Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nde önemli değişikliklere gitti. Yeni düzenlemeyle sınavlar okul geneli ve ülke geneli ortak yazılı sınavlar olarak yeniden düzenlenirken, okul öncesi ve ilkokullarda her türlü sınav yasaklandı. İl ve ilçe geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin hükümler yönetmelikten çıkarıldı. Sınav hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde yapay zekâ kullanımına da imkân tanındı. Yeni yönetmelik, 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
MEB sınav sisteminde yeni dönem başladı
Millî Eğitim Bakanlığı, okullarda uygulanan ölçme ve değerlendirme sistemini yeniden düzenledi. Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle ortak yazılı sınavların kapsamı ve uygulama esasları yeniden belirlendi.
Yeni düzenlemeye göre sınavlar, okul geneli ortak yazılı sınavlar ve ülke geneli ortak yazılı sınavlar olmak üzere iki kategoride uygulanacak.
Bakanlık tarafından ülke genelinde yapılmasına karar verilen sınavlar dışında kalan ortak yazılı sınavlar okul genelinde gerçekleştirilecek. Böylece il ve ilçe genelinde yapılan ortak yazılı sınavlara ilişkin önceki hükümler yönetmelikten çıkarılmış oldu.
Okul öncesi ve ilkokullarda sınav yapılmayacak
Yönetmelik değişikliğinin dikkat çeken maddelerinden biri okul öncesi ve ilkokullardaki ölçme ve değerlendirme uygulamaları oldu.
Yeni düzenlemeyle okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılması yasaklandı.
Bu eğitim kademelerinde ölçme ve değerlendirmenin temel amacı; öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimlerinin süreç içerisinde takip edilmesi ve desteklenmesi olarak belirlendi.
Böylece bu kademelerde öğrencilerin gelişimlerinin sınav yerine süreç odaklı değerlendirme yöntemleriyle izlenmesi esas alındı.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlar nasıl yapılacak?
Yönetmeliğe ilk kez açık biçimde "ülke geneli ortak yazılı sınav" tanımı eklendi.
Buna göre Millî Eğitim Bakanlığı, belirlediği sınıf seviyeleri ve derslerde ülke genelinde ortak yazılı sınav düzenleyebilecek.
Bu sınavların hangi sınıf düzeylerinde ve hangi derslerde yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilecek.
Ülke geneli ortak yazılı sınavların konu soru dağılım tabloları ilgili Genel Müdürlük tarafından hazırlanarak öğrencilere duyurulacak. Sınavların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesine ilişkin işlemler de Genel Müdürlük tarafından belirlenecek.
Bakanlık tarafından ortak yapılmasına karar verilmeyen sınavlar ise okul geneli ortak yazılı sınav olarak gerçekleştirilecek.
Okullardaki sınavlar yazılı yoklama şeklinde yapılacak
Yeni yönetmelikle okullarda uygulanacak sınavların biçimine ilişkin de değişikliğe gidildi.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlar hariç olmak üzere okullarda yapılan sınavlar, öğrencilerin cevaplarını kendilerinin oluşturduğu yazılı yoklama şeklinde gerçekleştirilecek.
Soruların farklı bilişsel düzeylerdeki öğrenme çıktılarını ve kazanımları ölçmesi gerekecek.
Okullarda yapılacak ortak yazılı sınavların soruları konu soru dağılım tablolarına göre hazırlanacak. Millî Eğitim Bakanlığı, her dönem için bu tabloları yayımlayacak.
Bakanlık tarafından yayımlanmayan sınıf ve derslere ait konu soru dağılım tabloları ise Ölçme Değerlendirme Merkezi Müdürlüğünün görüşü alınarak il sınıf ve alan zümreleri tarafından oluşturulacak.
Türkçe ve yabancı dil sınavlarında uygulamalı değerlendirme
Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sınavlarında yazılı ve uygulamalı değerlendirme birlikte yapılacak.
Bu derslerde öğrencilerin dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri ölçülecek.
Ülke geneli ortak yazılı sınav yapılması durumunda sınavın uygulamalı bölümü okul tarafından gerçekleştirilecek. Yazılı ve uygulamalı sınav sonuçları birlikte değerlendirilecek.
Sınav tarihleri e-Okul üzerinden ilan edilecek
Yönetmelikle sınav takvimine ilişkin hükümler de yeniden düzenlendi.
Okullarda yapılacak sınavlar, Bakanlık tarafından belirlenen takvim doğrultusunda gerçekleştirilecek. Sınav tarihleri öğretim yılı başında okullar tarafından e-Okul üzerinden ilan edilecek.
Mücbir sebepler nedeniyle sınavların belirlenen tarihlerde yapılamaması durumunda valilikler sınav tarihlerini değiştirebilecek.
Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının belirli programlarında, yoğunlaştırılmış eğitim uygulanan sınıflarda ve mesleki eğitim merkezlerinde ise sınav tarihleri ilgili okul ve kurumlar tarafından belirlenecek.
Sınavlarda yapay zekâ kullanımına izin verildi
Yönetmelik değişikliğiyle eğitimde dijitalleşme ve yapay zekâ kullanımına ilişkin yeni bir hüküm de getirildi.
Buna göre Bakanlık tarafından uygun görülen yapay zekâ araçları, soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek ve bu süreçlerin etkinliğini artırmak amacıyla kullanılabilecek.
Ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinin de Bakanlık tarafından uygun görülen dijital sistemler ve araçlar kullanılarak kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülmesinin önü açıldı.
Ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları yönetmeliğe eklendi
Yönetmeliğe ulusal ve uluslararası izleme araştırmalarına ilişkin ayrı bir bölüm eklendi.
Eğitim politikalarına veri sağlamak amacıyla farklı sınıf seviyelerindeki öğrencilerin becerilerinin izlenmesi ve değerlendirilmesi için ulusal araştırmalar yürütülecek.
Bu kapsamda Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) Araştırması, iki yıllık döngüler hâlinde ve ili temsil edecek örneklem üzerinden uygulanacak.
Uluslararası araştırmalar kapsamında ise Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ile Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) yönetmelikte yer aldı.
Araştırmaların sonuçlarına ilişkin ulusal raporlar, uluslararası raporlarla eş zamanlı olarak yayımlanacak.
Yeni yönetmelik yürürlüğe girdi
Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler, 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Yayımı tarihinde yürürlüğe giren yönetmeliğin hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütecek.
