Bir sahnede insanın yalnızlığını, başka bir sahnede tarihin içinden gelen bir karakterin hikâyesini anlatmak… Oyunculuk, her defasında başka bir hayatın içine girmeyi gerektirirken oyuncunun kendi bedeniyle, hafızasıyla ve dünyayla kurduğu ilişkiyi de yeniden sorgulatıyor. Ankara Devlet Tiyatrosu sahnesinde izleyiciyle buluşan Egemen Büyüktanır, Ayşegül Çelik'in kaleme aldığı ve İsmet Numanoğlu'nun yönettiği Öteki oyununda aynı adı taşıyan karaktere hayat veriyor. Büyüktanır, yeni sezonda ise İskender Pala'nın yazdığı, Ebru Kara'nın yönettiği Kılıçarslan oyununda Keşiş karakteriyle Başkent seyircisinin karşısına çıkıyor.

Büyüktanır'ın sahne yolculuğu yalnızca bu iki oyunla sınırlı değil. Kapan, Maskeliler, Dr. Jekyll ile Bay Hyde ve Vahşi Ateş ve İzci Kuşlar gibi farklı anlatı dünyalarına sahip yapımlarda rol alan sanatçı, her karaktere yeni bir insanla tanışır gibi yaklaşıyor. Üstelik bu tanışıklık, sahne ışıkları söndüğünde de sona ermiyor. Büyüktanır, oynadığı karakterlerle kurduğu ilişkinin kendi iç dünyasını da dönüştürdüğünü, özellikle Öteki karakterinin dile getiremediklerine tercüman olduğunu söylüyor. Onun anlatısında oyunculuk, başka bir hayatı canlandırmanın ötesinde, insanın kendiyle karşılaşabildiği bir alana dönüşüyor.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü Oyunculuk Anasanat Dalı'ndan mezun olan Büyüktanır, oyunculuk pratiğini akademik çalışmalarıyla da besliyor. İstanbul Üniversitesi Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı'nda doktora eğitimini sürdüren sanatçı, araştırmalarını oyuncu bedeni ve performansı üzerine yoğunlaştırıyor. Odin Teatret geleneğinden beslenen çalışmaları, beden hafızası atölyeleri ve sahne deneyimiyle bir araya geliyor. Bir karakterin nasıl kurulduğundan bedenin taşıdığı yaşanmışlıklara, oyuncunun sahnede özgürleşmesinden sanat kurumlarının üretim koşullarına kadar uzanan bu yolculukta Büyüktanır, tiyatroyu yalnızca bir meslek değil, çocukluğundan bu yana hayatını biçimlendiren bir yaşam alanı olarak görüyor.

Henüz altıncı sınıftayken tiyatroyla tanışan, genç yaşta başrol sorumluluğu üstlenen ve bugün sahnedeki çalışmalarının yanı sıra kendi oyunlarını da yazan Egemen Büyüktanır ile karakterlerin dünyasında kaybolmayı, oyuncunun bedeniyle kurduğu ilişkiyi, akademi ile sahne arasındaki dengeyi ve genç bir sanatçı olarak tiyatroda var olmanın güçlüklerini konuştuk. Kendi yazdığı tek kişilik "Komik" isimli oyunu ile de yeni bir hikâyeyi seyirciyle buluşturmaya hazırlanan Büyüktanır, bütün bu deneyimlerin ortasında tiyatroyla kurduğu bağı "Asla vazgeçmeyeceğim bir arkadaşım benim tiyatro…” ifadeleriyle anlattı.

Ekran Resmi 2026 11 16 15.43.51

“Öteki ile bu yolu yürümek beni de iyileştirdi”

Oyunculuk yolculuğunda birbirinden farklı karakterlere hayat veren Büyüktanır, bazı rollerin yalnızca sahne üzerinde olduğu kadar oyuncunun kendi iç dünyasında da iz bıraktığını belirtti. Bugüne kadar kendisini en çok zorlayan karakterlerden söz eden Büyüktanır, konservatuvar yıllarında canlandırdığı Peter karakterinin kendisine farklı bir pencere açtığını anlattı:

