Gayrimenkul sektöründe yıllardır süregelen "rayiç bedel üzerinden düşük beyan" uygulaması, MASAK’ın 1 Ocak 2026’da devreye alacağı yeni para transferi düzenlemesiyle tarih oluyor. Bankaların belge ve açıklama zorunluluğu, alım-satım işlemlerinde gerçek bedelin beyan edilmesini kaçınılmaz hale getirecek.
Türkiye’de ev, arsa ve iş yeri alım-satımlarında vergi yükünü azaltmak amacıyla başvurulan "düşük beyan" yöntemi için yolun sonuna gelindi. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), finansal sistem üzerindeki denetimlerini sıkılaştırarak tapu harcı ve gelir vergisi kaybının önüne geçmeye hazırlanıyor.
10 Milyonluk Ev, 3 Milyon Gösterilemeyecek
Mevcut sistemde, gerçek satış bedeli 10 milyon TL olan bir konut, belediye rayiç bedeli üzerinden 3 milyon TL olarak gösterilebiliyordu. Bu durum, ödenmesi gereken 400 bin TL’lik tapu harcının 120 bin TL’ye düşmesine ve devletin tek bir işlemde 280 bin TL vergi kaybına uğramasına neden oluyordu.
1 Ocak 2026’dan itibaren ise banka üzerinden yapılan her yüksek tutarlı transfer, bir dayanak belgesiyle ilişkilendirilmek zorunda kalacak. Tapuda satış gösteren vatandaş, bankadan gönderdiği paranın karşılığında satış sözleşmesini veya tapu belgesini sunmakla yükümlü olacak.
"Nakit Öderim" Dönemi de Sona Eriyor
Düzenleme sadece banka transferlerini değil, nakit hareketlerini de kapsıyor. "Parayı elden öderim, kimse anlamaz" diyenleri de sıkı bir denetim bekliyor:
-
Nakit Çekim: Bankadan yüksek tutarlı nakit çekimlerinde paranın nerede kullanılacağı beyan edilecek.
-
Kaynağın Sorgulanması: Satıcı, aldığı nakit parayı tekrar sisteme (bankaya) yatırmak istediğinde, banka paranın kaynağını soracak ve belgeleri MASAK’a iletecek.
İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, bu denetimlerin aslında yeni olmadığını ancak 2026 itibarıyla sorgulamanın çok daha sertleşeceğini vurguladı.
"Kimse şimdiye kadar ‘Bu para sana niye geldi’ demiyordu, ama artık diyecekler. Emlakçı, kuyumcu ve oto galericiler zaten uzun süredir mercek altında. 1 Ocak'tan itibaren para transferlerinde her kademede izahat ve belge sunmak zorunlu olacak."
Aşa, vatandaşın neden düşük beyana yöneldiğine de dikkat çekerek, gerçek beyanın sağlanması için tapu harçlarının düşürülmesi ve 5 yıl içindeki satışlarda uygulanan gelir vergisi baskısının azaltılması gerektiğini ifade etti.
