Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, afetlerin ardından ortaya çıkan enkazın yönetimi için yeni bir yol haritası hazırladı. Afet öncesi hazırlıklardan enkazın toplanmasına, geçici depolama alanlarından geri dönüşüme kadar tüm süreci kapsayan plana göre, afet atıklarının yüzde 80'inin geri kazanılması hedefleniyor.
Türkiye gazetesinin aktardığına göre hazırlanan kılavuz, illerin afet sonrasında enkaz yönetimini daha sistemli şekilde yürütmesini amaçlıyor.
İlk 72 saat acil müdahale dönemi olacak
Plan kapsamında afet sonrası ilk 72 saat “acil işlemler” dönemi olarak değerlendirilecek.
Bu süreçte öncelik, arama-kurtarma ve yardım çalışmalarının aksamaması için ana yolların açılmasına verilecek. Enkazın dağılımı belirlenerek atık haritası çıkarılacak ve geçici döküm sahaları belirlenecek.
Geçici depolama alanlarının büyüklüğü de ortaya çıkması beklenen enkaz miktarına göre hesaplanacak.
Her 1 milyon metreküp enkaz için 400 bin metrekare alan
Kılavuza göre her 1 milyon metreküp enkaz için yaklaşık 400 bin metrekarelik alan ayrılması öngörülüyor.
Ancak bu alanların belirlenmesinde çevresel riskler dikkate alınacak. Tarım arazileri, dere yatakları, su rezervuarları, taşkın riski bulunan bölgeler ve korunan alanlar geçici döküm sahası olarak kullanılamayacak.
Enkaz ayrıştırılarak yeniden kullanılacak
Toplanan afet atıkları önce kaba ayrıştırmadan geçirilecek. Ardından kırma, eleme ve manyetik ayırma işlemleri uygulanacak.
Tehlikeli maddeler ile asbest içeren atıklar diğer malzemelerden ayrılacak. Beton ve tuğla gibi atıklar ise işlenerek agrega haline getirilecek.
Beton ve tuğla kaldırımda kullanılabilecek
Standartları karşılayan geri dönüştürülmüş malzemelerin yeniden kullanılması planlanıyor.
Bu kapsamda elde edilen malzemeler, uygunluk şartlarını sağlaması halinde kaldırım, yürüyüş yolu ve dolgu yapımında kullanılabilecek.
Böylece afet sonrasında ortaya çıkan büyük miktardaki enkazın yalnızca bertaraf edilmesi yerine ekonomiye yeniden kazandırılması hedefleniyor.
Enkazın yüzde 80'i geri kazanılacak
Yeni yol haritasının en önemli hedeflerinden biri, afet atıklarının yüzde 80'inin geri kazanılması.
Geri dönüştürülemeyen veya yeniden kullanılması mümkün olmayan yaklaşık yüzde 20'lik bölümün ise nihai bertarafa gönderilmesi öngörülüyor.
Planla birlikte afet sonrasında oluşan enkazın çevre ve insan sağlığı açısından oluşturabileceği risklerin azaltılması, aynı zamanda kullanılabilir malzemelerin yeniden ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.
