Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), doğal gaz dağıtım hizmetlerinde uygulanacak teknik işletmecilik kurallarına ilişkin yeni bir taslak hazırladı. İlgili kurum ve kuruluşlar ile sektör paydaşlarının görüşüne açılan düzenlemeyle doğal gaz dağıtım şirketlerinin teknik faaliyetlerinde uygulama birliğinin sağlanması hedefleniyor.
Türkiye'de doğal gaz dağıtım hizmeti, EPDK tarafından düzenlenen ihaleler ve dağıtım bölgelerinin genişletilmesi sonucunda 81 il merkezinin tamamı, 853 ilçe ve 140 beldede sunuluyor. Doğal gaz dağıtım sektöründe imalatı gerçekleştirilen boru hattı uzunluğu 230 bin kilometreyi aşarken, faaliyetler EPDK tarafından lisanslandırılan 73 dağıtım şirketi aracılığıyla yürütülüyor.
EPDK doğal gaz dağıtımında ortak kurallar belirleyecek
EPDK tarafından hazırlanan "Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Teknik İşletmecilik Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı", doğal gaz dağıtımındaki teknik süreçlerin belirli standartlar çerçevesinde yürütülmesini öngörüyor.
Taslakta etkin işletmecilik, tüketici memnuniyeti, hizmet kalitesi ve sistem güvenliği başlıkları temel alınırken, dağıtım şirketleri arasındaki uygulama farklılıklarının azaltılması amaçlanıyor. Düzenlemeyle acil müdahale, bakım ve onarım, kaçak kontrolü ile afet sonrası şebekenin yeniden işletmeye alınması gibi süreçlere ilişkin ayrıntılı kurallar oluşturulacak.
Doğal gaz acil müdahale hizmetlerinde standart oluşturulacak
Yeni düzenleme taslağında doğal gaz acil müdahale hizmetlerine ilişkin ortak uygulamaların hayata geçirilmesi planlanıyor. Acil müdahale merkezlerine ulaşan ihbarların sınıflandırılması ve her ihbar türüne yönelik talimatların oluşturulması düzenlemenin başlıkları arasında bulunuyor.
İhbar sırasında vatandaşların doğru şekilde yönlendirilmesi ve bildirimin alınmasından ekiplerin sahadaki müdahalesine kadar geçen sürecin belirli kurallara bağlanması öngörülüyor. Acil müdahale ile bakım ve onarım araçlarının tasarımları ve sahip olması gereken özellikler de düzenlenecek.
Bu kapsamda doğal gaz acil müdahale araçlarının Türkiye genelinde ortak bir tasarıma sahip olması planlanıyor. Araçların vatandaşlar tarafından kolayca fark edilebilmesi ve müdahale sırasında zaman kaybının önlenmesi hedefleniyor.
Doğal gaz dağıtım personeline yönelik eğitimler belirlenecek
Taslak kapsamında acil müdahale ve bakım-onarım çalışmalarında görev yapan personelin alması gereken asgari eğitimlerin de belirlenmesi planlanıyor. Eğitimlerin, çalışanların sahadaki müdahalelerde gerekli yetkinliğe sahip olmasını ve güvenlik konusunda yeterli bilgiyle görev yapmasını sağlaması öngörülüyor.
Acil durum ve afetlerde kullanılmak üzere dağıtım şirketlerinin kriz merkezlerinin hızlı şekilde faaliyete geçirilmesine yönelik kurallar da taslakta yer alıyor.
Afet durumlarında doğal gaz şirketleri arasında destek sağlanacak
Afet veya acil durumlarda ihtiyaç duyulması halinde diğer doğal gaz dağıtım şirketlerinden personel, araç, ekipman ve malzeme desteği alınabilmesi öngörülüyor. Böylece farklı bölgelerde faaliyet gösteren şirketlerin olağanüstü durumlarda birbirlerine destek vermesine yönelik bir mekanizma oluşturulacak.
Taslakta ayrıca dağıtım şebekeleri ve işletme ekipmanları için bakım programlarının hazırlanmasına ilişkin hükümler bulunuyor. Şebekede kullanılacak malzemelerin stoklarının takip edilmesine yönelik uygulamaların da daha etkin yürütülmesi planlanıyor.
