Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), finansal sektör dışında yer alan şirketlerin 2026 yılı temmuz dönemine ait döviz varlık ve yükümlülüklerine ilişkin istatistikleri yayımladı.
Verilere göre firmaların döviz varlıkları haziran ayına kıyasla temmuzda 2 milyar 279 milyon dolar yükseldi. Aynı dönemde döviz yükümlülüklerindeki artış ise 7 milyar 306 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
Yükümlülüklerdeki artışın varlıklardaki yükselişi geride bırakması, firmaların net döviz pozisyonundaki açığın genişlemesine yol açtı. Net döviz açığı bir aylık süreçte 5 milyar 27 milyon dolar artış göstererek 210 milyar 802 milyon dolara çıktı.
İhracat alacakları ve mevduatlarda artış
Firmaların döviz varlıklarının alt kalemleri incelendiğinde, temmuz ayında en yüksek artışlardan biri ihracat alacaklarında görüldü ve bu kalem 2 milyar 175 milyon dolar yükseldi. Yurt içindeki bankalarda tutulan mevduatlar 1 milyar 74 milyon dolar, yurt dışındaki doğrudan sermaye yatırımları ise 607 milyon dolar arttı.
Diğer taraftan türev varlıkların tutarı 1 milyar 547 milyon dolar, menkul kıymetlerin toplamı ise 29 milyon dolar geriledi. Varlık kalemlerindeki tüm değişimler sonucunda firmaların toplam döviz varlıklarında aylık bazda 2 milyar 279 milyon dolarlık yükseliş gerçekleşti.
Döviz yükümlülüklerinde 7,3 milyar dolarlık artış
Şirketlerin döviz yükümlülüklerinde temmuz ayında kaydedilen yükseliş, varlık tarafındaki artışın oldukça üzerinde gerçekleşti. Türev yükümlülüklerde aylık bazda 3 milyar 472 milyon dolarlık artış meydana geldi.
Yurt içi kaynaklı nakdi krediler 2 milyar 80 milyon dolar yükselirken, ithalat borçları 1 milyar 147 milyon dolar arttı. Yurt dışından kullanılan nakdi kredilerdeki yükseliş ise 607 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu değişimlerin ardından toplam döviz yükümlülükleri bir ayda 7 milyar 306 milyon dolar arttı.
Yurt içi ve yurt dışı kredi kullanımı arttı
Firmaların döviz yükümlülükleri vade bazında değerlendirildiğinde, kısa ve uzun vadeli kredi kalemlerinde de yükseliş kaydedildi. Yurt içinden temin edilen kısa vadeli krediler temmuzda 220 milyon dolar artarken, uzun vadeli kredilerdeki yükseliş 1 milyar 861 milyon dolara ulaştı.
Yurt dışından kullanılan kredilerde ise kısa vadeli borçlar 807 milyon dolar, uzun vadeli borçlar 947 milyon dolar arttı.
Kısa vadeli net döviz pozisyonunda düşüş
Temmuz sonu itibarıyla firmaların kısa vadeli döviz varlıklarının toplamı 151 milyar 772 milyon dolar olarak hesaplandı. Aynı dönemde kısa vadeli döviz yükümlülükleri 147 milyar 397 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Bu gelişmeler sonucunda kısa vadeli net döviz pozisyonu, haziran sonuna göre 2 milyar 168 milyon dolar gerileyerek 4 milyar 374 milyon dolar oldu.
Kısa vadeli borçların firmaların toplam döviz yükümlülükleri içindeki ağırlığı ise temmuz ayında yüzde 37 seviyesinde kaydedildi.