“Birbirinden farklı karakterlere can vermek her biriyle ayrı ayrı bağ kurmak demek. Her birinin başka duygusu var halen hissettiğim. DTCF Tiyatro’da okurken şu an aynı kurumda çalıştığım arkadaşım, üst sınıfım Begüm Sarp’ın tez projesinde, Tracy Letts’in yazdığı Böcek (The Bug) adlı oyunda Peter isimli bir Körfez Savaşı gazisini oynamıştım. Sürekli takip edilip dinlendiğini düşünen bir karakterdi, dolayısıyla paranoyak bir yapısı vardı. Psikolojik olarak anlaması ve derinleştirmesi hem zor hem keyifliydi. Bu role çalışırken yaptığımız bazı çalışmalarda kendi hayatımdaki olaylara karşı olan tutumum, iç dünyam hakkında da yeni şeyler öğrendiğimi hatırlıyorum. Çok uzak gibi görünse de Peter’ın yaşadığı paranoyayı analiz ederken o zamanki kaygılarıma bakış açım oldukça değişmişti. Çünkü onun hayata bakış açısını incelerken ona gerçek bir insan olarak yaklaşmaya gayret gösterdim ki aslında oynadığım tüm karakterlerle bu bağı kurmaya çalışıyorum.

Yıllar sonra ise Öteki ile tanıştık. Kendisi ceset parçalarından oluşturulmuş bir çocuk. Annesinin güzel kalbi sayesinde hepimizden daha ‘insan’ oluyor. İlk bakışta bir canavarı oynama fikri demin anlattığım sürecin uygulanması bakımından sıkıntılı gibi görünebiliyor tabii ki. Zira ortada ‘insan’ yok. Ama Öteki’yi çalışırken bu düşünceye saplanıp kalsaydım muhtemelen şu anki etkisinin yanından bile geçemezdik. Onu incelerken insan yönlerine ağırlık verdim. Korkutucu dış görünüşünün altında yatan o tertemiz kalbini aradım. Onunla bu yolu yürümek elbette beni de iyileştirdi. Öteki ile sahneye çıktığım her günün sonunda yeni yeni duygular edindim, sanki çözemediğim bir şeyler kendiliğinden anlam bulmaya başladı ve yüklerim hafifledi. Onu anlamak ve anlatmak çok büyük hassasiyet gerektiriyordu. Zor olmasının temel sebebi bu olsa gerek.”

Egemen Büyüktanır1

"Seyirci şöyle bir şey söylemişti: ‘Geçen sezon Mazlum Öteki’ydiniz. Bu sezon Sinsi Keşiş"

Büyüktanır, Öteki ile tarihsel bir anlatıyı merkezine alan Kılıçarslan arasında oyunculuk bakımından kurduğu ilişkiyi ise her karakteri yeni bir insanla tanışmak olarak tanımladı. Kılıçarslan oyununda Haçlı Seferleri'ni başlatan isimlerin başında gelen Keşiş Pierre L’Ermite karakterini canlandıran sanatçı, kariyerinde üçüncü kez bir din adamını oynadığına dikkat çekti:

“Her karakter bambaşka. Her seferinde yeni bir insanla tanışıyorum. Dolayısıyla tiyatro sayesinde birçok dost edindim bugüne kadar. Her oyunun dünyası da başka. Öteki, kendine hayatta bir yer bulamayan, kalabalıklar arasında kendi yalnızlığına sıkışıp kalanların hikayesiydi. Hepimizden bir parça taşıyordu. Böyle projeler kolay kolay denk gelmez. Öteki’nin farklı bir ruhu vardı.

Kılıçarslan ise tarihi bir hikaye. Bu oyunda Keşiş Pierre L’Ermite karakterine can veriyorum. Kendisi işgüzar bir din adamı. Haçlı Seferleri’ni başlatan isimlerin başında geliyor. Ve ilginçtir ki kariyerimde oynadığım üçüncü din adamı bu. Okulda mezuniyet oyunum Cesaret Ana ve Çocukları’nda Rahip karakterine can vermiştim, Kumpas isimli bir mini dizide FETÖcü bir mahrem abiyi oynadım, bu sezon da Keşiş’le yollarımız kesişti. Hepsi birbirinden farklı tabii ama ortak yönleri de yok değil. Üçü de manipülasyon konusunda başarılı, kaçma refleksleri yüksek. Keşiş’in farkı ise şu: Takdir edersiniz ki tarihsel anlatımlarda karakterlerden önce olaylar önem taşır. Çünkü ortada net bir kahraman ve düşman çatışması vardır. Kılıçarslan da böyle yazılmış bir metin. Oyun, Selçukluların ve Haçlıların perspektifini grift bir şekilde seyirciye sunuyor. Ve bir hayli ciddi bir oyun. Fakat metni ilk okuduğumuzda daha o günden Keşiş’in replikleri ve olaylar karşısındaki tutumu bana komik gelmişti. Sebebi ise yaptıklarından dolayı düştüğü durumlar. Yani zorlama bir mizah kesinlikle yok. Bu oyun en nihayetinde bir Selçuklu hükümdarının destanı ama Keşiş her şeyi çıkarı için kullanabilecek bir din adamı portresi çiziyor. Dolayısıyla bu yönünü öne çıkarmak gerekiyordu ki bu karakterin seyircide bir karşılığı olsun. Oyundan çıktığımda ‘Ortalığı karıştırdın.’, ‘Mikser Keşiş.’ gibi yüzümü güldüren yorumlar duyuyorum. Hatta bir seyirci şöyle bir şey söylemişti: ‘Geçen sezon Mazlum Öteki’ydiniz. Bu sezon Sinsi Keşiş.’

