Klasik müziğin disiplinli dünyasından gelerek bu kez psikedelik tınılarla dinleyicilerini şaşırtan piyanist ve klavsenist İklim Tamkan, BaBa ZuLa’nın 30. yılı için çıkardığı XXX albümünün üç parçasında hem besteci hem de yorumcu olarak yer alıyor.
BaBa ZuLa ile tanışması ve çalışmasını 24 Saat’e anlatan Tamkan, bu birlikteliğin kendisine son derece keyifli bir müzikal deneyim sunduğunu; kendi türünde çok güçlü bir felsefesi olan, müziğin sınırlarını sürekli genişleten bir grupla üretmenin kendisi için özel bir anlam taşıdığını belirtiyor.
Klasik batı müziği disiplininden gelen piyanist ve klavsenist İklim Tamkan, psikedelik müziğin köklü temsilcisi BaBa ZuLa ile stüdyoya girerek grubun 30’uncu yıl çalışmaları kapsamında hazırlanan XXX albümündeki üç parçaya imza attı.
Ocak 2025’te ‘Soft Reflections’ ismiyle kendi bestesi olan beş parçadan meydana gelen albümüyle dinleyicileriyle buluşan Tamkan bu sefer farklı bir müzikal türde üretiyor. Daha önce Fazıl Say, Teoman, Senem Demircioğlu, Ertan Tekin, Pervin Chakar, Simge Büyükedes ve Marton Borsanyi gibi birçok isimle müzikal iş birliğine giren Tamkan BaBa ZuLa ile rotayı “uzay yolu oryantal müziği”ne kırıyor.
Üç parçalık iş birliğinde ‘Otel Kaliforniya’ BaBa ZuLa’nın eleştirel tavrını ortaya koyan bir eser. Günümüz müziğinde özlediğimiz bu tavır içinde BaBa ZuLa, Türkiye’deki kıyı rantını, çevre tahribatını ve kamusal alanların işgalini hicvediyor. İçerdiği hicvin aksine müziğindeki tempo ve hareket ise “Bu parça BaBa ZuLa’ya ait” imzasını hissettiriyor.
Tamkan’ın synthesizer ve org ile yer aldığı diğer parça ‘Beyaz Çoraplı Kedi’ iki kedinin karşılaşmasını anlatmanın yanında İstanbul’un farklı semtlerinde; çatılardan kaldırımlara gezinen kedileri anımsatıyor. Tamkan’ın sahip olduğu kedileri düşününce parça-müzisyen uyumu bir kez daha akla geliyor. ‘Cırtlak 9’ ise fonda gelen dalga seslerine eşlik eden vurmalılar ile hareketli bir parça. Grubun müziklerini yaptığı 2005 tarihli “Dondurmam Gaymak” filminin parçalarını anımsatan Cırtlak 9, BaBa ZuLa’nın film müziklerine katkısını hatırlatıyor.
Tamkan, klasik müzikten farklı üretim alanlarına uzanarak synthesizer ve efektlerle şekillendirdiği bu müzikal süreci, BaBa ZuLa ile kurdukları bağı ve stüdyodaki doğaçlama üretim sürecini 24 Saat’e anlattı.
“Teoman’ın vizyonu bana yeni bir müzikal kapı açtı”
Teoman ile hazırladıkları sahne projesinin, farklı müzikal arayışlarına yeni bir yön kazandırdığını belirten İklim Tamkan, bu iş birliğinin kendisine sunduğu yaratıcı özgürlüğü şu sözlerle aktardı:
“Aslında bu müziklerin, kayıtların öncesinde ilk olarak Teoman’la yaptığımız ‘Varoluşçuluk 101’ benim ufkumu açan proje oldu diyebilirim. Teoman hazırladığı bu stand-up gösterisinin müziklerinde beni tamamen özgür bıraktı.
Synthesizer ve efektlendirilmiş klavsen kullanarak alışılmışın dışında sesler ve birliktelikler denemem için bana geniş bir alan açmış oldu. Kendisinin yedi parçasını düzenledim ve nihayetinde ortaya çıkan sound bizi çok mutlu etti. Birbirinden profesyonel insanlarla, harika bir ekiple - ben şampiyonlar ligi diyorum onlara- beş harika gösteri gerçekleştirdik. Her biri benim için ayrı bir keyifti; her şeyden önce elbette Teoman’la çalışmak, prova yapmak, düşünmek. Ben zaten klasik müzik dışında da farklı alanlarda üretim yapan, enstrümanların sınırlarını zorlamayı seven bir müzisyenim. Ancak Teoman’ın müziğe bakışı, vizyonu ve projede bana tanıdığı özgürlük bu arayışlarımda özgün kapılar açtı. Nihayetinde de BaBa ZuLa'ya vardırdı diyebilirim.
Daha sonra kendisine Murat’la tanıştığımı ve belki birlikte bir şeyler yapacağımızı söylediğimde, ‘Bence senin için harika bir isim’ dedi. Gerçekten de öyle oldu. Özetle; Teoman’ın müzikal vizyonunun ve bana açtığı o özgür alanın bu yolculukta çok önemli bir yeri var.”
“30. yıl albümü olduğunu bilmeden stüdyoya girdim”
Bu sürecin ardından bir açık hava konserinde Osman Murat Ertel ile görüştüklerini dile getiren Tamkan, BaBa ZuLa ile stüdyo birlikteliğinin plansız geliştiğini söyledi:
“Aslında BaBa ZuLa’nın 30’uncu yıl albümüne çaldığımı bilmeden, sadece stüdyoya gidip ‘Bir deneyelim bakalım, bir şeyler nasıl olacak’ diyerek çaldım. Otel Kaliforniya, her şey orada, o an çıktı. Eserlerin tüm çatısı ve büyükçe bir kısmı stüdyoda tamamlandı. Büyük bir disiplinle çalışıyor BaBa ZuLa ama çalışması son derece kolay ve zevkli. Murat yaptığı her şeyin bir felsefesi olmasını arzu eden, çok titiz bir sanatçı.”