Doğal gaz kaçak taramalarının periyotları netleştirilecek
Doğal gaz kaçaklarının tespit edilmesine yönelik çalışmaların hangi dönemlerde gerçekleştirileceğine ilişkin kuralların netleştirilmesi taslağın önemli başlıklarından biri oldu. Özellikle afet, acil durum veya şebekede hasar oluşması halinde ilgili bölgelerde kaçak taramasının öncelikli olarak yapılması öngörülüyor.
Düzenlemede, vatandaşların doğal gaz kaçağını fark edebilmesi için şebekede kullanılan koku malzemesi miktarının azami seviyeye çıkarılması da planlanıyor.
Sanayi üretim hatlarında doğal gazı kokusuz kullanmak isteyen serbest tüketicilere kokusuz gaz verilmesine imkan sağlayacak düzenlemenin de taslakta yer alması öngörülüyor.
Doğal gaz şebekesindeki hasarlara müdahale kuralları belirlenecek
Doğal gaz şebekesinde meydana gelebilecek hasarlarda uygulanacak işlemler de taslak kapsamında ayrıntılı hale getirilecek. Hasarın bulunduğu bölgenin güvenliğinin sağlanması, müşterilerin bilgilendirilmesi ve müdahale yöntemlerinin belirlenmesi düzenlenecek konular arasında bulunuyor.
Hasar meydana gelen alanın hızlı şekilde güvenli hale getirilmesi için gerektiğinde emniyet birimlerinden destek alınabilecek. Gaz kesintisinden etkilenecek veya etkilenmesi beklenen müşterilerin de bu durum hakkında bilgilendirilmesi sağlanacak.
Hasarlara ilişkin tutanakların standart hale getirilmesi planlanırken, hasar sonrası çağrı merkezi ve acil müdahale merkezlerine gelecek çağrıların karşılanması için gerekli önlemler alınacak. Onarımın hızlı şekilde yapılması ve maliyet kalemlerinin, atık gaz bedeli de dahil olmak üzere hangi yöntemle hesaplanacağının belirlenmesi öngörülüyor. Hesaplanan bedel, hasara neden olan kurum veya kuruluşa yansıtılacak.
Doğal gaz şebekesinde güvenlik uygulamaları detaylandırılacak
Çelik hatlarda korozyona karşı kullanılan katodik koruma uygulamalarının standartlara uygun şekilde yapılması da taslakta yer alıyor. Elektrik arkı oluşmasını önlemeye yönelik topraklama uygulamalarında da standartlara uyulması ve gerekli kontrollerin sahada gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Bu faaliyetleri yerine getirecek firmalara ilişkin şartların da düzenlemeyle ayrıntılı biçimde belirlenmesi öngörülüyor.
Doğal gaz uyarı levhalarında tek tip uygulama geliyor
Sokaklarda ve kırsal bölgelerde doğal gaz şebekesi ya da istasyonu bulunduğunu gösteren işaret direkleri ile uyarı levhalarının tasarımlarının standartlaştırılması planlanıyor. Şebeke çalışması yapılan alanlarda kullanılan bu işaretlerin montaj yerlerine ilişkin kurallar da düzenlenecek.
Taslakta doğal gaz dağıtım şebekesinin ilk kez işletmeye alınması için uygulanacak asgari kurallar da belirleniyor. Afet veya hasar sonrası onarılan şebekenin yeniden devreye alınması için izlenecek prosedürlerin de ortak bir çerçeveye kavuşturulması amaçlanıyor.
Afet sonrası doğal gazın yeniden verilmesine ilişkin kurallar belirlenecek
Afet veya hasar sonrasında şebekenin yeniden işletmeye alınması sırasında istasyonların, hatların ve gerekli durumlarda iç tesisatların nasıl kontrol edileceği düzenlenecek. Binalara yeniden doğal gaz verilmeden önce dairelerin tek tek ziyaret edilmesi ve abonelerin bilgilendirilmesi öngörülüyor.
EPDK'nın hazırladığı taslağın, özellikle 2023 yılında meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında edinilen deneyimler ile son yıllarda uygulamada karşılaşılan sorunlar dikkate alınarak oluşturulduğu belirtildi.
İlgili kurum ve kuruluşlar ile sektör paydaşlarından gelecek görüşlerin değerlendirilmesinin ardından taslağa nihai şekli verilecek. Düzenlemenin son halinin, onaylanmak üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna sunulması planlanıyor.
