YENİ Parti Kadın Kolları Genel Başkanı Asu Kaya, Türkiye’deki hapishanelerde bulunan kız çocuklarının yaşam koşullarını, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimini ve güvenliklerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi veren Kaya, CİSST’in 1 Ekim 2026 tarihli verilerine göre, 12-18 yaş aralığındaki 266 kız çocuğunun hapishanelerde bulunduğunu belirtti. Verilere göre bu çocukların 185’i tutuklu, 81’i ise hükümlü statüsünde bulunuyor.
185 kız çocuğunun tutukluluk süresi soruldu
Çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakılmasının son çare olması gerektiğini vurgulayan Kaya, tutuklu bulunan 185 kız çocuğunun ne kadar süredir hapishanede tutulduğuna ilişkin bilgi istedi.
Kaya, çocuklardan kaçının altı ay, bir yıl ve iki yılı aşkın süredir tutuklu bulunduğunun açıklanmasını talep etti. Soru önergesinde ayrıca tutuklama kararı verilmeden önce adli kontrol ve özgürlüğü kısıtlamayan alternatif tedbirlerin değerlendirilip değerlendirilmediği de soruldu.
Kaya, çocukların yaşlarına, gelişimsel ihtiyaçlarına ve bireysel koşullarına uygun koruma mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini belirtti.
Kız çocuklarına özgü bağımsız kurumlar kurulacak mı?
Kaya, CİSST’in verilerinde kapalı hapishanelerdeki kız çocuklarının kadın hapishanelerinin çocuk koğuşlarında tutulduğuna ve kız çocuklarına yönelik müstakil çocuk eğitimevi sayısının bir olduğuna dikkat çekildiğini aktardı.
Bu kapsamda kız çocuklarına özgü, çocuk hakları standartlarına uygun bağımsız kurumların oluşturulmasına yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığını soran Kaya, mevcut uygulamanın değiştirilmesi için somut bir takvim olup olmadığının da açıklanmasını istedi.
Ailesinden uzakta kalan çocukların düzenli yüz yüze görüşme, telefon ve görüntülü görüşme haklarından yararlanabilmesi için sağlanan imkânlara ilişkin bilgi de talep edildi.
Hapishanelerdeki kız çocuklarının eğitim ve sağlık hakları soruldu
Soru önergesinde çocukların eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimi de geniş yer tuttu.
Kaya, örgün eğitime devam edemeyen kız çocuklarının sayısının açıklanmasını isterken sınavlara katılım, eğitim materyallerine erişim ve öğrenimin kesintisiz sürdürülmesi için uygulanan yöntemleri gündeme getirdi.
Psikolojik destek, sosyal hizmet danışmanlığı ve çocuk gelişimi hizmetlerinden yararlanan çocukların sayısını soran Kaya, hapishanelerde görev yapan psikolog, sosyal hizmet uzmanı ve çocuk gelişimcilerin sayısının da açıklanmasını talep etti.
Şiddet ve istismar şikâyetlerine ilişkin veriler istendi
Kaya, hapishanelerde bulunan kız çocuklarının fiziksel, psikolojik veya cinsel şiddete, istismara, akran zorbalığına ya da ayrımcı muameleye maruz kalıp kalmadığına ilişkin Bakanlık kayıtlarının açıklanmasını istedi.
Son beş yılda bu konularda yapılan şikâyetlerin, başlatılan idari ve adli soruşturmaların ve uygulanan yaptırımların sayısının paylaşılmasını talep eden Kaya, çocukların güvenliğini sağlamaya yönelik mekanizmaların etkinliğinin ortaya konulması gerektiğini ifade etti.
Hamile ve çocuk sahibi kız çocukları için hangi destekler sağlanıyor?
Soru önergesinde hamile veya çocuk sahibi kız çocuklarının hapishanelerde bulunup bulunmadığına ilişkin resmi veriler de gündeme getirildi.
Kaya, hamile çocuklara sunulan gebelik takibi, doğum öncesi ve sonrası sağlık hizmetleri, yeterli beslenme ve psikososyal destek uygulamalarının açıklanmasını istedi.
Çocuğuyla birlikte hapishanede bulunan kız çocuklarına yönelik özel koruma ve destek mekanizmalarının hangi koşullarda uygulandığına ilişkin de bilgi talep edildi.
Tahliye edilen kız çocuklarına yönelik destekler açıklanacak mı?
Kaya’nın önergesinde, tahliye edilen kız çocuklarının toplumsal yaşama yeniden katılımı da ele alındı.
Çocukların tahliye sonrasında eğitim hayatına dönmesi, barınma, sağlık hizmetleri, psikososyal destek ve rehabilitasyon ihtiyaçlarının karşılanması için kamu kurumları arasında nasıl bir iş birliği yürütüldüğünü soran Kaya, son beş yılda tahliye edilen çocuklardan kaçına bireysel takip ve destek hizmeti sunulduğunun açıklanmasını istedi.
Kız çocuklarına ilişkin istatistikler neden düzenli yayımlanmıyor?
Soru önergesinde, hapishanelerdeki kız çocuklarının yaş, tutukluluk süresi, eğitim, sağlık, güvenlik ve rehabilitasyon durumlarına ilişkin verilerin düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmaması da gündeme taşındı.
Kaya, çocukların kişisel verileri ve güvenlikleri korunarak ayrıntılı istatistiklerin belirli aralıklarla yayımlanmasına yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığını sordu.
“Devletin sorumluluğu daha da artar”
Çocukların üstün yararının tüm süreçlerde gözetilmesi gerektiğini vurgulayan Kaya, devletin hapishanelerde bulunan çocuklara karşı sorumluluğunun devam ettiğini belirtti.
Kaya, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Çocukları korumakla yükümlü devletin, çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı koşulları da insan hakları, çocuk hakları ve üstün yarar ilkesi çerçevesinde denetlemesi zorunludur. Bir çocuğun hapishanede bulunması, devletin o çocuğa karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; aksine bu sorumluluğu daha da artırır.”
