Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde yürütülen restorasyon çalışmaları kapsamında yapının yer altındaki tarihi tünel ve mekanlarında gerçekleştirilen temizlik, kazı ve güçlendirme çalışmalarında 420 metre uzunluğundaki tünel hattı temizlenirken, bugüne kadar 6 mekan ve 9 tünel tespit edildi. Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç, güney yönünde ilerleyen tünellerden birinin doğrudan Yerebatan Sarnıcı’na ulaştığını ve yer altı mekanlarından yaklaşık 3 bin tona karşılık gelen bin metreküp dolgu malzemesinin tahliye edildiğini açıkladı.

Aralık Sahne’de "Kurmaca'nın İlkeleri: Oyun Yazarlığı Atölyesi" Doç. Dr. Oğuz Arıcı ile 21 Kasım’da başlıyor
Aralık Sahne’de "Kurmaca'nın İlkeleri: Oyun Yazarlığı Atölyesi" Doç. Dr. Oğuz Arıcı ile 21 Kasım’da başlıyor
İçeriği Görüntüle

Roma dönemine uzanan 6 mekan ve 9 tünel gün yüzüne çıkarıldı

Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç, yapının kuzeydoğu köşesinde yer alan hipoje (mezar yapısı) ve çevresindeki alanlarda yaklaşık iki yıl önce başlatılan temizlik çalışmalarının etaplar halinde sürdüğünü belirtti. Üst örtüsünün yıkık olması nedeniyle zamanla toprakla dolan mekanlarda dolgu toprağın tahliye edildiğini ve kapalı alanların ortaya çıkarıldığını aktaran Güleç, bölgede şu ana kadar 6 mekan ve 9 tünelin tespit edildiğini kaydetti.

Söz konusu mekan ve tünellerin bazılarının Roma dönemine ait olabileceğini ve farklı dönemlerde yapılan müdahalelerle kullanılmaya devam edildiğini öngördüklerini ifade eden Güleç, en son açılan 2 numaralı tünelde ileriye doğru çalışmaların sürdüğünü dile getirdi. Alınan örneklerin analiz edildiğini belirten Güleç, "Bu analizlere bağlı olarak da mekan hakkında birtakım bilgiler edineceğiz. Şu anda sadece buranın Roma dönemindeki atriumun altyapılarından biri olduğunu söyleyebiliyoruz" dedi.

"Güneye doğru olan tünelimiz doğrudan Yerebatan Sarnıcı'na gidiyor"

En uzun tüneldeki çalışmaların 200 metreyi aştığına dikkat çeken Prof. Dr. Ahmet Güleç, eski Roma Caddesi’nin Küçük Ayasofya’dan Sarayburnu’na uzandığına dair tarihi kaynaklarda haritalar bulunduğunu ancak bu güzergahın henüz kesin olarak doğrulanamadığını söyledi. Çalışmalar sırasında Yerebatan Sarnıcı yönüne ilerleyen tünel hattına ulaştıklarını ve mevcut çalışma sınırlarına geldikleri noktada ilerlemeyi durdurduklarını aktaran Güleç, kuzey yönünde ilerledikten sonra batıya dönen başka bir tünelin de belirlendiğini kaydetti.

Yerebatan Sarnıcı’nda görevli uzmanlardan sarnıcın içinden Hipodrom (At Meydanı) yönüne uzanan başka bir tünel bulunduğuna ilişkin bilgi aldıklarını aktaran Güleç, yer altındaki su akışına dair şu detayları paylaştı:

"Burada ilk açtığımız tünel, Ayasofya'ya yakın olan tünel. Güneye doğru olan tünelimiz doğrudan Yerebatan Sarnıcı'na gidiyor. Bütün bunları, içinde senelerin biriktirdiği çamurları boşalttıktan sonra takip ettik. Orada yaklaşık yüzde üç eğimle giden bir tünelimiz var ve hala Ayasofya'nın altından gelen suyumuz var. Muhtemelen Yerebatan Sarnıcı'na akan buradan çıkan bir kaynak ya da başka yerden gelen mesela Bozdoğan Kemeri su dağıtım şebekesinden gelen bir su olabilir ama kaynak olma ihtimali de söz konusu."

Yaklaşık 3 bin ton dolgu malzemesi çıkarıldı: Ziyarete açılacak mı?

Çalışmalar çerçevesinde yer altındaki alanlardan yaklaşık bin metreküp dolgu malzemesi çıkarıldığını ve bunun yoğunluk hesabıyla yaklaşık 3 bin tona karşılık geldiğini açıklayan Prof. Dr. Güleç, çıkarılan malzemenin yıllar içinde biriken çamur, toprak ve geçmiş dönemlerde bahçe düzenlemeleri sırasında ortaya çıkan molozlardan oluştuğunu ifade etti.

Kapalı kalan tarihi mekanların bu temizlik sayesinde yeniden gün yüzüne çıkarıldığını vurgulayan Güleç, tünellerin ziyaretçilere açılıp açılmayacağına ilişkin soruya ise "Buranın ziyaretçiye açılması için yapılması gereken daha pek çok çalışma var. Henüz o konuda tam kesin bir karar alınmış değil. Bakanımız da bizler de çok istiyoruz ama burada gezdireceğimiz ziyaretçilerin sağlık, güvenlik konusu vesaire gibi birtakım bilgiler ve eylemler gerekli. Ama bu konuda gerçekten ciddi anlamda çalışmalar yapıyoruz, tartışmalarımız oluyor" yanıtını verdi.

Kaynak: AA