6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli ve 11 ili etkileyen 7,8 ve 7,5 büyüklüğündeki depremlerin üzerinden 34 ay geçti. Depremlerde en az 53.737 kişi hayatını kaybederken, 107.213 kişi yaralandı.
Depremde evlat, anne, baba ve kardeşlerini kaybeden aileler, 34 aydır adalet mücadelesi veriyor. Aileler, sanıkların “olası kast” suçlamasıyla yargılanmasını talep ederken, çoğu dava hâlen “taksirle ölüme neden olma” veya “bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma” suçlamasıyla yürütülüyor.
Şu ana kadar Adana’da yıkılan Alpargün Apartmanı müteahhidi Hasan Alpargün, “olası kastla birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan 62 kez müebbet ve 865 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Diğer davalarda müteahhitler ve fenni mesuller 6 ile 21 yıl arasında hapis cezası aldı, fakat çoğu sanık tutuklanmadı. Bazı davalarda ise sanıklara “iyi hal” indirimi uygulandı veya beraat kararı çıktı. 1 Kasım itibarıyla Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, toplam 208 kişinin tutuklu olduğunu açıkladı.
11. Yargı Paketi ve ceza indirimleri tartışması
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler tarafından Meclis’e sunulan ve kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak bilinen teklif, Türk Ceza Kanunu başta olmak üzere bazı kanunlarda değişiklik öngörüyor. Teklif kabul edilirse, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlardan hüküm giymiş kişiler ceza indirimi ve tahliye imkânından yararlanabilecek. Düzenlemenin Adalet Komisyonu’nda görüşülmesi 3 Aralık’ta bekleniyor.
Tahminlere göre, teklif yasalaşırsa yaklaşık 115.000 kişi kademeli olarak cezaevinden tahliye edilecek.
Deprem ailelerinden tepki: “Cezasızlık kültürü 6 Şubat’ı getirdi”
Adalet Peşinde Aileleri Platformu Sözcüsü Döne Kaya, ANKA’ya yaptığı açıklamada teklife tepki gösterdi:
“Bu teklif açıkça genel af niteliğindedir. 6 Şubat 2023’te yaşadığımız depremde can kaybına yol açan sanıkların bu aftan yararlanması anlamına gelir. Benzer bir durum 1999 Gölcük Depremi sonrası Rahşan Affı’nda yaşanmıştı. Cezasızlık kültürü 6 Şubat’ı tetikledi.”
Kaya, teklifin sadece deprem davalarını değil, kadın cinayetlerinden iş cinayetlerine, trafik kazalarından ölümlü diğer suçlara kadar geniş bir alanı etkileyebileceğini vurguladı.
Deprem mağdurlarından adalet çağrısı
Malatya’daki Trend Garden Rezidans’ın yıkılması sonucu kardeşini kaybeden Hatice Açıkalın şu ifadeleri kullandı:
“1030 gündür adalet arıyoruz. Hakkımızı aradığımız kişilerden bir tanesi bile tutuklu değil. 11. Yargı Paketi ile suçlular daha erken ceza infaz kurumuna geçebilir. Bizim kaybımız depremle değil, rant ve sorumsuzlukla oldu. Bu kişiler mutlaka caydırıcı cezalar almalıdır.”
"Geriye dönük ceza indirimleri sadece failleri korur"
Kahramanmaraş’taki Ebrar Sitesi mağduru Fatma Irmak ise paketin, kamu güvenliğini ilgilendiren suçlarda adaletsizlik yaratacağını vurguladı:
“Toplumsal yara hâline gelmiş bu davalarda geriye dönük ceza indirimleri sadece failleri korur. Adaletin tesisi için, bu düzenlemelerin paketten çıkarılmasını talep ediyoruz.”