Bu yorum inanın ki bir oyuncunun duyabileceği en güzel şeylerden biri. Oynadığım her karakterin başka bir dünyası var ve onlara sıfırdan yaklaşmaya büyük bir gayret gösteriyorum. Her biriyle başka bir muhabbetim olduğu içinse kulise girip o kostümü giydiğimde kendiliğinden yaşamaya başlıyor oynadığım karakter. Büyü gibi bir şey ama karakterle doğru iletişim belirleyici unsur aslında.”

Egemen Büyüktanır10

“Tiyatro bir yüzleşmedir”

Öteki oyununda yalnızlık, ait olamama ve toplum tarafından kabul görme mücadelesinin öne çıktığını belirten Büyüktanır, tiyatronun yalnızca bir eğlence aracı olarak değerlendirilmesine karşı olduğunu söyledi.

Tiyatronun seyirciyle kurduğu canlı ilişkinin önemine işaret eden sanatçı, Shakespeare'in Hamlet eserindeki tiyatro tanımına atıfta bulunarak şöyle konuştu:

“Tiyatro çok yönlü bir sanat dalı. Yalnızca eğlence aracı olarak değerlendirilmesini her zaman yanlış bulmuşumdur. Hamlet oyununda Shakespeare şöyle tasvir ediyor: ‘Doğduğu gün de bugün de tiyatronun asıl amacı nedir? Dünyaya bir ayna tutmak. İyilerin iyiliklerini, kötülerin kötülüklerini göstermek, çağımızın ne olup ne olmadığını ortaya koymak.’ Tiyatro sizin de dediğiniz gibi bir yüzleşmedir. Düşündüren, hissettiren, eyleme geçiren bir sanattır. Ve o an canlı bir etkileşim olması çok değerli.

Öteki her ne kadar masalsı bir evrende geçse de bizden bir hikaye. Çünkü her birimiz derinlerde bir yerde o yalnızlık ve ait olamama duygularını hissediyoruz. Öteki’de seyirciyle birlikte ağladık, içimizi döktük, belki de yaralarımıza şifa bulduk. Bu karakter benim kariyerimde çok özel bir yere sahip ve hep de öyle kalacak. Çünkü Egemen olarak dile getiremediklerime tercüman oldu Canım Öteki. Bu iç döküşe seyirciden de karşılık bulmak paha biçilemez.

Ben tesadüflere çok inanıyorum. Her oynadığım karakter özel hayatımda yaşadıklarımla bağlantılı aslında. Birbirini çok etkiliyor. Şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki sahne benim iç dünyamı rahatlıkla dökebildiğim muhteşem bir uzam.”

Baksı Kültür Sanat Vakfı’ndan dayanışma sergisi: "Adanmış Yapıtlar" 19–28 Kasım’da Akaretler’de
Baksı Kültür Sanat Vakfı’ndan dayanışma sergisi: "Adanmış Yapıtlar" 19–28 Kasım’da Akaretler’de
İçeriği Görüntüle

Egemen Büyüktanır15

“Keşiş’le empati kurmak değil, eylemlerine eleştirel bakmak gerekiyordu”

Tarihsel karakterleri sahneye taşırken dönemin koşullarını anlamanın yanı sıra karakterin insani yönlerini de keşfetmek gerektiğini ifade eden Büyüktanır, Kılıçarslan oyunundaki Keşiş Pierre L’Ermite karakterini hazırlarken dramaturjik çalışmaya ağırlık verdiğini belirtti. Karakterin temsil ettiği çıkarcı din adamı portresini sahneye taşırken Brechtyen bir yaklaşım benimsediğini söyleyen sanatçı, hazırlık sürecini şöyle anlattı:

