YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Kars’ta büyükbaş hayvan pazarını ziyaret ederek besici ve hayvan satıcılarıyla bir araya geldi.
Üreticilerin sorunlarını dinleyen Özel’e ziyaretinde Kars İl Başkanı Onur Uludaşdemir, eski Kars Belediye Başkanı Naif Alibeyoğlu, Ardahan Belediye Başkanı Faruk Demir, Genel Başkan Yardımcıları Ensar Aytekin ve Utku Çakırözer, milletvekilleri Özgür Erdem İncesu ve Evrim Rızvanoğlu ile Sencer Solakoğlu eşlik etti.
Pazardaki üreticilerin Özel’e aktardığı sorunların başında ise hayvan küpeleri nedeniyle uygulanan yüksek para cezaları geldi.
Üreticilerin ortak sorunu küpe cezaları
Hayvan satıcıları, küpelerin düşmesi veya kaybolması halinde yeni küpe talebinin aylarca sonuçlanmadığını, bu süreçte ise hayvanların nakli sırasında ağır cezalarla karşı karşıya kaldıklarını anlattı.
Bir üretici, küpesinin düşmesi nedeniyle 220 bin lira ceza aldığını belirterek yaşadığı sorunu şöyle anlattı:
“En büyük sorunumuz küpe sorunu. Küpe düştüğünde sipariş veriyoruz, altı ay-bir yıl sonra geliyor. Pasaportu olan hayvanı buradan kamyona yüklüyorsun, yolda giderken arabada küpesi düşüyor. Küpe yanında, pasaport elimde. Jandarma kabul etmiyor. 220 bin lira ceza yazıyor.”
“Bir küpe 3 bin liraya satılıyor”
Üreticiler, hayvan küpelerinin maliyetinin de kendileri açısından önemli bir yük oluşturduğunu söyledi. Bir küpenin maliyetinin yaklaşık 200 lira olduğunu belirten Özel ise küpenin üreticiye 3 bin liraya ulaşan fiyatlarla yansıdığını ifade etti.
Özel, hayvanların kayıt altında tutulması ve veteriner kontrollerinin yapılması açısından küpenin önemli olduğunu ancak bunun üreticiye ek bir yük haline gelmemesi gerektiğini savundu.
Besiciler ithal hayvan politikasından şikayetçi
Kars’taki üreticilerin gündemindeki bir diğer başlık ise ithal hayvanlar oldu.
Özel, Türkiye’nin son yıllarda hayvan ithalatında dünyada ilk sıralarda yer aldığını belirterek 2025 yılında yaklaşık 750 bin büyükbaş hayvanın Türkiye’ye getirildiğini söyledi.
Özel, ithalatın piyasadaki fiyatları aşağı çektiğini, ancak bunun özellikle küçük üreticiyi zor durumda bıraktığını savundu.
“Yurt dışından ithal hayvan sorunu”nun hayvancılığın en önemli problemlerinden biri olduğunu belirten Özel, büyük miktarlardaki ithalatın küçük üreticinin elindeki hayvanın değerini düşürdüğünü ifade etti.
“Besici kan ağlıyor”
Hayvan satıcılarından biri, piyasadaki fiyat düşüşlerinin üreticiyi zarara uğrattığını söyledi.
Satıcı, aylık yaklaşık 40 bin hayvanın kesime gittiğini, büyük firmalara yapılan satışların küçük besiciler üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Et fiyatları bundan altı-yedi ay önce 650-660 bin liraydı. Şimdi 580 bin liraya et kesiyoruz. Besici kan ağlıyor. Tam da şu an satış zamanıdır. Hayvanlar satılacak, müşteri yok.”
Üretici, ilkbahardan bu yana hayvan başına yaklaşık 20 bin lira kayıp yaşadıklarını dile getirdi.
Çoban bulmak da üreticinin sorunu
Kars’taki hayvan üreticileri yalnızca satış ve fiyat sorunlarından değil, çoban bulmakta yaşadıkları güçlüklerden de şikâyet etti.
Bir üretici, çoban bulamadıkları için yurt dışından işçi getirdiklerini ve bir Afgan çobana aylık 70 bin lira ödeme yaptığını söyledi.
Küçükbaş hayvan yetiştiricileri ise hayvanlarını satabilecekleri pazar bulmakta zorlandıklarını ifade etti.
Şap hastalığı üreticiyi endişelendiriyor
Pazardaki üreticilerin gündeme getirdiği bir diğer konu şap hastalığı oldu.
Bir üretici, Kars’ta bazı köylerin hastalık nedeniyle kapalı olduğunu belirterek yılda iki kez yapılan aşının da sorunu tamamen çözmediğini savundu.
“Senede iki defa aşı yapıyorlar. Aşıdan sonra mal yine şapa düşüyor” diyen üretici, hayvan hareketliliğinin hastalığın yayılma riskini artırdığını belirtti.
Üretici, vatandaşların hayvan satın almaktan hastalık nedeniyle çekindiğini de söyledi.
Bağ-Kur borçları üreticinin önünü kesiyor
Kars hayvan pazarındaki üreticilerin gündemindeki bir diğer başlık ise Bağ-Kur borçları oldu.
Bir besici, yaklaşık 800 bin lira Bağ-Kur borcu bulunduğunu ve bu nedenle kredi kullanamadığını belirterek yapılandırma sisteminin üreticiyi rahatlatmadığını savundu.
