Ticaret Bakanlığı, havayolu taşımacılığına ilişkin gümrük süreçlerinde elektronik veri paylaşımını esas alan “Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesi”ni hayata geçirdi. Proje kapsamında geliştirilen Havayolu Gümrük Beyan Sistemi, 2 Mart 2026 tarihinden itibaren tüm uluslararası havalimanlarında uygulanacak.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, projenin amacı şöyle ifade edildi:
"Ticaret Bakanlığı olarak, havayolu taşımacılığına ilişkin gümrük süreçlerinde kamu ve özel sektör paydaşları arasında elektronik bilgi alışverişinin sağlanması, uçtan uca dijital, veri temelli ve paydaş odaklı bir yapı tesis edilmesi amacıyla; Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesini kararlılıkla hayata geçiriyoruz."
Proje kapsamında, Havayolu Beyan Formu ve ek belgelerin gümrük idaresine elektronik ortamda iletilmesini sağlayacak Havayolu Gümrük Beyan Sisteminin hukuki altyapısını oluşturan 2025/13 sayılı Genelge, 2 Mart 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Pilot olarak Esenboğa, Sabiha Gökçen, Antalya ve Adnan Menderes Havalimanlarında uygulanan sistem, yürürlük tarihi itibarıyla tüm uluslararası havalimanlarında kullanılacak. Bakanlığın açıklamasında sistemin faydaları şöyle vurgulandı:
"Havayolu Gümrük Beyan Sistemi, Havayolu Beyan Formu ve eki belgelerin gümrük idaresine beyanında kağıtsız ortam, azalan manuel işlem yükü, uygulama birliği, veri güvenliği ve veri temelli karar alma kazanımları ile idari açıdan risk analizi, izleme ve denetim kapasitesini güçlendiren, taşıyıcı ve ilgili paydaşlar için öngörülebilir, hızlı ve kolay bir gümrük süreci sunmaktadır."
Bakanlık, projenin ilerleyen aşamalarında havayolu kargo hareketlerine yönelik gümrük süreçlerini de dijitalleştirerek, kamu ve özel sektör paydaşlarının tek bir platformda buluşmasını ve dış ticaret lojistiğinde etkinlik ile koordinasyonun artırılmasını hedefliyor. Açıklamada, bu sayede ülkenin ihracat odaklı büyüme hedeflerine katkı sunulacağı belirtilerek şunlar kaydedildi:
"Ticaret Bakanlığı olarak; Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesinin ilerleyen aşamalarında, havayolu taşımacılığında kargo hareketlerine yönelik gümrük süreçlerini de dijitalleştirerek kamu ile özel sektör paydaşlarının tek bir platformda buluştuğu entegre bir yapı tesis etmeyi, dış ticaret lojistiğinde etkinlik ve koordinasyonu arttırarak ülkemizin ihracat odaklı büyüme hedeflerine katkı sunmayı hedefliyoruz."