“Tarihsel anlatımlar genellikle didaktik olur. Destansı bir hikayede derinlik yakalamak zor ama başarılması gereken bir mesele. Çünkü sonuçta insanı oynuyoruz. Duyguları, çelişkileri, yanlış kararları, hırsları olan insanı. Bundan yüzyıllar öncesinde de aynıydık, bundan eminim. Sadece şartlar farklıydı. Bu yüzden Keşiş’e insani yönleriyle yaklaştım öncelikle. Ama tabii ki her oyunun dinamiği farklı. Büyük resme göre de kurgulaması gerekiyor oyuncunun kendi karakterini. Burada Keşiş’in dramaturjik anlamda neyi temsil ettiğine de ayrıca odaklandım. Çıkarcı din adamları. Dolayısıyla bu yönünün altını çizmem ve abartılı bir ton yakalamam gerekiyordu. Dengesi çok önemli tabii ki, bu kadar ciddi bir oyunda yaptığınız tek bir fazla hareket göze fazlasıyla batabilir. Bundan ötürü önce en doğalını aradım. Kafasından sürekli hinlikler geçen o adamın motivasyonunu buldum. Burada tamam deyip dursaydım da yanlışa düşmüş olurdum. Çünkü amacımız onunla empati kurmak değil, onun eylemlerine eleştirel bir gözle bakmak. Dolayısıyla Brechtyen bir yaklaşım benimsedim. Keşiş’in iç dünyasını çözdükten sonra ona dışarıdan baktım. Oyuncu kişisi olarak ona karşı tutumum ekseninde bir karakter yarattım. Ortaya komik bir karakter çıktı. Ama tabii ki anlatının bir parçası olan komik bir karakter.

İlk kez tarihsel bir kişiliği oynuyorum. Bu yönden önemli bir oyun benim için Kılıçarslan. Keşiş Pierre, tarihe damga vurmuş bir isim. Müthiş bir manipülatör. Çok iyi bir hatip. Başarıları da var, büyük hezimete uğradığı zamanlar da. Onu oynamak gerçekten keyifli, motivasyonu çok sağlam ve çok yönlü bir karakter kendisi.”

Egemen Büyüktanır19

Oyuncu bedeninin hafızası: Sahnenin görünmeyen dili

Egemen Büyüktanır'ın oyunculuk anlayışında beden, yalnızca karakteri seyirciye aktaran bir araç değil, aynı zamanda kendi hafızasını ve bilgisini taşıyan bir anlatım alanı. Oyuncu bedeni üzerine düşünmeye lisans eğitimi sırasında başladığını belirten sanatçı, Odin Teatret'te katıldığı yaz kampının bu alandaki çalışmalarında bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Eugenio Barba, Julia Varley ve Roberta Carreri gibi isimlerle çalışma fırsatı bulduğunu anlatan Büyüktanır, fiziksel tiyatro üzerine edindiği birikimi zamanla atölye programına dönüştürdü:

“Aslında oyuncu bedeni üzerine düşünmem lisans üçün yazında başladı. Değerli meslek büyüğüm Umut Toprak’ın referansıyla Odin Teatret’te bir yaz kampına katıldım. Burada Eugenio Barba, Julia Varley, Roberta Carreri gibi oldukça değerli isimlerle çalışma fırsatım oldu. Barba yöntemini ‘tiyatro antropolojisi’ olarak isimlendiriyor. Beden üzerine çalışmalarının bir kısmını Grotowski’ye dayandırıyor ve bedenin gizil gücü üzerine düşünüyor. Odin Teatret Danimarka’nın Holstebro adlı küçük bir kentinde kurulmuş çokkültürlü bir tiyatro. Alternatif sanat anlayışına sahipler ve çalışkanlıklarına hayran kalmıştım. Burada öğrendiklerimi sistematik bir hale getirip atölye programına dönüştürdüm. Döndüğümde o zaman oyuncusu olduğum Tiyatro 1112 Garaj’da atölyeyi küçük bir grupla deneme ve geri besleme alma şansım oldu. O sene fiziksel eylemler üzerine kurulu üç oyunda rol aldım: Sınır, Ceset ve Ödül. Sınır bir clown oyunuydu, dört oyunculu, hiç konuşma olmayan bir saatlik bir performans. Ceset tamamen sembolik anlatım ve bedene dayalı bir yapıya sahipti. Bu saydığım iki oyun da Tiyatro 1112 Garaj’da sahnelendi. Sonrasında ise değerli sınıf arkadaşım Ayşe Elif Yalçınkaya Kesoğlu ile birlikte bitirme tezi oyunumuz Ödül’ü yine fiziksel tiyatronun nimetlerinden faydalanarak yönetip oynadık.