Üretici, geçmişte küpesi düşen hayvanların İl Tarım ve Orman Müdürlüğü üzerinden yeniden küpelendiğini, ancak artık aynı uygulamanın bulunmadığını ifade etti.
Özel: “Borçların faizini sileceğiz”
Özgür Özel, çiftçi ve hayvancının borç yükünden kurtarılması gerektiğini belirterek iktidar olmaları halinde borçların faizlerine ilişkin düzenleme yapacaklarını söyledi.
Özel, “İster çiftçilik, ister hayvancılık yapan olsun; kimin ne borcu varsa iktidar olduktan sonra üç ay içinde o borçların faizlerini bir kereye mahsus sileceğiz” dedi.
Bağ-Kur borçlarının da yapılandırılması gerektiğini belirten Özel, ana paranın bölünerek üreticinin yeniden düşük faizli hayvancılık kredilerine ulaşabilmesinin önünün açılması gerektiğini söyledi.
“Aynı buzağı Amerika’da 7 bin 500, Türkiye’de 50 bin lira”
Özel, yerli hayvan varlığındaki gerilemenin buzağı fiyatlarına da yansıdığını savundu.
Amerika’da yaklaşık 150 dolara satılan bir buzağının Türkiye’de 50 bin liraya kadar çıkabildiğini belirten Özel, hayvan ithalatının uzun vadede yerli üretimi güçlendirmek yerine üreticinin piyasadan çekilmesine neden olduğunu söyledi.
Özel, yerli sürü ve ırkların güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Hayvan nakliyecileri: “Cezadan korkup yola çıkamıyoruz”
Hayvan taşımacılığı yapan TIR şoförleri de ağır cezalar nedeniyle çalışmakta zorlandıklarını anlattı.
Nakliyeci Bülent Keser, yollarda yeterli park alanı bulunmadığını, canlı hayvan taşıdıkları için bazı durumlarda süre aşımı yapmak zorunda kaldıklarını söyledi.
Keser, dört ayrı 180 bin liralık ceza aldığını, ayrıca araçtaki iki hayvanın küpesinin düşmesi nedeniyle 160 bin lira ceza uygulandığını belirtti.
“Biz TIR’ları çalıştıramaz hale geldik. Cezalardan aman ettik. Korkumuzdan nakliye diyemiyoruz” diyen Keser, dört-beş aydır aracını çalıştırmadığını ifade etti.
“En büyük sorun ithal hayvan”
Özel, Kars’ın temel geçim kaynaklarından birinin hayvancılık olduğunu belirterek sektörün temel sorunlarının başında ithal hayvan politikasının geldiğini söyledi.
İthal edilen hayvanların büyük firmalara yöneldiğini savunan Özel, küçük üreticinin ise fiyat baskısı altında kaldığını ifade etti.
Özel, hayvancılık politikasının yerli üreticiyi destekleyecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirterek, “Yurtdışından 750 bin büyükbaş hayvan getirip de üç-beş büyük et firmasını zengin etmek yerine buradaki insanlara destek vermek, yerli sürüyü-ırkı güçlendirmek, sizi güçlendirmek lazım” dedi.
“Çözüm iktidarı değiştirmek”
Hayvancılıktaki sorunların çözümsüz olmadığını savunan Özel, çözümün üreticiyi merkeze alan politikalardan geçtiğini söyledi.
Özel, YENİ Parti’nin hayvancılık programında yer alan politikaları seçim döneminde geniş kapsamlı şekilde anlatacaklarını belirterek, ülkenin temel sorunları üzerinden bir siyasi rekabet yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Özel, Çerçeve Yasa sorusunu yanıtlamadı
Özel, hayvan pazarındaki ziyaret sırasında kendisine yöneltilen Çerçeve Yasa sorusunu ise yanıtlamadı.
Çerçeve Yasa konusunda Meclis’te oy kullandıklarını belirten Özel, hayvan pazarına üreticilerin sorunlarını dinlemek için geldiğini söyledi.
Özel, “Bugün hayvan pazarında ben Çerçeve Yasa konuşursam yarın küpeyi yazmayacak gazete onu yazar” diyerek gündemin üreticilerin sorunları olması gerektiğini ifade etti.
“Önümüze bakıyoruz”
Bir vatandaşın mutlak butlan kararı sonrasında Kemal Kılıçdaroğlu’nun genel başkanlığı kabul etmesine ilişkin değerlendirmesini sorması üzerine Özel, geçmişte yaşanan tartışmaları geride bıraktıklarını söyledi.
Özel, “O işleri arkada bıraktık, önümüze bakıyoruz. Biz bu işleri nasıl çözeceğiz ona uğraşıyoruz” ifadelerini kullandı.
Üreticilerle kapalı toplantıda buluştu
Hayvan pazarı ziyaretinin ardından Özel, hayvan üreticileriyle bir otelde düzenlenen toplantıya katıldı.
“Ürettikçe Güçlenen Türkiye” başlığıyla gerçekleştirilen toplantı basına kapalı olarak devam ederken, Özel’e İzmir Milletvekili Ümit Özlale, Sencer Solakoğlu ve Kars İl Başkanı Onur Uludaşdemir eşlik etti.
