Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özkan Atan ve Almanya’daki proje ortakları tarafından geliştirilen "Soğutmalı Demiryolu Vagonları ve Konteynerleri İçin Rejeneratif Enerji Sistemi" projesi, Antalya’da düzenlenen COP31’de bilim dünyasına tanıtıldı. Avrupa Birliği ve TÜBİTAK desteğiyle hayata geçirilen projeyle, trenlerin frenleme sırasında açığa çıkardığı enerjinin elektriğe dönüştürülerek gıda ve ilaç taşımacılığında kullanılan soğutmalı vagonlarda değerlendirilmesi ve karbon salımının azaltılması hedefleniyor.
Dizel jeneratörlere duyulan ihtiyaç ve karbon salımı azalacak
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özkan Atan’ın Almanya’daki ortaklarıyla demir yolu taşımacılığında enerji tasarrufu sağlamak amacıyla iki yıl önce başlattığı çalışma, uluslararası destekle somut bir sisteme dönüştü. Avrupa Birliği ve TÜBİTAK tarafından desteklenen "Soğutmalı Demiryolu Vagonları ve Konteynerleri İçin Rejeneratif Enerji Sistemi" projesi, gıda ve ilaç gibi belirli sıcaklıklarda taşınması gereken ürünlerin lojistiğinde enerji verimliliği sunuyor.
Trenlerin frenleme anında ortaya çıkardığı enerjinin yeniden elektriğe dönüştürülerek soğutmalı vagon ve konteynerlerin enerji ihtiyacında kullanılmasını öngören sistemle, dizel jeneratörlere duyulan ihtiyacın, yakıt tüketiminin ve karbon salınımının önemli ölçüde düşürülmesi planlanıyor.
"Çalışmamız COP31'de oldukça yankı buldu"
Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) çalışmalarını tanıtan Doç. Dr. Özkan Atan, projenin karbon salımıyla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekti. Kömür ve petrol dahil edildiğinde karbon kaynaklı yakıtların yüzde 50’den fazlasının ulaşım sektöründe tüketildiğini belirten Atan, projelerinin amacını şu sözlerle aktardı:
"Alman ortaklarımızla hazırladığımız Avrupa Birliği ve TÜBİTAK tarafından desteklenen uluslararası projemizi COP31'de sunma şansı bulduk. Çalışmamız, trenlerde ve özellikle ağır vasıta araçlarında rejeneratif enerji üretimi üzerine. Amacımız enerji dönüşümünü sağlayarak elde edilen enerjiyi daha verimli bir şekilde ulaşım sektörüne kazandırmaktı. Bu dönüşümü sağlarken kullanılacak enerjiyi özellikle frigo vagon olarak adlandırdığımız soğutmalı vagonlarda, gıda ve ilaç taşımacılığında değerlendirmeyi hedefledik. Bu doğrultuda ulaşım sektörü için bir çözüm sunduk. Çalışmamız COP31'de oldukça yankı buldu."
CES ve Slush’ın ardından hedef: Tır dorselerine uyumlu boyut
Projelerini 2024 yılında ABD’de düzenlenen CES 2024 fuarında, 2025 yılında ise Finlandiya’daki teknoloji etkinliği Slush’ta uluslararası bilim ve teknoloji dünyasının ilgisine sunduklarını kaydeden Atan, gelecek hedeflerine ilişkin de bilgi verdi. Sistemin daha verimli ve kullanışlı hale getirilmesi için çalışmaların sürdüğünü belirten Doç. Dr. Özkan Atan, "Çalışmamızı, ulaşım sektörüne yenilik getirmek ve enerjinin bu alanda daha verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla tanıtma fırsatı elde ettik. Sistemin daha verimli ve kullanışlı hale gelmesi için özellikle tren vagonlarında ve tır dorselerinde kullanılabilecek boyuta indirilmesini hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.




