Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail, Somaliland ve Kızıldeniz’deki gelişmelere ilişkin açıklamalarıyla 4 Ekim 2026’da gündemin öne çıkan isimlerinden biri oldu. Mahmud, Al Jazeera’ya verdiği röportajda İsrail’in Somali’den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland’ın Berbera kentinde deniz üssü kurmayı ve havalimanından yararlanmayı planladığını öne sürdü. Somali Cumhurbaşkanı, ülkesinin topraklarında İsrail varlığına izin vermeyeceklerini söyledi.
HASAN ŞEYH MAHMUD NEDEN GÜNDEMDE?
Hasan Şeyh Mahmud’un gündeme gelmesinin merkezinde İsrail-Somaliland ilişkileri ve Berbera bulunuyor. Mahmud, İsrail’in Berbera’da bir deniz üssü oluşturmayı ve bölgedeki havalimanını kullanmayı planladığını ileri sürdü.
Somali Cumhurbaşkanı, söz konusu planın İsrail’in Körfez ülkeleri ve İran’a coğrafi olarak daha yakın bir noktada konumlanma hedefiyle bağlantılı olduğunu savundu. Mahmud ayrıca Orta Doğu’daki krizlerin Somali topraklarına taşınmasına karşı olduklarını belirtti.
Somali yönetimi, 1991 yılında tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland’ı ayrı bir devlet olarak kabul etmiyor ve bölgeyi Somali’nin ayrılmaz parçası olarak görüyor. Bu nedenle Somaliland’ın başka ülkelerle kurduğu diplomatik ve askeri ilişkiler Mogadişu yönetiminin dış politikasındaki en hassas başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.
HASAN ŞEYH MAHMUD HUSİLER İÇİN NE DEDİ?
Hasan Şeyh Mahmud’un gündeme gelmesine yol açan bir diğer açıklama ise Husiler ve Babülmendep Boğazı konusunda oldu.
Somali Cumhurbaşkanı, Al Jazeera’ya yaptığı değerlendirmede Husileri bölgede istikrarsızlığa yol açmak ve Babülmendep üzerinden gerçekleştirilen deniz taşımacılığını sekteye uğratmakla suçladı. Mahmud, Husilerin Yemen’de barış sağlama konusunda uygun bir konumda olmadığını savundu.
Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki geçiş noktalarından biri olan Babülmendep, küresel deniz ticareti açısından stratejik önem taşıyor. Somali’nin bölgeye olan coğrafi yakınlığı nedeniyle Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki güvenlik gelişmeleri Mogadişu yönetimi tarafından yakından takip ediliyor.
HASAN ŞEYH MAHMUD KİMDİR?
Hasan Şeyh Mahmud (Hassan Sheikh Mohamud), Somali Federal Cumhuriyeti Cumhurbaşkanıdır. Somali hükümetinin resmi biyografisine göre Mahmud, 1955 yılında ülkenin Hiiraan bölgesindeki Jalalaqsi kentinde dünyaya geldi.
Mahmud, Somali siyasi tarihinde iki farklı dönemde cumhurbaşkanlığı yapan önemli isimler arasında bulunuyor. İlk olarak 2012 yılında cumhurbaşkanlığı görevine seçilen Mahmud, 2017 yılına kadar görev yaptı.
15 Mayıs 2022’de yeniden cumhurbaşkanı seçilen Hasan Şeyh Mahmud, Somali tarihinde cumhurbaşkanlığı görevine yeniden seçilen ilk lider oldu. Resmi kayıtlara göre 23 Mayıs 2022’de görevine başladı.
HASAN ŞEYH MAHMUD KAÇ YAŞINDA, NERELİ?
Hasan Şeyh Mahmud 1955 doğumlu. Somali’nin merkez kesiminde bulunan Hiiraan bölgesindeki Jalalaqsi’de dünyaya geldi.
Resmi biyografisinde doğum yılının 1955 olduğu belirtilirken kesin doğum günü bilgisi yer almıyor. Bu nedenle 2026 yılı itibarıyla yaşını yalnızca doğum yılı üzerinden değerlendirmek gerekiyor.
HASAN ŞEYH MAHMUD'UN EĞİTİMİ
Hasan Şeyh Mahmud, siyasete girmeden önce eğitim alanında uzun yıllar çalıştı.
Somali Cumhurbaşkanlığının resmi biyografisine göre Mahmud, 1981 yılında Somali Ulusal Üniversitesi’nde teknoloji alanında lisans eğitimini tamamladı. Daha sonra Hindistan’daki Bhopal Üniversitesi’nde teknik eğitim alanında yüksek lisans yaptı ve eğitimini 1988 yılında tamamladı.
