Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, iklim krizinde dünyanın artık kritik eşik olan 1,5 derecelik sıcaklık artış sınırını aşmaktan kaçınamayacağı bir noktaya ulaştığını duyurdu. Gelecek ay Antalya'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde, BM Çevre Programı (UNEP) tarafından yayımlanan 2026 Yıllık Emisyon Açığı Raporu'na ilişkin bir video mesaj yayımlayan Guterres, liderlere emisyon açığını kapatmak için acil ve kararlı adımlar atma çağrısında bulundu.
"Mevcut politikalar 2,8 derece ısınmaya işaret ediyor"
Yeryüzünün ölümcül seller, rekor sıcak hava dalgaları ve kontrol edilemeyen orman yangınlarıyla sarsıldığını belirten Guterres, krizin ekonomik ve toplumsal boyutlarına dikkat çekti:
"Dünya artık 1,5 derecelik sınırı aşmaktan kaçınamaz ve sonuçları şimdiden yıkıcı. İklim krizi ekonomileri felç ediyor, eşitsizliği derinleştiriyor. Bu krizden en az sorumlu olanlar maalesef sonuçları ilk ve en ağır şekilde yaşayanlar oluyor. Ulusal iklim planları ve mevcut politikalar tehlikeli derecede yetersiz kalıyor; bu rota 2,6 ila 2,8 derecelik bir küresel ısınmaya işaret ediyor."
Yüzyılın sonuna kadar sıcaklık artışının yeniden 1,5 derecenin altına çekilmesinin mümkün olduğunu hatırlatan Genel Sekreter, bunun için küresel sera gazı emisyonlarının 2030'a kadar yüzde 18, 2035'e kadar ise yüzde 45 oranında düşürülmesi gerektiğini vurguladı.
"Emisyon açığı artık bir liderlik sorunu"
Küresel çapta güneş enerjisi kullanımının son 10 yıla kıyasla yedi kat daha hızlı büyüdüğünü ve iklim politikalarının sonuç verdiğini belirten Guterres, sorunun siyasi irade yetersizliğinden kaynaklandığını söyledi:
"Emisyon açığı artık bir liderlik sorunu. Dünyanın bu açığı kapatmak için ne zamanı ne de bahaneleri kaldı. Hükümetler çok daha ileri gitmeli ve daha hızlı hareket etmeli. Fosil yakıtlardan uzaklaşılmalı, temiz enerji yatırımları artırılmalı, enerji verimliliği sağlanmalı ve metan gazı emisyonları derhal düşürülmelidir."
G20 ülkelerinin yüksek emisyon payları sebebiyle daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade eden Guterres, gelişmekte olan ülkelere uygun maliyetli iklim finansmanı sağlanması ve borç yüklerinin hafifletilmesi çağrısında bulunarak, "İklim adaleti bundan daha azını talep etmez. Her gecikme yılı, geri dönüş yolunu daha da zorlaştırır" dedi.
UNEP: "Gözler Antalya'daki COP31 zirvesinde"
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen ise raporun küresel sıcaklık artışını 1,5 derecenin altında tutma şansının kalmadığını belgelemesine rağmen Paris Anlaşması'nın hedeflerinden vazgeçilmemesi gerektiğini vurguladı. Andersen, "1,5 derece üzerindeki her ek derece ve her ek yıl; ölümcül seller, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi felaketleri daha da büyütecektir. Ancak hedefe hala ulaşabiliriz" değerlendirmesinde bulundu.
Yenilenebilir elektrik kapasitesinin beklenenden üç kat hızlı arttığını ve kömür-petrol arzının öngörülenden yavaş büyüdüğünü belirten Andersen, Antalya'da toplanacak COP31 İklim Zirvesi'ne işaret ederek, "Ülkeler, geri dönüş noktasının şimdi başladığını anlamalıdır. Antalya'daki zirvede ülkeler 1,5 derece aşımını en düşük seviyede tutacak eylemleri artırmalı ve özellikle G20 ülkeleri büyük bir liderlik sergilemelidir" çağrısı yaptı.