Demem o ki Odin Teatret benim için bir dönüm noktası oldu. Hem pratik hem de teorik anlamda. Lisansı bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi İLEF’te Radyo TV Sinema alanında yüksek lisansımı sosyolojik temelli bir konuda tez yazarak tamamlamış olsam da İstanbul Üniversitesi’nde aynı alanda doktoraya devam edip tez aşamasına geldiğimde yeniden oyuncu bedeni ve performansı üzerine çalışmaya karar verdim. Şu an yazmaya devam ettiğim doktora tezimde oyuncu mevcudiyetinin tarihsel dönüşümünü Antik çağlardan günümüze, yapay zeka çağına getirerek günümüzdeki mevcudiyet sorunsalını Baudrillard’ın simülasyon teorisi ekseninde inceliyorum.

Ayrıca Odin Teatret Temelli Beden Hafızası Atölyemiz de devam ediyor. Şu ana kadar TEDÜ, OSTIMTECH, Medipol Üniversitesi gibi okulların tiyatro toplulukları ve Turgut Özal Üniversitesi Sahne Sanatları öğrencileri ile çalışma fırsatım oldu. Her biri zihin dünyamda başka başka kapılar aralıyor.

Oyuncu olarak bedene bakış açıma gelirsek temel anlamda iki yaklaşım olduğunu belirtmem gerekiyor: İçten dışa ve dıştan içe. Bunlardan ilki duyguları ön plana alan Stanislavskici yaklaşım. Diğeri ise bedenden başlayan fiziksel tiyatro yaklaşımı. Ben hibrit bir yöntem kullanıyorum. Öncelikle oynayacağım karakterin dramaturjik çalışmasını yaparım. Geçmişi, oyundaki yeri, diğer karakterlerle ilişkileri vs. Sonrasında ona dair bir hareket, trük bulmaya çalışırım ve onu bir devinimin içine sokarım. Zamanla bulduğum bu hareketler giderek içselleşiyor ve karakter yaşamaya başlıyor. Çok incelikli bir yolculuk. Bir süre sonra karakter yaşamaya başladığında ne yapacağınıza siz karar vermiyorsunuz, karakter seçiyor. Siz sadece dışarıdan izliyor ve ona kendinizi bırakıyorsunuz.”

Egemen Büyüktanır9

"Yürüttüğüm atölyenin temel amacı zihni susturup beden ile düşünmeyi öğrenmek"

Büyüktanır, akademik çalışmalarla sahne pratiğinin birbirini tamamladığını vurgulayarak oyuncunun prova öncesinde yaptığı düşünsel hazırlıkla sahne üzerindeki eylemi arasında bir denge kurması gerektiğini dile getirdi. Atölyelerinin temelinde zihni susturarak bedenle düşünmeyi öğrenmenin bulunduğunu belirten sanatçı, bedenin geçmişten gelen yaşanmışlıkları taşıdığına dikkat çekti:

"Esasında oyuncu sahnede tabiri caizse çocuk gibi olmalıdır. Fazla düşünen oyuncu seyirci tarafından direkt anlaşılır ve seyirci bağ kurmakta güçlük çeker. Yürüttüğüm atölyenin temel amacı zihni susturup beden ile düşünmeyi öğrenmek. Çünkü gündelik hayatta sürekli beynimizi kullanıyoruz ama bedenimiz tahmin bile edemeyeceğimiz bir geçmiş deposu. Her noktası farklı bir yaşanmışlık taşıyor. Ve kendimizi bedenin bilgeliğine bırakıp zihni susturmayı başardığımızda beden kendiliğinden buluyor eylemlerini, nefesini, sesini. Dolayısıyla bakış açımızı değiştirmemiz, Zizek’in de dediği gibi olaylara ‘yamuk bakmayı’ şiar edinmemiz gerekiyor. Kendimizi gündelik olanla çok kısıtlıyoruz, iç dünyamız büyük bir okyanus, derinliklere indikçe her seferinde şaşırtıyor.

