Sosyal Sigortalar Kanunu’na tabi çalışanları ilgilendiren borçlanma düzenlemesinde değişikliğe gidildi. Yılbaşından itibaren yürürlüğe girecek uygulama kapsamında, emeklilik için borçlanma yapacak kişilerin ödeyeceği prim oranlarında artış yaşanacak. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında yer alan borçlanma uygulaması, çalışılmayan sürelerin prim ödenerek hizmet süresine eklenmesini sağlıyor.
BORÇLANMA PRİM ORANI YÜZDE 45’E YÜKSELTİLDİ
Son yapılan düzenlemeyle birlikte borçlanma ödeme prim oranı yüzde 32’den yüzde 45’e çıkarıldı. Yeni oran, doğum ve askerlik borçlanması başta olmak üzere hizmet borçlanması kapsamındaki tüm başvurular için geçerli olacak. Düzenlemenin yılbaşı itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor.
BORÇLANMA NEDİR VE NEYİ KAPSAR?
Borçlanma, sigortalıların çalışmadıkları belirli süreler için sosyal güvenlik primi ödeyerek bu süreleri emeklilik hizmet süresine dahil edebilmesine imkân tanıyor. Hizmet borçlanması isteğe bağlı olarak yapılıyor ve yalnızca mevzuatta belirtilen süreler için geçerli oluyor. Borçlanma yoluyla kazanılan süreler, emeklilik yaşının ve prim gün sayısının hesaplanmasında dikkate alınıyor.
BORÇLANMA TUTARLARI NASIL HESAPLANIYOR?
Borçlanma tutarları, brüt asgari ücret esas alınarak hesaplanıyor. Mevcut uygulamada borçlanma yapmak isteyenlerin, en az brüt asgari ücretin yüzde 32’si üzerinden ödeme yapması gerekiyor. Bu oran, brüt asgari ücretin 7,5 katına kadar yükseltilebiliyor. Başvuru sahipleri, belirlenen alt sınırın altında olmamak kaydıyla tercih ettikleri tutar üzerinden borçlanma yapabiliyor.
MEVCUT DÜZENLEMEYE GÖRE BORÇLANMA TUTARLARI
Hâlihazırda yürürlükte olan mevzuat ve mevcut asgari ücret dikkate alındığında, günlük borçlanma tutarı en düşük 277 lira olarak uygulanıyor. Aylık borçlanma tutarı ise 8 bin 321 liraya karşılık geliyor. Üst sınırdan borçlanma yapılması durumunda günlük ödeme 2 bin 77 lira, aylık ödeme ise 62 bin 413 lira seviyesinde bulunuyor.
YENİ ORANLA BİRLİKTE TUTARLAR ARTACAK
Borçlanma prim oranının yüzde 45’e yükselmesiyle birlikte, asgari ücrete olası artışlar hariç tutulduğunda dahi ödenecek tutarlarda belirgin bir yükseliş olacak. Bu varsayıma göre günlük en düşük borçlanma tutarı 390 liraya, aylık borçlanma tutarı ise 11 bin 703 liraya çıkacak. Üst sınırdan borçlanmada ise günlük ödeme 2 bin 925 liraya, aylık ödeme 87 bin 772 liraya yükselecek.
ASGARİ ÜCRET ARTIŞI DA HESAPLAMALARI ETKİLEYECEK
Borçlanma tutarları brüt asgari ücret üzerinden hesaplandığı için, 2026 yılında uygulanacak asgari ücret artışı da ödenecek primleri doğrudan etkileyecek. Asgari ücrete yapılacak artışın ardından borçlanma tutarlarının yeniden güncellenmesi öngörülüyor. Böylece borçlanma bedelleri, yalnızca prim oranı artışından değil, asgari ücretteki değişimden de etkilenecek.
KİMLER BORÇLANMA YAPABİLİYOR?
SGK mevzuatına göre borçlanma yapılabilecek süreler arasında askerlikte er olarak geçen süreler, kadın sigortalılar için doğumdan sonraki çalışılmayan iki yıllık süreler, doğum sonrası yarı zamanlı çalışma süreleri, yedek subay okulunda geçen süreler, geçici ve sözleşmeli hizmetler, çarşı ve mahalle bekçiliği süreleri, imam hatiplik ve müezzin kayyımlığı hizmetleri, avukatlık stajı, serbest avukatlık ve noterlik süreleri, tıpta uzmanlık ve doktora eğitimi süreleri ile seçimlerde adaylık nedeniyle açıkta geçirilen süreler yer alıyor.
BORÇLANMA BAŞVURULARI NASIL YAPILIYOR?
Borçlanma işlemleri, e-Devlet sistemi üzerinden veya doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu birimlerine başvuru yapılarak gerçekleştirilebiliyor. Başvuruların ardından SGK tarafından hesaplanan borçlanma tutarının, belirlenen süre içinde ödenmesi gerekiyor. Ödeme tamamlandığında borçlanılan süreler sigortalının hizmet dökümüne ekleniyor.
SGK DÜZENLEMESİ YILBAŞINDAN İTİBAREN GEÇERLİ
Borçlanma prim oranlarına ilişkin düzenlemenin yılbaşından itibaren uygulanması planlanıyor. Yeni oranlarla birlikte SGK borçlanma tutarlarında artış yaşanırken, borçlanma işlemlerine ilişkin usul ve esaslar mevcut mevzuat çerçevesinde yürütülmeye devam edecek.
