SpaceX tarafından uzaya fırlatılan Falcon 9 roketinin üst kademe parçası, uzay çöpleri ve kontrolsüz roket kalıntıları konusunu yeniden küresel gündeme taşıdı. Yaklaşık 4 tonluk roket parçasının Türkiye saatiyle 09.35'te Ay yüzeyine çarptığı öngörülürken, konuya ilişkin resmi doğrulama açıklaması bekleniyor.
Görev sonrası uzayda kalmıştı
Söz konusu Falcon 9 roketi, 15 Ocak 2025 tarihinde Florida’daki NASA Kennedy Uzay Merkezi’nden havalanmıştı. NASA’nın Ticari Ay Yük Hizmetleri programı kapsamında Firefly Aerospace’in Blue Ghost 1 iniş aracını Ay’a taşıyan roket, görevin yüksek itki gerektirmesi nedeniyle ikinci aşamasını atmosfere döndüremedi.
Güneş etkinliği ve kütle çekim kuvvetlerinin birleşimiyle Ay rotasına giren ve yakıtı boşaltılan parçanın Ay'a çarpma olasılığı, NASA Jet İtki Laboratuvarı tarafından yüzde 100 olarak doğrulanmıştı.
18 metre genişliğinde krater oluşturacak
Saatte yaklaşık 8 bin 690 kilometre hızla gerçekleştiği tahmin edilen çarpışmanın Einstein ve Bell kraterleri yakınlarında gerçekleştiği öngörülüyor.
Yaklaşık 18 metre genişliğinde ve 4 metre derinliğinde yeni bir krater açması bekleniyor.
Olay sırasında yüzeyden toz ve kaya parçaları savrulsa da Dünya’dan çıplak gözle izlenmesi mümkün olmadı.
NASA yetkilileri, benzer enerjiye sahip doğal gök taşlarının her altı günde bir Ay’a çarptığını ve olayın olağan dışı fiziksel bir yıkım yaratmayacağını bildirdi.
Uzay çöpleri Ve Ay yörüngesi için risk uyarısı
Fiziksel zararın sınırlı olmasına karşın, insan yapımı nesnelerin Ay çevresinde kontrolsüz biçimde birikmesi bilim dünyasında endişe yaratıyor. Uzay enkazlarının gelecekteki Ay görevleri için iniş-kalkış rotalarını riske atabileceği ve yörüngedeki uydular için çarpışma tehlikesini artırabileceği vurgulanıyor.
NASA, çarpışma bölgesini olay öncesi ve sonrası görsellerle analiz ederek yapay çarpışmaların etkisi ile Ay tozunun hareketine dair bilimsel veriler toplamayı hedefliyor.
