Antalya'nın Serik ilçesinde Anadolu'nun en iyi korunmuş Roma dönemi tiyatrosu ve anıtsal su kemerleriyle dünya çapında ün kazanan Aspendos Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmaları, kentin tarihini kökten değiştiren arkeolojik sonuçlar verdi. Kültür ve Turizm Bakanlığının "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında sürdürülen kazılarda, kentin yerleşim geçmişinin Demir Çağı ile sınırlı olmadığı, günümüzden yaklaşık 6 bin yıl öncesine uzandığı ortaya çıkarıldı.
Belkıs Mahallesi sınırlarında yer alan ve antik çağda Pamfilya bölgesinin en kudretli ticaret ve kültür merkezlerinden biri olan antik kentteki kazılar, Afyon Kocatepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Bilgin başkanlığında devam ediyor.
İki katlı dükkanların taban altında geç kalkolitik çağ izleri
Kazı çalışmalarında kentin kronolojisini binlerce yıl geriye çeken verilerin akropolisteki ticari yapılarda yapılan derin sondajlar sonucu elde edildiğini aktaran Kazı Başkanı Doç. Dr. Mustafa Bilgin, buluntuların arkeoloji dünyası açısından taşıdığı değeri anlattı. Bilgin, yerleşimin tarihsel katmanlarına ilişkin şu bilgileri verdi:
"Son dönemlerde yaptığımız kazılarla antik kentin tarihçesinin günümüzden 6 bin yıl öncesine kadar gittiğini anladık. Bu bereketli coğrafya yalnızca Demir Çağı'ndan itibaren iskan görmüş bir alan değilmiş. Bu çıkarım bizim için son derece kritik bir arkeolojik veri oldu. İki katlı dükkanların taban altında gerçekleştirdiğimiz derin sondajlarda Geç Kalkolitik Çağ'a kadar inen arkeolojik katmanlara ve buluntulara ulaştık. Açığa çıkarılan o döneme ait tabaklar, kaseler ve çeşitli aletler, Aspendos akropolisindeki kesintisiz insan yerleşiminin milattan önce 3500-4000 yıllarına kadar dayandığını açıkça ortaya koydu."
Aspendos'u "çok katmanlı bir arkeolojik alan" olarak nitelendiren Bilgin, akropolisteki anıtsal yapıların neredeyse çatı seviyesine kadar sağlam şekilde ayakta kalabilmesinin ve dönemin özgün kent kimliğini günümüze eksiksiz taşımasının kenti emsalsiz kıldığını ifade etti.
Anadolu ve Akdeniz arkeolojisi içinde mimari ögelerini ve sahne binasını bütünüyle muhafaza ederek günümüze ulaşan 2 bin yıllık tiyatrosuyla dikkat çeken Aspendos; görkemli su kemerleri, agorası, anıtsal çeşmesi, tapınağı, stadyumu ve meclis binasıyla yoğun bir ziyaretçi trafiğine sahne oluyor. Son dönem kazılarında gün ışığına kavuşturulan 3. yüzyıla ait nehir tanrısı "Genç Eurymedon" tasviri de kentin zengin sanatsal dokusunun en önemli halkalarından biri olarak sergileniyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığınca hayata geçirilen "Gece Müzeciliği" uygulamasının da antik kente ilgiyi katladığına değinen Doç. Dr. Bilgin, gün batımı sonrasında özel aydınlatmalar eşliğinde anıtsal yapıları ve antik tiyatroyu gezmenin yerli ve yabancı misafirler için benzersiz bir kültürel deneyim sunduğunu kaydetti.