Peki neden akademi? Bu saydıklarım icracı olarak dikkat edilmesi gerekenler. Sahnede düşünceye yer neredeyse yoktur. Düşünmek reji masasının işi. Oyuncu dener, saçmalar, abartır, sonunda doğruyu bulur. Fakat sahne öncesinde donanımlı bir çalışma yapılması şart. Hiçbir şey yokken karakter inşa edilemez tabii ki. Derinlikli bir analiz yapmak gerek. Akademik çalışmalar bu yüzden çok önemli. Yaptığın iş üzerine bilimsel bir düşünceye sahip olmak her işine derinlik katıyor bir aktörün. Evet, sahnede zihni susturuyoruz ama sahneden inince zihinde sağlamasını yapmak güzel bir şey. Bu dengeyi korumak lazım tabii ki. Katıldığım söyleşilerde bu ikili durumu Nietzsche’nin Tragedyanın Doğuşu eserinde tragedyayı tanımlarken kullandığı terimlerle açıklıyorum. Tragedya diyonizyak ve apollonik unsurların bir arada uyumla çalıştığı bir sanat dalıdır. Burada iki tanrı Dionysos ve Apollon’dan bahsediyor Nietzsche. Dionysos içgüdüsel, hayvani, esrik olanı; Apollon ise düzeni, çerçeveyi, nizamı sembolize ediyor. Ölçü çok önemli. Ben bunu sanatın geneline taşıyorum ve oyunculuk sanatı özelinde diyorum ki oyuncu iç dünyasını özgürce ortaya koyan ve buna şekil verebilen kişidir. Tecrübe ve çalışmayla en iyi olana ulaşmak mümkün ve tabii ki uzun bir yolculuk.”

“Hepimiz biriciğiz, başka başka özelliklerimiz var”

Beden hafızası üzerine yürüttüğü atölyelerde genç sanatçı adaylarıyla bir araya gelen Büyüktanır, bu çalışmaların kendi düşünsel dünyasına da katkı sağladığını belirtti. Genç oyuncularda gözlemlediği sorunlara değinen sanatçı, özellikle dikkatli dinleme eksikliği ve oyunculukta kalıplara bağlı kalma eğilimine dikkat çekti:

“Genç sanatçı adayları ile çalışmak bana çok şey öğretiyor. Çünkü oyuncu kendisiyle çok haşır neşir olur, her ne kadar toplulukla yapılan bir iş de olsa bizim işimiz çok bireysel. Karakterin yaratım aşaması çok sancılı geçer ve genelde oyuncu bunu yalnız atlatır. Kendi bedenimizle, ruhumuzla, hayatımızla barışık olmamız çok önemli bu yüzden. Dolayısıyla gerek akademik çalışmalarımda gerekse atölyelerde diğer oyuncu ve oyuncu adaylarını dışarıdan izlemek bana çok şey katıyor.

Genç oyuncularda karşılaştığım en büyük sorun ise dikkatli dinleyici olmamaları. Ama bu zaafı anlayıp ona göre kendimi revize etmeye çalışıyorum. Bir diğer sorun ise klişeye düşmek, yanlış öğretileri benimseyip vazgeçememek. Çünkü bize tiyatro ve oyunculuk gerçekten çok hatalı öğretiliyor çoğu zaman. Kalıplar var ve buna uyum göstermemiz bekleniyor ama hepimiz biriciğiz, başka başka özelliklerimiz var. Benim Cyrano’yu oynamamla başka birinin oynaması arasında bir fark var ve olmalı da zaten. Ama yaptığım çalışmalar bu saydıklarımı anlamaya ve çözmeye yönelik. Dolayısıyla çok keyif alıyorum bu işin farklı taraflarını bir arada ilerletmekten.”

Egemen Büyüktanır2

“Sanat özgür olmalıdır, sanatçı özgür hissetmelidir”

Ankara Devlet Tiyatrosu'nda oyunculuk kariyerini sürdüren Büyüktanır, kurumsal bir tiyatro yapısının sanatçıya sağladığı olanakların yanı sıra beraberinde getirdiği sorumluluklara da değindi. Devlet Tiyatroları'nın uzun yıllara dayanan geleneğinin parçası olmayı önemli bulduğunu ifade eden sanatçı, sanatın özgürlükle ilişkisine vurgu yaptı:

“Kurumsal tiyatroda çalışmanın hem avantajları hem de dezavantajları var. Öncelikle bir yapıyı temsil ediyorsunuz. Sahne üzerinde de sahne dışında da. Bu önemli bir sorumluluk. Devlet Tiyatroları yapısı itibarıyla özerk bir kurum ve bunun korunması gerekiyor. Zira sanat özgür olmalıdır, sanatçı özgür hissetmelidir. Böyle gelişiriz, baskı altında üretmek zor bir şey. Bir yandan da seksen yılı aşkın bir geleneğin parçası olmak gurur verici. Kimler kimler geçmiş Ankara Devlet Tiyatrosu’ndan. Biz onların mirasını taşıyoruz. Bunun bilinciyle ama doğru bildiklerimizden de ödün vermeden devam etmek bence en doğrusu.

