MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin yeni anayasa ve siyasi sistemde değişiklik çağrısının ardından MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, siyasi partilerin kuruluş ve faaliyetlerine ilişkin bir açıklama yaptı.
Bahçeli, geçtiğimiz günlerde verdiği röportajda siyasi sistemin güçlendirilmesi ve mevcut aksaklıkların giderilmesi için değişikliklerin müzakere edilmesi gerektiğini belirtmiş, bu çalışmaların yeni anayasa süreciyle uyumlu şekilde ele alınabileceğini söylemişti.
Bahçeli'nin açıklamasının ardından Yıldız, sosyal medya hesabından siyasi partilerin kuruluş şartları, faaliyet alanları ve uyması gereken anayasal esaslara ilişkin bilgiler paylaştı.
“Siyasi parti kurmak için önceden izin alınması gerekmiyor”
Yıldız, paylaşımında siyasi parti kurmak için önceden izin alınmasının gerekmediğini belirtti.
Gerekli şartları taşıyan en az 30 Türk vatandaşının bir araya gelerek siyasi parti kurabileceğini ifade eden Yıldız, siyasi partilerin faaliyetlerine ilişkin anayasal sınırlamaları da sıraladı.
Yıldız'a göre siyasi partiler; Cumhuriyetin temel niteliklerini, Anayasa'nın ilgili hükümlerini ve seçimlerin serbest, eşit, gizli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre yapılması ilkesini değiştirmeyi amaçlayamıyor.
Partilerin ayrıca bölge, ırk, din, mezhep, tarikat, cemaat, aile, zümre veya sınıf esasına dayanamayacağını belirten Yıldız, herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlayan faaliyetlerin de yasak olduğunu aktardı.
“Türkiye'de 186 siyasi parti bulunmaktadır”
Yıldız, paylaşımının devamında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kayıtlarına göre Türkiye'de 186 siyasi parti bulunduğunu belirtti.
Türkiye'deki siyasi partileri çeşitli kategoriler altında değerlendiren Yıldız; kitle, ideoloji, kadro, bölgeci, tabela, hülle, pazarlık, kişi, silsile ve kalıntı partiler gibi tanımlamalar kullandı.
Yıldız ayrıca bazı oluşumları “üyesiz partiler” ve “çıkar grubu olan partiler” şeklinde sınıflandırdı.
“Parti kurmayı şirket kurmaktan daha kârlı görenler türemiştir”
MHP'li Yıldız, siyasi parti sayısına ilişkin değerlendirmesinin ardından bazı partilere yönelik eleştirilerde bulundu.
Yıldız, “Parti kurmayı şirket kurmaktan daha kârlı görenler türemiştir” ifadelerini kullanırken, “tabela partileri” ve “pazarlık partileri” üzerinden de değerlendirmelerde bulundu.
Yıldız, “Son yıllarda kurulan pazarlık partilerinin demokrasiyi nasıl yozlaştırdıkları üniversitelerde tez konusu olmalıdır” dedi.
Siyasi partilerin faaliyetlerine ilişkin sınırlamaları sıraladı
Yıldız'ın ikinci paylaşımında ise siyasi partilerin faaliyetlerine ilişkin yasak ve sınırlamalar yeniden sıralandı.
Buna göre siyasi partiler; Cumhuriyetin temel niteliklerini ve devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne ilişkin anayasal hükümleri değiştirmeyi amaçlayamıyor.
Partilerin ayrıca egemenliğin Türk milletine ait olduğu ilkesini ortadan kaldırmaya yönelik faaliyetlerde bulunamayacağı, seçimlerin serbest ve eşit şekilde yapılması esasını değiştirmeyi amaçlayamayacağı belirtildi.
Yıldız, siyasi partilerin genel ahlak ve adaba aykırı amaçlar güdemeyeceğini ve anayasal hak ve özgürlükleri ortadan kaldırmaya yönelik faaliyetlerde bulunamayacağını da ifade etti.
Parti içi seçimlere ilişkin hile uyarısı
Yıldız'ın paylaşımında siyasi partilerin önseçimleri, kongre seçimleri ve kararları ile parti görevlilerinin seçimlerinde yapılacak oylamalara ilişkin cezai düzenlemeye de yer verildi.
Buna göre söz konusu oylamalara veya bu oylamaların sayım ve dökümüne hile karıştıranların bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabileceği belirtildi.