“Şarkı sözleri çalarken doğdu, 90’ların tınılarını yeniden duydum”
Kayıt sürecinin spontane doğasına ve parçaların ortaya çıkış anına değinen İklim Tamkan, şarkı sözlerinin tamamının kayıt yapılırken- anlık kaydedildiğini belirtti:
“Elbette bütün sözler Murat’ın ve o sırada, biz çalarken ortaya çıktı. Bu durum benim için şaşırtıcı ve ilginçti; ilk çalarken içimden ‘Şu anda ne diyor acaba?’ diye geçirdim. Sonrasında kafamda pek çok şeyi birbirine bağlayabildim. Kayıt süreci benim için son derece zevkliydi.
Yarın öbür gün katılabileceğim bir konser olursa hemen konuk olarak katılmak ister ve herhâlde sahnede ağzım kulaklarımda çalarım; çünkü bu parçaları çalmak ve beraber müzik yapmak gerçekten çok eğlenceli.
“Söylenmesi gerekeni kalıplara sokmadan, özgürce ifade etmek çok değerli”
Şarkının taşıdığı politik eleştirinin ve mizahi dokunun günümüz kent gerçekliğini güçlü bir biçimde yansıttığına dikkat çeken Tamkan, eserin hissettirdiklerini şu ifadelerle özetledi:
“Parçanın gerçekten çok iyi bir nabzı ve enerjisi var. Ama benim için asıl güzel olan, duyulması ve söylenmesi gereken şeyleri herhangi bir marş ya da benzeri kalıba sokmadan, son derece özgür bir müzik anlayışıyla ifade edebilmesi. Çok güçlü bir eleştiri barındırırken bunu kendine özgü bir müzikal dille yapıyor.
Murat da ben de çevremize, yaşadığımız dünyaya eleştirel gözle bakan insanlarız. BaBa ZuLa’nın müziğinde de bu yaklaşımın çok güçlü bir karşılığı var. Aramızdaki doku uyuşmasının, hayatta neye değer verdiğimiz ve neleri fark ettiğimizle ilgili ortak bakışımızdan kaynaklandığını düşünüyorum.
BaBa ZuLa ile çalışmak benim için çok eğlenceli ve keyifliydi. Ama bunun ötesinde, kendi müzikal türünde son derece özgün, güçlü bir düşünsel temeli olan ve müziğin sınırlarını sürekli genişleten ve felsefesi olan bir grupla birlikte üretmek çok değerliydi.”
“Klasikte de sınırları zorlayan biriyim ama burada bambaşka bir özgürlük var”
BaBa ZuLa ile çalışmanın klasik icracılıktan farklı bir özgürlük alanı sunduğunu belirten Tamkan, bu deneyimi şöyle anlattı:
“Ben klasik müzikte de sınırları zorlamaya, farklı yorum ve ifade biçimleri aramaya çalışan bir müzisyenim. Konservatif bir müzisyen olduğum pek söylenemez. Ancak klasik bir eseri icra ederken yine de belirli bir çerçevenin içerisindesiniz. BaBa ZuLa ile çalarken ise havayı koklayarak, birbirimizi dinleyerek, o anda müziğin nereye gideceğini birlikte keşfederek çalıyoruz. Bu, klasik müzikte pek karşılaşmadığımız türden bir özgürlük alanı. Açıkçası künyede 'BaBa ZuLa & İklim Tamkan’ yazısını görmek bile benim için büyük bir mutluluk ve onur.”
“Zenİstan sahnesinde bir arada olmak müthişti!"
BaBa ZuLa'nın yaratıcısı Murat Ertel'in ilk grubu "Zen" şimdilerde tamamen kadın müzisyenlerin bir araya gelerek çaldığı "Zenistan" oldu.
İlk performanslarını İKSV Salon'da yapan grup yaz aylarında da Gümüşlük Akademisi vakfı için sahnedeydi. Tamkan proje kapsamında, Murat Ertel, Esma Ertel, Eylül Güntekin, Nihal Saruhanlı ile aynı sahneyi paylaştı.
Zenİstan'la sahne almanın kendisi için ayrıca önemli olduğunu vurgulayan Tamkan, birlikte üretmenin müzikal olduğu kadar duygusal ve politik bir anlamı da bulunduğunu ifade etti:
“Zenİstan da benim için çok yeni ve nefes açıcı bir proje oldu. Nihan, Eylül ve Esma’yla aynı sahneyi paylaşmak, birlikte müzik yapmak harika. Birbirimizi dinleyerek, birbirimize alan açarak çalıyoruz. Bu birlikteliğin benim için yalnızca müzikal değil politik ve duygusal olarak da çok güçlü bir karşılığı var. Onlarla aynı sahnede olmak, o ortak duyguyu ve özgürlüğü paylaşmak beni gerçekten çok mutlu ediyor.”
Önümüzdeki döneme dair çalışma takvimine de değinen Tamkan, Ferdi Zeyrek Vakfı yararına 13 Kasım’da Manisa ve 2 Aralık’ta İstanbul Süreyya Operası’nda konser vereceğini aktardı.
Bahar aylarına kadar hazırlıklarını sürdürdüğü projeleri olduğunu kaydeden Tamkan, klavsen için tasarlanan çalışmaların yanı sıra tek take (düzenleme yapmadan ve bütünüyle doğaçlama) stüdyo kayıtları yapmayı planladığını da belirtti.