Ödenekli tiyatronun sunduğu rahatlıklar göz ardı edilemez. Bunu sponsorlu prodüksiyon tiyatroları için de söylüyorum. Alternatif, özel, butik tiyatrolarda ekip her şeyi yapar. Ben daha önce de söylediğim gibi özel tiyatro kökenli bir oyuncuyum. DTCF’de okurken ikinci sınıfta Tiyatro 1112’de çalışmaya başladım. Pandemide sahnemiz kapanana kadar da orada faaliyetlerime devam ettim. Tiyatromuzu temizlerdik, dekorları taşırdık, ışığımızı kendimiz takardık. O akşamki oyunda görevli değilsek gişede ya da kafeteryada dururduk. Reji asistanlığı, festivale metin seçimi, saymakla bitmez… Hakan Salınmış ve Aylin Saraç’ın vizyonuydu bu yapı. Orada geçirdiğim günleri düşününce halen içim ısınıyor. Okulda da böyleydi, imkanlarımız da kısıtlı olduğu için her şeyi biz yapardık. Ben zor bir dönemde tiyatro okudum. Darbe girişimi gördük, bölümümüz başka bir yerleşkeye taşınmak istendi, direndik, binamız tadilata girdi, Ankara’nın her yerinde ders yaptık. Barış akademisyeni hocalarımızın görevlerine ben son sınıftayken KHK ile son verildi. Ama tüm bunlar bize güç verdi, hiç durmadık.

Bu saydığım zorluklardan sonra Devlet Tiyatroları’na girdiğimde büyük bir konfor hissettim tabii ki. Çünkü burada görev tanımınız çok belli. Sahne önünde yaptıklarınızla değerlendiriliyorsunuz. Profesyonel bir kurum bütçesi olması itibarı ile. Fakat bir sanatçının amatör ruhunu asla kaybetmemesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü yaratıcılığımızı en çok besleyen şeylerden biri o ruh.

Oyunculuk anlayışım olarak bildiğim doğrulardan vazgeçmiyorum. Kurum kültürü içerisinde uyumlu çalışmak çok önemli ama emin olduğum takdirde yönetmenlerimle profesyonel sınırlar içerisinde tartışabilirim. Bu çok doğal bir süreç. Çünkü oyuncu olarak benim bir bakış açım, ihtiyaçlarım ve hedeflerim var. Hem kişisel yolculuğum hem de görevli olduğum oyunlar için. Eleştiri kültürünün gelişmesi lazım bütün kurumlarda. Böyle ilerleyebiliriz. Yeni fikirler böyle doğabilir. Bu düşüncemden vazgeçmiyorum. Bizim için en yetkili kişi yönetmendir. Son söz onundur. Bu bize büyüklerimizin öğrettiği bir tiyatro adabı. Oyuncuyla etkileşim ve diyalog içinde olan yönetmenlerle çalışmak çok keyifli, bu diyalog da karşılıklı kurulabilen bir yapı.”

Egemen Büyüktanır17

“Gençlere şans verilmesi gerekiyor”

Genç oyuncuların tiyatro dünyasında kendilerine yer açabilmesi için deneyimin yanı sıra fırsat verilmesinin de önemli olduğunu belirten Büyüktanır, ilk başrolünü 23 yaşında Maskeliler oyununda üstlendiğini anlattı. Genç bir oyuncuya duyulan güvenin kariyer yolculuğunda belirleyici olabildiğini söyleyen sanatçı, kendi deneyiminden hareketle şöyle konuştu:

“Tiyatroda deneyim çok önemli. Fakat bir yerde şans da verilmesi gerekiyor gençlere. Ben ilk başrolümü 23 yaşımda oynadım Maskeliler oyununda. Kurumda sözleşmeli olarak çalışıyordum ve ikinci senemdi. Maskeliler üç kardeşi konu eden üç kişilik bir oyun. O zamanki genel müdürümüz Mustafa Kurt, küçük kardeş Halit karakterinin sözleşmeli bir sanatçı tarafından oynanmasını istemişti. Bu doğrultuda seçme yapıldı ve ben layık görüldüm. Kendisine bu konuda halen minnet duyarım ki birebir tanışıklığım beni sahnede izlemesi dışında yok denecek kadar azdır. Ancak kendimi onun yerine koyduğumda benzer bir yaklaşımda olacağımı öngörüyorum.

