Varlık dergisi, Ağustos 2026 tarihli 1407. sayısında usta şair Can Yücel’in 100. doğum yıl dönümünü özel bir dosya çalışmasıyla kapağına taşıdı. Editörlüğünü Mehmet Erte'nin üstlendiği sayıda, Yücel'in edebî mirası, şiir dili ve estetik anlayışı üç usta yazarın derinlikli incelemeleriyle okura sunuluyor.
Derginin bu ayki dosya konusunda Can Yücel şiiri üç farklı açıdan ve makaleyle mercek altına alınıyor.
Kabil Demirkıran – "Çok Bi Çocuk: Can Yücel":
Demirkıran yazısında, Can Yücel’in doğayla kurduğu bağı, dil oyunlarını, ironisini, toplumcu duyarlılığını ve argoyu estetik bir imkâna dönüştürme yeteneğini inceliyor. Yücel’in şiirlerinin merkezinde dünyaya yeni gelmiş, şaşkın ve meraklı gözlerle çevresini izleyen bir "çocuk" imgesi bulunduğunu vurguluyor. Bu çocuksu bakışın kural tanımaz, alaycı, öfkeli ama bir o kadar da saf yapısıyla şairaneliği reddeden doğallığını ve yerleşik değerlere yönelttiği eleştirel dili açımlıyor.
Bâki Ayhan – "Dil Doğalsa Şiir İçtendir: Can Yücel Üzerine Bir Dem":
Ayhan, şairi biyografik mitlerin ve anıların dar sınırlarından çıkararak poetik bir zemine oturtuyor. Yücel şiirini besleyen toplumcu gerçekçilik, hiciv, alay ve mizah unsurlarını geleneksel hatlar üzerinden değerlendiriyor. Şairin dilindeki sert, ironik ve sarkastik tonun arkasında derin bir hüzün katmanı yattığını savunurken; otobiyografik ve dilsel sahiciliğini yapay metin deneylerine karşı güçlü bir "içtenlik izleği" olarak konumlandırıyor.
Atanur Memiş – "Şiirin Ağzını Açtırmak: Can Yücel’de Karaçalı Estetiği":
Memiş, argo, küfür, gündelik dil ve politik öfkenin Can Yücel şiirinde seçkinci ve steril burjuva estetiğinin sınırlarını ihlal eden estetik bir bütünlük oluşturduğunu öne sürüyor. "Karaçalı estetiği" olarak tanımladığı bu dilin, okuru uyuşturan estetik anlayışa karşı "uyandırıcı" bir işlev üstlendiğini belirtiyor. Yazıda ayrıca Safo'dan Şeyh Galip'e, Orhan Veli'den Neyzen Tevfik ve Nâzım Hikmet'e, Shakespeare'den Lorca'ya uzanan geniş bir gelenek yelpazesinin Yücel şiirinde yarattığı karnaval havası ele alınıyor.