Yıldız'ın siyasi partilerin kuruluş şartları ve faaliyetlerine ilişkin paylaşımı, Bahçeli'nin yeni anayasa ve siyasi sistemde değişiklik mesajlarının hemen ardından gelmesi nedeniyle dikkat çekti.
Yıldız'ın paylaşımları şöyle:
"Meraklısına notlar
Siyasi partiler:
a) Türkiye Devletinin Cumhuriyet olan şeklini; Anayasanın başlangıç kısmında ve 2 nci maddesinde belirtilen esaslarını;
Anayasanın 3 üncü maddesinde açıklanan Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, diline, bayrağına, milli marşına ve başkentine dair hükümlerini; egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunun ancak, Anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanılabileceği esasını;
Türk Milletine ait olan egemenliğin kullanılmasının belli bir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamayacağı veya hiçbir kimse veya organın, kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamayacağı hükmünü;
seçimler ve halkoylamalarının serbest, eşit, gizli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında yapılması esasını değiştirmek;
b) Bölge, ırk, belli kişi, aile, zümre veya cemaat, din, mezhep veya tarikat esaslarına dayanamaz veya adlarını kullanamazlar.
c) Sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini veya zümre egemenliğini veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlayamazlar ve bu amaca yönelik faaliyette bulunamazlar.
d) Askerlik, güvenlik veya sivil savunma hizmetlerine hazırlayıcı nitelikte eğitim ve öğretim faaliyetlerinde bulunamazlar.
e) Genel ahlak ve adaba aykırı amaçlar güdemezler ve bu amaca yönelik faaliyette bulunamazlar.
f) Anayasanın hiçbir hükmünü, Anayasada yer alan hak ve hürriyetleri yok etmeye yönelik bir faaliyette bulunma hakkını verir şekilde yorumlayamazlar.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kayıtlarına göre ülkemizde hali hazırda 186 siyasi parti bulunmaktadır. Bu partiler arasında bir sınıflandırma yapılırsa çok renkli kümeleşmeler görebiliriz. Bunlar; kitle partileri, ideoloji partileri, kadro partileri, bölgeci partiler, tabela partileri, hülle partileri, pazarlık partileri, kişi partileri, silsile partileri, kalıntı partiler, üyesiz partiler, çıkar grubu olan partiler vs. Bu tipolojilere eklenecek oluşumlar vardır mutlaka. Parti kurmayı şirket kurmaktan daha kârlı görenler türemiştir. Tabela partilerinin yasa dışı faaliyetlerini burada anlatmak zaman israfıdır. Son yıllarda kurulan pazarlık partilerinin demokrasiyi nasıl yozlaştırdıkları üniversitelerde tez konusu olmalıdır."
Daha sonra bir paylaşım daha yapan Yıldız, şunları kaydetti:
"Siyasi partiler:
a) Türkiye Devletinin Cumhuriyet olan şeklini; Anayasanın başlangıç kısmında ve 2'nci maddesinde belirtilen esaslarını;
Anayasanın 3 üncü maddesinde açıklanan Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, diline, bayrağına, milli marşına ve başkentine dair hükümlerini; egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunun ancak, Anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanılabileceği esasını;
Türk Milletine ait olan egemenliğin kullanılmasının belli bir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamayacağı veya hiçbir kimse veya organın, kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamayacağı hükmünü;
seçimler ve halkoylamalarının serbest, eşit, gizli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında yapılması esasını değiştirmek;
b) Bölge, ırk, belli kişi, aile, zümre veya cemaat, din, mezhep veya tarikat esaslarına dayanamaz veya adlarını kullanamazlar.
c) Sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini veya zümre egemenliğini veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlayamazlar ve bu amaca yönelik faaliyette bulunamazlar.
d) Askerlik, güvenlik veya sivil savunma hizmetlerine hazırlayıcı nitelikte eğitim ve öğretim faaliyetlerinde bulunamazlar.
e) Genel ahlak ve adaba aykırı amaçlar güdemezler ve bu amaca yönelik faaliyette bulunamazlar.
f) Anayasanın hiçbir hükmünü, Anayasada yer alan hak ve hürriyetleri yok etmeye yönelik bir faaliyette bulunma hakkını verir şekilde yorumlayamazlar.Önseçimler ile siyasi parti kongrelerinin seçimleri ve kararları için yapılan oylamalarla, her kademedeki her çeşit parti görevlileri ve yedeklerinin seçimi için yapılan oylamalara ve bu oylamaların sayım ve dökümüne hile karıştıranlar, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."