Maskeliler’de beraber oynadığım abilerim Mehmet Demiralp ve Caner Kadir Gezener’in üzerimdeki emeği çok büyüktür. Onlardan çok şey öğrendim; sahneye, mesleğe ve insanlığa dair. Açık konuşmak gerekirse benim için zor ve yıpratıcı bir prova süreci olmuştu. Genç bir sanatçı zaman zaman hem içsel hem dışsal sorunlarla yüzleşmek zorunda kalabiliyor. Bu noktada bazen mobbing’e maruz kalabiliyor. Dönüp baktığımda pandemi başlayana kadar yarım sezonda seksenin üstünde temsil yapmışız. Harika bir tecrübe. Sonra zaman geçti, kadroya girdim ve çok değerli isimlerle çok güzel oyunlarda oynadım. Bu anlattıklarım bana yolda olmanın ne kadar kıymetli olduğunu hatırlatıyor.”

Çocukluk yıllarından bugüne: "Tiyatro, kişiliğimi oluşturmamdaki en önemli faktörlerden biri"

Bir oyuncunun mesleğiyle kurduğu bağ bazen aldığı eğitimle, bazen ilk kez çıktığı sahneyle, bazen de çocukken izlediği bir oyunla şekilleniyor. Egemen Büyüktanır için tiyatro, henüz altıncı sınıfta TED Ankara Koleji'nin tiyatro kulübünde başlayan ve yıllar içinde hayatının merkezine yerleşen bir yolculuk. Sahne üzerinde farklı karakterlere hayat verirken akademik araştırmalarını sürdüren, atölyeler yürüten ve şimdi de kendi yazdığı bir oyunla seyirci karşısına çıkmaya hazırlanan Büyüktanır, kendisini bütün bu çalışmaların ötesinde öncelikle bir oyuncu olarak tanımlıyor.

Tiyatronun kişiliğinin oluşmasında önemli bir yere sahip olduğunu belirten sanatçı, çocukluk yıllarından bugüne uzanan bu bağı şöyle anlattı:

“Tiyatro benim hayatımda çok önemli bir yer tutuyor. Ben bu kadar yaptığım şeye rağmen kendimi her zaman oyuncu kimliğimle tanıtırım. Çünkü ben daha ufacık bir çocukken TED Ankara Koleji’nin tiyatro kulübünde başladım tiyatroya 6. sınıfta. Sahnede izleyip büyülendiğim değerli abim İsmail Volkan Duru’ydu ilk hocam. Sonrasında lisede rahmetli Şekip Taşpınar gibi büyük isimlerle tanışma ve çalışma fırsatım oldu. Ben tiyatroyla büyüdüm. Benim için bir yaşam tarzı. Kişiliğimi oluşturmamdaki en önemli faktörlerden biri. Bu yüzden asla vazgeçmeyeceğim bir arkadaşım benim tiyatro…"

Egemen Büyüktanır8

Büyüktanır, kendi kaleminden çıkan “Komik”i duyurdu: "Bu sezonun ortalarına doğru oynamaya başlayacağım"

Egemen Büyüktanır'ın tiyatroyla kurduğu ilişki, farklı karakterlere hayat vermekle sınırlı değil. Kendi hikâyelerini anlatma isteğini de sahneye taşıyan sanatçı, bu kez yazarı olduğu tek kişilik Komik oyunuyla seyirci karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Bir çağrı merkezinde çalışarak hayatını sürdürmeye çalışan, başarısız bir stand-up komedyeninin son gösterisini konu alan oyun; çocukluk anılarından büyük aşka, hayallerden hayal kırıklıklarına uzanan bir hikâye anlatıyor. Büyüktanır, kendi ifadesiyle “çok özel” bir yere koyduğu oyununu şöyle anlatıyor:

“Anlatmak istediğim hikayeler var. Hatta bir oyun yazdım. Adı Komik. Tek kişilik bir oyun. Call centerda çalışarak hayatını geçirmeye çalışan başarısız bir stand-up komedyeninin son gösterisini anlatıyor. Komik, çocukluğunu, büyük aşkını, hayallerini, hayal kırıklıklarını seyirciyle adım adım paylaşıyor. Benim için çok özel bir hikaye ve sanıyorum ki bu sezonun ortalarına doğru oynamaya başlayacağım.”

Muhabir: Nur Yıldız