Ankara’da yeni açılan Ayka Galeri, kapılarını “Karton İşler” sergisiyle aralıyor. İlk bakışta gündelik hayatın en sıradan malzemelerinden biri gibi görünen karton, bu sergide bambaşka ihtimallerin taşıyıcısına dönüşüyor. Aynı yüzeyden yola çıkan sanatçılar, birbirinden farklı düşünme biçimlerini, estetik arayışlarını ve üretim dillerini bu kez kartonun kırılgan ama ısrarcı dokusunda görünür kılıyor.
Galeri Koordinatörü Emine Bostancı, bu tercihin rastlantısal olmadığını vurguluyor:
“Açılış sergimizde kartonun seçilmesinin birkaç nedeni vardı. Öncelikle malzeme yönüyle karton pahalı değil, ulaşılması kolay ve neredeyse herkesin hayatında yer eden bir materyal. Bu özellik, farklı disiplinlerden ve farklı kuşaklardan sanatçıları aynı başlangıç noktasında buluşturma imkânı sağladı. Her sanatçı aynı malzemeden yola çıkıyor ama ortaya çıkan işler tamamen farklı düşünme biçimlerini, estetik tercihleri ve üretim yöntemlerini görünür kılıyor.”
Tam da bu sıradanlık, serginin asıl meselesine dönüşüyor. Çünkü karton, yalnızca bir yüzey değil; aynı zamanda sanat nesnesine yüklenen “değer” fikrini de sessizce sorgulayan bir alan açıyor. Bostancı’nın ifadeleriyle; “Karton, gündelik hayatta son derece sıradan görünen ama aslında çok güçlü çağrışımları olan bir malzeme. Bu sıradanlık, sergi için verimli bir ortak zemin oluşturdu. Çünkü bu malzeme, sanat nesnesine yüklenen ‘değerli malzeme’ beklentilerini de sorgulatıyor.”
Emine Bostancı: Karton sanatçı için bir sınır değil, özgürleşme alanı
Sergi, kartonun sanat tarihindeki “taslak” algısını da yeniden düşünmeye açıyor.
Bostancı’ya göre karton, sanatçıya daha özgür bir üretim alanı sunuyor:
“Karton özellikle tuvale kıyasla daha spontane ve risk almaya açık bir zemin yaratıyor. Sanatçı burada sonuç üretme baskısından ziyade düşüncenin akışına odaklanabiliyor. Bu anlamda karton, yalnızca bir ara yüzey değil; düşüncenin en ham, en doğrudan hâlinin görünür olduğu bir mekân gibi işliyor.”
"Kuşaklar arası diyalog karton yüzeyin farklı estetik yaklaşımlarla nasıl ele alınabildiğini görünür kılıyor"
Sergide yer alan sanatçı çeşitliliği de dikkat çekiyor. Farklı kuşaklardan ve üretim pratiklerinden isimlerin bir araya gelmesi, sergiyi çok katmanlı bir yapıya kavuşturuyor.
Bostancı, bu çeşitliliğin bilinçli bir seçim olduğunu şöyle anlatıyor:
“Seçim sürecinde, malzemeyi yalnızca teknik bir araç olarak değil, düşünsel ve plastik bir imkân olarak değerlendiren sanatçılara odaklandık. Farklı kuşaklardan sanatçıların bir araya gelmesi, karton yüzeyin farklı estetik yaklaşımlarla nasıl ele alınabildiğini görünür kılıyor. Böylece sergi, hem kuşaklar arası bir diyaloğa hem de farklı plastik dillerin bir arada okunabileceği bir alan açıyor.”
Ayka Galeri’nin sanat çizgisine ilk işaret
Açılış sergileri, galerilerin gelecekteki yönelimlerine dair önemli ipuçları taşır. “Karton İşler” de Ayka Galeri’nin yaklaşımını ortaya koyan bir başlangıç niteliğinde.
Bostancı bu yaklaşımı şöyle özetliyor:
“Karton gibi gündelik ve çoğu zaman geçici kabul edilen bir malzemenin sanat üretiminde dönüştürücü bir potansiyel taşıdığını göstermek istedik. Bu sergi, Ayka Galeri’nin alışılmış malzemelerin ötesine geçen, deneysel üretimlere alan açan ve sanatçının düşünsel süreçlerini görünür kılan projelere yer vereceğinin bir işareti.”
