Marmara Denizi’nde deniz canlıları için tehdit oluşturan terk edilmiş balık ağlarının temizlenmesi ve yeniden kullanıma kazandırılması amacıyla yeni bir proje başlatıldı. DP World ile Deniz Yaşamını Koruma Derneği arasındaki iş birliği kapsamında, İstanbul ve Adalar çevresindeki deniz tabanından 1.000 metrekareden fazla hayalet ağın çıkarılması planlanıyor. Yaklaşık 800 kilogram ağırlığındaki ağların geri dönüştürülerek güneş gözlüğü çerçevelerine dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Hayalet ağlar, kaybolduktan veya terk edildikten sonra da deniz ekosistemi için risk oluşturmayı sürdürüyor. Doğada 200 yıla kadar çözünmeden kalabilen bu ağlar, köpekbalıkları ve deniz kaplumbağaları başta olmak üzere farklı deniz canlılarını tuzağa düşürebiliyor.
Marmara Denizi’ndeki hayalet ağlar deniz tabanından çıkarılıyor
Deniz Yaşamını Koruma Derneği ekipleri, terk edilmiş balık ağlarının yerlerini ihbarlar, teknolojik araçlar, deniz haritaları ve bölgedeki yerel bilgilerden yararlanarak belirliyor. Tespit edilen ağlar, deniz tabanından dikkatli bir çalışmayla çıkarılıyor.
Çalışmalar sırasında ağların ağırlığı, boyutları ve bulundukları koordinatlar kayıt altına alınıyor. Bu veriler, kaybolan veya terk edilen av araçlarının deniz tabanında hangi bölgelerde yoğunlaştığının belirlenmesine katkı sağlıyor.
Projenin odağında İstanbul ve Adalar çevresindeki derin sular bulunuyor. Bazı ağlar 50 metreden daha derin noktalardan çıkarılırken, Adalar açıklarında 55 metre derinlikte de bir ağ tespit edildi.
Çıkarma çalışmalarından birinde, denizden yüzeye getirilen ağların arasında üç vatoz yumurta kesesi bulundu. Ekip, yumurta keselerini fark ettikten sonra yeniden denize bıraktı.
Deniz tabanından çıkarılan ağların geri dönüşüm sürecinde malzemeler plastik granüllere dönüştürülecek. Elde edilen geri dönüştürülmüş plastik, özel tasarım güneş gözlüklerinin çerçevelerinde kullanılacak.
Ürünlerde, geri kazanılan ağların denizden çıkarıldığı konumun izlenebilmesi için farklı bir yöntem de uygulanacak. Her ağın bulunduğu koordinatlar ve çıkarıldığı derinlik, ilgili güneş gözlüğünün çerçevesinin iç kısmına işlenecek. Böylece gözlüklerin üretiminde kullanılan malzeme ile denizden çıkarıldığı yer arasında bağlantı kurulacak.
Geri dönüştürülmüş hayalet ağlardan takı da yapılacak
Proje kapsamında çıkarılan ağların tamamı güneş gözlüğü üretiminde kullanılmayacak. DP World ile Sürdürülebilir Sanat Kadın Kooperatifi (SUSAKO) arasındaki iş birliği doğrultusunda, hayalet ağlardan elde edilen plastiğin takıya dönüştürülebileceği atölyeler düzenlenecek.
Atölyelerde katılımcıların geri kazanılmış malzemelerle takı üretmesi sağlanacak. Çalışmaların, atık durumundaki malzemelerin yeniden değerlendirilmesine ilişkin farkındalık oluşturmasının yanı sıra kadınların ekonomik yaşama katılımını desteklemesi de hedefleniyor.
Proje, balıkçı topluluklarıyla yürütülecek çalışmalarla hayalet ağlar konusunda farkındalığın artırılmasını da kapsıyor. Bu kapsamda, balıkçılıkta kullanılan av araçlarının kaybolmasının veya terk edilmesinin önüne geçilmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
DP World ve Deniz Yaşamını Koruma Derneği’nden iş birliği açıklaması
DP World Avrupa Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Nicholas Mazzei, projeye ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:
"Hayalet ağlar, kaybolduktan çok sonra bile deniz yaşamı için tehdit oluşturmaya devam ediyor. Bu proje, söz konusu ağları sudan çıkarıyor ve malzemeyi tamamen farklı bir amaçla değerlendiriyor. Deniz tabanından çıkarılan bir ağı güneş gözlüğüne dönüştürmek, yeniden kullanım fikrini son derece somut hale getiriyor. Her gözlüğün içine ağın bulunduğu konumun işlenmesi ise ürünle geldiği yer arasında bir bağ kuruyor."
Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı da iş birliğinin önemine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Denizlerimizi korumak iş birliği gerektiriyor ve bu noktada özel sektöre önemli bir rol düşüyor. DP World ile kurduğumuz ortaklık, Marmara Denizi'nin sağlığı üzerinde daha büyük ve kalıcı bir etki yaratmamızı sağlıyor."
İş birliği, DP World’ün faaliyet gösterdiği bölgelerde su ekosistemlerinin iyileştirilmesi, doğal karbon yutaklarının güçlendirilmesi ve biyolojik çeşitliliğin desteklenmesini amaçlayan “Source to Sea” (Kaynaktan Denize) yaklaşımı kapsamında yürütülüyor.
