Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), kasım ayında küresel gıda fiyatlarının düşüş eğilimini üçüncü kez tekrarladığını açıkladı. Gıda ürünlerinin uluslararası fiyat hareketlerini izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, kasımda bir önceki aya göre yüzde 1,2 azalarak 125,1 puan oldu. Endeksin, Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcında Mart 2022’de kaydedilen rekor seviyenin yüzde 21,9 altında kalması dikkat çekti.
SÜT, ŞEKER VE YAĞ FİYATLARINDAKİ GERİLEME
Kasım ayında endeksteki düşüşe en fazla katkı sağlayan kalemler süt ürünleri, şeker ve bitkisel yağlar oldu. Tahıllar dışında neredeyse tüm ana gıda gruplarında fiyatlar aşağı yönlü seyrederken, endeks yıllık bazda da yüzde 2,1 geriledi. Böylece küresel gıda fiyatları art arda üçüncü ay gerilemiş oldu.
YAĞ FİYATLARI TEMMUZ 2025’TEN BU YANA EN DÜŞÜK SEVİYEDE
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi kasım ayında yüzde 2,6 düşerek Temmuz 2025’ten bu yana kaydedilen en düşük seviyeye indi. Palmiye yağında görülen düşüşler soya yağındaki artışı dengeledi. Küresel üretimin toparlanması ve ithalat talebindeki yavaşlama fiyatların gerilemesinde belirleyici oldu.
TAHIL FİYATLARINDA AYLIK ARTIŞ KAYDEDİLDİ
Gıda fiyatlarındaki genel düşüş eğilimine karşın Tahıl Fiyat Endeksi kasımda yüzde 1,8 yükseldi. Buğday fiyatlarında görülen yüzde 2,5’lik artış, Çin’in olası alım talebi ve Karadeniz bölgesindeki jeopolitik gelişmelerle ilişkilendirildi. Mısır ve diğer bazı tahıllarda da fiyatların yukarı yönlü seyri aylık artışı destekledi.
ŞEKER FİYATLARINDA KESKİN DÜŞÜŞ
Şeker Fiyat Endeksi kasımda yüzde 5,9 geriledi. Küresel arzın yüksek olacağına yönelik tahminler uluslararası fiyatları aşağı çekerken; büyük üretici ülkelerde verim beklentilerinin artması şeker fiyatlarında belirgin düşüşe yol açtı.
SÜT ÜRÜNLERİNDE ARZ ARTIŞI FİYATLARI BASKILADI
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi aynı dönemde yüzde 3,1 azaldı. Süt tozu ve tereyağı fiyatlarında kaydedilen düşüş, üretim ve ihracat arzındaki artışla ilişkilendirildi. Özellikle Okyanusya’daki üretim artışı küresel fiyatların gerilemesine katkı verdi.
ET FİYATLARINDA DA DÜŞÜŞ GÖRÜLDÜ
FAO Et Fiyat Endeksi kasım ayında yüzde 0,8 gerileyerek aşağı yönlü seyrin sürdüğünü gösterdi. Kümes hayvanlarında yüksek arzın devam etmesi fiyatlardaki düşüşün temel unsuru oldu.
KÜRESEL TAHIL ÜRETİMİ VE STOKLARINDA REKOR BEKLENTİSİ
FAO’nun yayımladığı Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’na göre küresel tahıl üretimine ilişkin yıllık tahmin, önceki yıla göre yüzde 4,9 artışla 3,003 milyar tona yükseltildi. Bu tahmin, tüm zamanların en yüksek üretim düzeyi olarak kaydedildi. Daha önce 2,990 milyar ton olarak açıklanan beklenti yukarı yönlü güncellendi.
STOKLARDA YÜZDE 6,5 ARTIŞ ÖNGÖRÜLÜYOR
Raporda, küresel tahıl stoklarının yüzde 6,5 yükselerek 925,5 milyon tona ulaşacağı tahmin edildi. Mısır stoklarındaki artışın bu yükselişte önemli rol oynaması bekleniyor. Üretim ve stoklardaki bu genişleme, tahıl fiyatlarındaki istikrarın güçlenmesine katkı sağlayabilir.
YILIN SON ÇEYREĞİNDE GIDA FİYATLARI TAKİPTE OLACAK
Kasım verileri, küresel gıda fiyatlarında süregelen gevşemenin özellikle süt, şeker ve yağ fiyatlarındaki düşüşlerle desteklendiğini ortaya koyuyor. Tahıl piyasalarında ise talep ve jeopolitik gelişmelerin belirleyici olduğu bir görünüm öne çıkıyor. Yılın son çeyreğine yaklaşılırken FAO Gıda Fiyat Endeksi’nin seyrinin arz-talep dengesi ve ticari akışlara bağlı olarak şekillenmesi bekleniyor.