Mahmud ayrıca 2022 yılında Birleşmiş Milletler Barış Üniversitesi’nde barış çalışmaları, iyi yönetişim ve kalkınma alanında doktora eğitimini tamamladı.
HASAN ŞEYH MAHMUD SİYASETE NASIL GİRDİ?
Hasan Şeyh Mahmud’un kariyerinin önemli bir bölümünü eğitim, sivil toplum ve barış çalışmaları oluşturdu.
1990’lı yıllardaki Somali iç savaşı sırasında ülkede kalan Mahmud, çeşitli sivil toplum kuruluşları ve Birleşmiş Milletler bağlantılı kuruluşlarda eğitim ve barışın tesisi üzerine çalışmalar yürüttü.
1999 yılında Somali Yönetim ve İdare Enstitüsü’nün kuruluşunda görev aldı. Kurum daha sonra SIMAD Üniversitesi adını aldı. Mahmud burada akademik ve idari görevler üstlendi.
2011 yılında ise Barış ve Kalkınma Partisi’ni kurarak aktif siyasete geçti. Ağustos 2012’de parlamentoya giren Mahmud, aynı yılın eylül ayında Somali Cumhurbaşkanı seçildi.
HASAN ŞEYH MAHMUD KAÇINCI SOMALİ CUMHURBAŞKANI?
Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin 10. Cumhurbaşkanı olarak görev yapıyor.
Mahmud, daha önce 2012-2017 yılları arasında ülkenin 8. Cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştı. 2022 seçimleriyle birlikte ikinci kez Cumhurbaşkanlığı Sarayı Villa Somalia’ya döndü.
Mahmud aynı zamanda Somali Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanı konumunda bulunuyor.
HASAN ŞEYH MAHMUD VE TÜRKİYE İLİŞKİLERİ
Hasan Şeyh Mahmud döneminde Türkiye-Somali ilişkileri de iki ülkenin gündemindeki önemli başlıklardan biri oldu. Türkiye, Somali'de güvenlik, askeri eğitim, altyapı, kalkınma ve enerji alanlarında çeşitli projeler yürütüyor.
Mahmud, 1 Ekim 2026’da Türkiye’nin yeni Mogadişu Büyükelçisi Ferhat Alkan’ı kabul ederek güven mektubunu aldı. Görüşmede Somali’nin güvenlik, demokratikleşme, devlet yapılanması ve kalkınma sürecinin yanı sıra Türkiye ile iş birliğinin güçlendirilmesi ele alındı.
Somali Cumhurbaşkanı Haziran 2026’da yaptığı bir başka açıklamada ise Türkiye ile yürütülen hidrokarbon ve maden çalışmalarına dikkat çekmiş, Türkiye’nin Somali’ye sağladığı desteğe vurgu yapmıştı.
SOMALİLAND NEDİR, SOMALİ İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Somaliland, Somali’nin kuzeybatısında bulunuyor ve 1991 yılında tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti. Mogadişu yönetimi ise Somaliland’ın bağımsızlığını tanımıyor ve bölgeyi Somali egemenliği altındaki toprakların bir parçası olarak değerlendiriyor.
Bölgedeki Berbera Limanı ise Aden Körfezi kıyısındaki stratejik konumu nedeniyle askeri, ekonomik ve jeopolitik açıdan önem taşıyor.
Hasan Şeyh Mahmud’un İsrail konusunda yaptığı son açıklamaların merkezinde de Berbera’nın bu stratejik konumu bulunuyor. Mahmud, İsrail’in burada askeri varlık oluşturacağı iddiasına karşı Somali’nin egemenlik ve toprak bütünlüğü vurgusunu öne çıkardı.
HASAN ŞEYH MAHMUD HAKKINDA MERAK EDİLENLER
Hasan Şeyh Mahmud, 1955 yılında Somali’nin Hiiraan bölgesindeki Jalalaqsi’de doğdu. Eğitimci ve akademisyen olarak başladığı kariyerini sivil toplum çalışmalarıyla sürdürdü; daha sonra siyasete girdi.
2012-2017 yılları arasında Somali Cumhurbaşkanlığı yapan Mahmud, 15 Mayıs 2022’de yeniden seçildi ve halen Somali Federal Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olarak görev yapıyor.
Hasan Şeyh Mahmud’un son dönemde yeniden gündeme gelmesinin nedeni ise İsrail’in Somaliland ve Berbera’daki olası askeri varlığına yönelik açıklamaları ile Husilerin Kızıldeniz ve Babülmendep’teki faaliyetleri hakkında yaptığı değerlendirmeler oldu.
