Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biri olan inşaat, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde (Temmuz-Eylül) önemli bir ivme yakaladı. Bir önceki yılın aynı dönemine göre incelendiğinde, gerek projelenen (yapı ruhsatı) gerekse tamamlanan (yapı kullanma izin belgesi) konut ve ticari yapı sayılarında güçlü yükselişler gözlendi.
Yapı ruhsatlarında tarihi artış: Projeler büyüyor
Yeni inşaat projelerine başlama izni veren yapı ruhsatları tarafında, geçtiğimiz yılın aynı çeyreğine göre çarpıcı artışlar kaydedildi:
Toplam yüzölçümü: Verilen yapı ruhsatı yüzölçümü yüzde 42,6 oranında arttı.
Daire sayısı: Yeni ruhsatı verilen daire sayısı artışı yüzde 54 ile en yüksek artış oranını yakaladı.
Bina sayısı: Ruhsatı verilen bina sayısı ise yüzde 22,3 oranında artış gösterdi.
Toplam ruhsat yüzölçümünün yüzde 78'i belediyeler tarafından, kalan yüzde 22'si ise diğer yetkili idareler tarafından verildi.
İkamet amaçlı yapılar başrolde
Ruhsatı verilen binaların kullanım amacına bakıldığında, en büyük pay yine konut sektörüne ait oldu. Toplam yüzölçümün yüzde 67,8'i (37,8 milyon metrekare), iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalara ait oldu. Bunu 6,2 milyon metrekare ile sanayi binaları ve depolar izledi.
Yapı kullanma izinlerinde de yüzde 22,8 büyüme
İnşaat faaliyetlerinin tamamlanarak iskân ruhsatı aldığı yapı kullanma izin belgeleri tarafında da önemli artışlar söz konusu:
Toplam yüzölçümü ve daire sayısı: Yapı kullanma izin belgesi verilen daire sayısı ve yüzölçümü, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 22,8 oranında arttı.
Bina sayısı: Belge verilen bina sayısı ise yüzde 5,6 arttı.
Kullanma izin belgesi verilen toplam yüzölçümün yüzde 79,4'ü belediyeler tarafından onaylandı. En yüksek yüzölçüm payı, 21,5 milyon m² ile yine iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binaların (yüzde 64,6) oldu. Sanayi binaları ve depolar ise 4,7 milyon m² ile ikinci sırada yer aldı.
Arındırılmış verilerde farklı eğilimler
Takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış serilere bakıldığında, sektördeki trendler daha net görülüyor:
Takvim etkisinden arındırılmış (yıllık): Yapı ruhsatı toplam yüzölçümü yüzde 40,9, yapı kullanma izin belgesi toplam yüzölçümü ise yüzde 20,4 arttı. Bu veriler, sektördeki yıllık bazda güçlü büyümenin devam ettiğini teyit ediyor.
Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış (çeyreklik): Bir önceki çeyreğe göre (Nisan-Haziran 2025'e kıyasla), yapı ruhsatı verilen yüzölçümde yüzde 2,7 azalış gözlendi. Buna karşın, yapı kullanma izin belgesi verilen yüzölçümde ise çeyreklik bazda yüzde 3,7 artış gerçekleşti.
