Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, ABD Başkanı Donald Trump ile Oval Ofis'te düzenlenen ortak basın toplantısında, ABD askeri varlığının 30 Eylül 2026 itibarıyla sona ereceğini açıkladı. El-Zaidi, "30 Eylül'de ABD güçleri Irak'tan çekilecek ancak Amerikan şirketleri Irak'ta kalacak" ifadelerini kullandı.
Irak'ta halen yaklaşık 2 bin ABD askeri görev yapıyor. Bu askerlerin büyük bölümü, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi sınırları içindeki Erbil'de bulunan Harir Hava Üssü'nde konuşlanmış durumda.
ABD ile Irak arasında çekilme anlaşması uygulanıyor
Washington ile Bağdat yönetimi, Eylül 2024'te Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin talebi doğrultusunda, IŞİD'e karşı yürütülen operasyonların ardından ABD güçlerinin kademeli olarak çekilmesi konusunda anlaşmaya varmıştı.
Trump yönetimi ayrıca Nisan 2026'da ABD birliklerini Suriye'den de çekmişti. Uzmanlar, Irak'taki çekilme kararının da ABD'nin Orta Doğu politikasındaki yeni stratejik yaklaşımının bir parçası olduğuna dikkat çekiyor.
ABD-İran geriliminin gölgesinde kritik karar
ABD birliklerinin Irak'tan çekilme süreci, yeniden tırmanan ABD-İran çatışmalarının yaşandığı bir dönemde uygulanacak. Çatışmaların, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilim ve ticari gemilere yönelik saldırılar sonrası yeniden başladığı belirtiliyor.
Trump, Beyaz Saray'daki görüşmede Irak Başbakanı Ali el-Zaidi'ni övgü dolu sözlerle karşılarken, iki liderin program dışında bir çalışma yemeğinde de bir araya geleceğini açıkladı.
ABD'nin Irak'taki askeri varlığı 2003'te başlamıştı
ABD'nin Irak'taki askeri varlığı, 20 Mart 2003'te başlayan Irak Savaşı ile başladı. Saddam Hüseyin yönetiminin devrilmesinin ardından ülkede en yoğun dönemde yaklaşık 170 bin ABD askeri görev yaptı ve 500'den fazla askeri üs ile lojistik merkez kuruldu.
2011 yılında muharip birliklerini büyük ölçüde çeken ABD, IŞİD'in 2014 yılında Musul'u ele geçirmesi üzerine yeniden Irak'a asker gönderdi. Bu süreçte ABD güçleri daha çok eğitim, danışmanlık, istihbarat ve hava desteği görevleri üstlendi.
ABD'nin Irak'taki son üsleri
2024 yılında imzalanan anlaşmanın ardından ABD, Irak'taki askeri varlığını azaltmaya başladı. Ocak 2026'da Ayn el-Esed Hava Üssü Irak güvenlik güçlerine devredildi.
2026 itibarıyla ABD birlikleri ağırlıklı olarak Harir Hava Üssü, Erbil Hava Üssü, Erbil Diplomatik Destek Merkezi, Duhok Kampı, Bağdat'taki diplomatik tesislerde görev yapıyor.
Planlamaya göre, ABD öncülüğündeki IŞİD karşıtı koalisyonun son askeri unsurları da 30 Eylül 2026 tarihinde Irak'tan tamamen çekilecek.
İran destekli saldırılarda hedef olan üsler
Son yıllarda İran ve İran destekli silahlı grupların en fazla hedef aldığı tesislerin başında Harir Hava Üssü ile Erbil Uluslararası Havalimanı'ndaki ABD askeri tesisleri yer aldı.
Bunun yanında Bağdat Diplomatik Destek Merkezi ve Bağdat Uluslararası Havalimanı çevresindeki ABD tesisleri de roket ve insansız hava aracı saldırılarının hedefi oldu. Daha önce ABD'nin en önemli üslerinden biri olan Ayn el-Esed Hava Üssü de İran'ın balistik füze saldırıları ile uzun süre tehdit altında kaldı.
ABD'nin 30 Eylül'de tamamlamayı planladığı çekilme sonrasında, Washington ile Bağdat arasındaki güvenlik iş birliğinin savunma şirketleri, askeri danışmanlık hizmetleri ve ikili güvenlik mekanizmaları üzerinden sürdürülmesi öngörülüyor.
