YENİ Parti Ekonomi Eşgüdüm Konseyi (EEK), Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2027-2029 Orta Vadeli Program’a ilişkin değerlendirme raporu yayımladı.
Raporda, OVP’nin Türkiye ekonomisinin gelecek üç yılı için yol haritası olması gerektiği belirtilerek, programın mevcut haliyle bu işlevi yerine getiremediği öne sürüldü. YENİ Parti, iktidarın orta vadeli program açıklamasına karşın ekonomik gelişmelerde yakın vadeyi dahi öngöremediğini savundu.
YENİ Parti’den enflasyon hedeflerine eleştiri
Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri enflasyon hedefleri oldu. YENİ Parti, OVP’deki enflasyon tahminlerinin önceki programlara göre önemli ölçüde yukarı yönlü değiştirildiğini belirtti.
Raporda, 2026 yılı için daha önce belirlenen enflasyon tahmininin bir yıl içerisinde 12,4 puan yukarı yönlü güncellendiği ifade edildi. Ayrıca Merkez Bankası’nın 2027 sonu için yüzde 15 enflasyon tahmininde bulunmasına karşın OVP’de aynı yıl için yüzde 21 oranının öngörülmesine dikkat çekildi.
YENİ Parti, iki kurum arasındaki 6 puanlık farkın ekonomi politikalarının koordinasyonu açısından soru işareti oluşturduğunu savundu.
“Bahane dışarıda aranırken bedel içeride ödeniyor”
Raporda ekonomik sorunların dış şoklarla açıklanmasına da tepki gösterildi. YENİ Parti, dış gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisinin kabul edilebilir olduğunu ancak asıl tartışılması gerekenin Türkiye’nin bu şoklardan neden diğer birçok ülkeye kıyasla daha fazla etkilendiği olduğunu belirtti.
İstihdam verilerine de dikkat çekilen raporda, 2025-2026 döneminde öngörülen net istihdam artışının 13 bin kişi ile sınırlı kaldığı ifade edildi.
YENİ Parti, işsizlik oranındaki düşüşün yeni istihdam yaratılmasından ziyade iş aramaktan vazgeçen kişilerin artmasıyla ilişkili olduğunu öne sürdü.
Faiz ve vergi politikalarına tepki
Raporda kamu bütçesindeki kaynak dağılımı da eleştirildi. YENİ Parti, faiz ödemelerinin kamu yatırımlarının önüne geçtiğini savunarak, devletin yatırıma ayırdığı her 1 liraya karşılık faize 2 liradan fazla ödeme yapacağını belirtti.
Kamu yatırımlarının milli gelire oranının program dönemi boyunca yüzde 3,2 seviyesinde tutulmasının öngörüldüğü kaydedilen raporda, vergi yükünün dağılımının da adaletsiz olduğu ileri sürüldü.
Vergi gelirlerinin yüzde 60’ının dolaylı vergilerden oluştuğuna dikkat çekilen raporda, bu dağılımı değiştirmeye yönelik somut bir takvim veya sayısal hedef bulunmadığı savunuldu.
YENİ Parti’den istihdam ve üretim eleştirisi
Raporda Türkiye ekonomisinin üretim kapasitesine ilişkin de değerlendirmeler yer aldı. Sanayinin son sekiz çeyrekte iki kez küçüldüğü ve sabit sermaye yatırımlarındaki artış hızının yavaşladığı belirtildi.
Net ihracatın büyümeye katkısının 2027’de sıfır, 2028’de 0,1 ve 2029’da 0,2 puan olarak öngörülmesine dikkat çeken YENİ Parti, bunun “üretim ve ihracat odaklı büyüme” hedefiyle çeliştiğini savundu.
Tarım politikalarının da eleştirildiği raporda, üç yıllık program döneminde tarımsal katma değere ilişkin sayısal bir hedef bulunmadığı belirtildi.
“Çözüm çalışanın ve emeklinin hakkını daraltmak olamaz”
Sosyal güvenlik politikalarına ilişkin değerlendirmede ise kayıt dışı istihdam, düşük ücretler ve iş gücüne katılım oranının temel sorunlar arasında bulunduğu ifade edildi.
YENİ Parti, sosyal güvenlik alanında sıkılaştırmaya gidilirken sosyal yardım politikalarında belirsizliğin sürdüğünü savunarak, ekonomik sorunların çözümünün çalışanların ve emeklilerin haklarının daraltılmasında aranmasına karşı çıktı.
YENİ Parti’nin yedi maddelik OVP önerisi
Raporda ayrıca “YENİ Parti İktidarında OVP” başlığı altında yedi maddelik ekonomi programı önerildi.
YENİ Parti’nin önerileri arasında şunlar kaydedildi:
“Hedefleri hesap verilebilir hale getireceğiz. OVP hedeflerinden sapma halinde TBMM'ye gerekçeli sapma raporu sunulmasını yasal zorunluluk haline getireceğiz. Vergi yükünün bileşimini değiştireceğiz. Dolaylı vergilerin payının hangi takvimle hangi orana getirileceğini şeffaf biçimde ilan edecek, gerçekleşmeleri her mali yıl sonunda kamuoyuyla paylaşacağız. Gelir dağılımını ölçülebilir hedefe bağlayacağız. Gini katsayısı, en zengin/en yoksul yüzde 20 oranı ve yoksulluk oranı için program dönemi hedefleri koyacak, bunları yıllık olarak raporlayacağız. Ücretleri enflasyona karşı koruyacağız. Asgari ücret ve kamu toplu sözleşmelerinde tutmayan hedef enflasyonu değil, gerçekleşen enflasyonu ve refah payını esas alacağız. Kamu kaynağının tahsisini şeffaf hale getireceğiz. Vergi harcamaları ile teşviklerde seçim kriterlerini, taahhüt edilen istihdam ve ihracatı, gerçekleşmeleri ve destek alan şirketleri kamuoyuna açıklayacak; süreçleri Sayıştay denetimine tabi kılacağız. Tarımı bir enflasyon kalemi değil, arz güvenliği meselesi olarak ele alacağız. Destekleme bütçesini reel olarak koruyacak, alım fiyatlarını hedef enflasyona göre değil üretim maliyeti esas alarak ve ekim öncesinde açıklayacak, hayvancılık ve çiğ süt için ayrı bir program hazırlayacağız. Sosyal güvenlik ve sosyal yardım düzenlemelerini şeffaf ve hak temelli hale getireceğiz. Emeklilik ve sağlık geri ödemesindeki değişiklikleri açıklayacak, gelir desteğini siyasi takdire değil nesnel ölçütlere dayandıracağız.”
Raporda YENİ Parti’nin ekonomi yaklaşımı ise, düşük tek haneli enflasyon ortamında üretimi artıran, gelir dağılımını iyileştiren ve üreticiyi destekleyen bir ekonomik program oluşturmak olarak ifade edildi.
YENİ Parti, OVP’nin her yıl ertelenen hedeflerden oluşan bir belge olmaktan çıkarılması gerektiğini savundu.