İzleyiciyle kurulan yeni ilişki
Sergi yalnızca üretim sürecine değil, izleyici deneyimine de odaklanıyor.
Bostancı, hedefledikleri etkiyi şu sözlerle anlatıyor:
“İzleyicinin ilk anda tanıdık bir malzemeyle karşılaşıp, eserlerle temas ettikçe kartonun yalnızca bir yüzey değil; form, doku ve anlatı üreten güçlü bir ifade aracına dönüşebildiğini fark etmesini önemsiyoruz. İzleyicinin sergiden ayrılırken kartona artık yalnızca bir ambalaj malzemesi olarak değil, yaratıcı bir yüzey olarak bakabilmesini amaçlıyoruz.”
Erhan Koyuncu: “Ayka, sanatla kurulan ilişkinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıktı.
Ayka Galeri’nin kurucusu Erhan Koyuncu ise galerinin ortaya çıkışını uzun yıllara dayanan bir birikimle açıklıyor:
“Ayka Galeri’yi kurma fikri aslında uzun yıllara dayanan sanatçılarla kurulan ilişkinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıktı. Yıllardır Ankara’da tuval ve çerçeve imalatı yapıyorum ve bu süreçte pek çok galeri ve sanatçının işleriyle çok yakından temas etme fırsatı buldum. Bir anlamda sayısız eserin sergilenmeden önceki hazırlık aşamasına tanıklık ettim. Bu deneyim zaman içinde beni yalnızca üretim tarafında değil, sanatın sergilenme ve izleyiciyle buluşma süreçlerinde de daha aktif bir rol alma düşüncesine yaklaştırdı. Ayka Galeri bu birikimin ve sanat ortamıyla kurduğum uzun soluklu ilişkinin bir devamı olarak doğdu. Ankara’da olduğu kadar İstanbul gibi farklı şehirlerde de sanat çevresiyle zaten yıllardır süren bir diyalog vardı; galeriyi açarak bu diyaloğu daha görünür ve paylaşım odaklı bir alana taşımak istedim.
Galerinin temel vizyonu, dinamik yapıda farklı kuşaklardan sanatçıları bir araya getiren, malzeme ve anlatım çeşitliliğine açık, üretim ve düşünsel paylaşımın canlı olduğu bir platform yaratmak. Böylelikle Ankara’daki sanat ortamına yeni bir enerji ve süreklilik kazandırmasını umuyoruz.”
Çok sanatçılı başlangıç, çok sesli program
Açılış sergisinin çok sanatçılı olması da galerinin yaklaşımını yansıtıyor.
Koyuncu, bu tercihi şöyle açıklıyor:
"Açılış sergimizde çok sanatçılı bir projeyle başlamak aslında galerinin yaklaşımını en baştan görünür kılmak istediğimiz için bilinçli bir tercihti. Aynı zamanda galerinin ilk adımını tek bir sanatçının üretimiyle değil, birden fazla sanatçının katıldığı bir sergiyle atmak bizim için önemliydi. Bu sayede farklı yaklaşımları ve üretim biçimlerini bir araya getiren bir sergi ortamı oluşturmayı hedefledik."
Genç sanatçılar için yeni bir alan
Ayka Galeri’nin önümüzdeki dönem programında ise çeşitlilik ve genç sanatçılar öne çıkıyor.
Koyuncu, galerinin hedeflerini şu sözlerle anlatıyor:
"Ayka Galeri olarak önümüzdeki dönemde farklı kuşaklardan sanatçıları bir araya getiren, malzeme araştırmalarına ve özgün üretim biçimlerine alan açan bir sergi programı oluşturmayı hedefliyoruz. Açılış sergimiz Karton İşler de aslında bu yaklaşımın ilk adımı niteliğinde. Bundan sonraki süreçte hem kişisel sergilere hem de tematik, çok sanatçılı projelere yer vermeyi planlıyoruz.
Özellikle genç sanatçılar için görünürlük yaratabilecek bir alan oluşturmak da bizim için önemli. Ankara’da çok güçlü bir üretim potansiyeli var ve galerinin bu üretimle izleyici arasında bir köprü kurmasını istiyoruz. Bu nedenle farklı üretim biçimlerini destekleyen çalışmalar programımızın önemli bir parçası olacak."
