Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulundaki hitabında bölgesel ve küresel gelişmelere dair kritik değerlendirmelerde bulundu. Plenkovic, Srebrenitsa Soykırımı'nın baş mimarlarından savaş suçlusu Ratko Mladic için Sırbistan'da resmi ve askeri tören düzenlenmesini kınadı.
"Savaş suçlularını yücelterek uzlaşı sağlanamaz"
Konuşmasında Güneydoğu Avrupa'daki kalıcı istikrarın ve bölgesel uzlaşının geçmişle yüzleşmekten geçtiğini vurgulayan Plenkovic, savaş suçlularının kahramanlaştırılmasının kabul edilemez olduğunu belirtti. Sırbistan'daki resmi tutumu eleştiren Plenkovic, şu ifadeleri kullandı:
"Ratko Mladic, Holokost'tan sonra Avrupa'da işlenen ilk soykırım olan Srebrenitsa Soykırımı'ndan sorumlu, hüküm giymiş bir savaş suçlusuydu. Sırbistan'da Mladic için düzenlenen resmi tören kurbanlara ve mahkeme kararlarına hakarettir. Devlet temsilcilerinin törene katılması ve törene eşlik eden kamuoyu desteği, Sırbistan'ın katılmak istediği AB'nin değerleriyle bağdaşmamaktadır. Geçmişte işlenen suçların sorumluluğu kabul edilmeden ve suçluların yüceltilmesine son verilmeden gerçek bir uzlaşı sağlanamaz."
Hırvatistan’ın 1990'lı yıllarda topraklarının dörtte birinden fazlasının işgal edildiğini ve savaşta yaklaşık 20 bin vatandaşını kaybettiğini anımsatan Plenkovic, ülkesinin halen akıbeti meçhul 1725 kayıp kişiyi aramayı sürdürdüğünü kaydetti.
"Bosna Hersek'te seçim reformu şart"
Hırvatistan'ın Bosna Hersek'in Avrupa Birliği perspektifini en güçlü destekleyen ülkelerin başında geldiğini ifade eden Plenkovic, 1992-1995 savaşını sona erdiren Dayton Barış Antlaşması'nın ülkenin anayasal zeminini oluşturduğunu hatırlattı.
Bosna Hersek'teki Hırvat toplumunun Devlet Başkanlığı Konseyi dahil olmak üzere meşru temsil hakkından mahrum bırakıldığını savunan Plenkovic, bu tablonun adaletsiz, istikrarı bozucu ve Dayton'un ruhuna aykırı olduğunu öne sürdü. Plenkovic, çözümün ülkenin bölünmesi ya da bir kurucu halkın diğerine üstünlük kurması olmadığını belirterek, tüm vatandaşların haklarını korurken üç kurucu halkın meşru siyasi temsilini güvence altına alacak kapsamlı bir seçim reformunun hayata geçirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Uluslararası hukukun "düzen ile zorbalık, devletlerin egemen eşitliği ile güçlünün egemenliği arasındaki sınır" olduğunu kaydeden Hırvatistan Başbakanı, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü askeri harekatın küresel kurallara doğrudan bir saldırı olduğunu belirtti.
Orta Doğu'daki gelişmelere de değinen Plenkovic; sivillerin mutlak surette korunması, insani yardımlara engelsiz erişim sağlanması ve iki devletli çözüm temelinde barışın tesis edilmesi gerektiğini vurguladı. Plenkovic ayrıca BM'nin daha hesap verebilir, mali açıdan sürdürülebilir ve Güvenlik Konseyi'nin çok daha temsil edici bir yapıya kavuşturulması için reform çağrısında bulundu.
