Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, erken uyarı sisteminin başarısını bir kez daha gözler önüne serdi. 27 Ekim’de Balıkesir Sındırgı ilçesinde meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki deprem, test aşamasındaki bu sistem sayesinde İstanbul’daki vatandaşlara, sarsıntı hissedilmeden tam 37 saniye önce bildirildi.
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, sistemin İstanbul’da büyük bir başarıyla çalıştığını belirterek, "Bu test, Marmara ve Batı Anadolu’daki sistemin ne kadar hızlı tepki verebildiğini gösteriyor" dedi. Özel, sistemin henüz test aşamasında olduğunu, ancak gelecekte genişletilerek tüm Türkiye genelinde aktif hale getirileceğini söyledi.
Prof. Dr. Özel, Sındırgı’daki depremin Simav Fay Zonu’ndan bağımsız bir fay sisteminde gerçekleştiğini belirtti. Sındırgı segmentinin yaklaşık 36 kilometre uzunluğunda bir fay hattı olduğunu ve Marmara’daki fay sistemiyle bağlantılı olmadığını ifade etti. Ayrıca, Simav’daki gerilimin Sındırgı depremine katkı yapmış olabileceğini ancak iki fay arasında doğrudan bir tetiklenme ilişkisi bulunmadığını vurguladı.
Kandilli Rasathanesi tarafından geliştirilen erken uyarı sisteminin, Balıkesir’deki depremde başarılı bir şekilde çalıştığını söyleyen Prof. Dr. Özel, "İstanbul’a 210 kilometre mesafedeki bu deprem, sarsıntı hissedilmeden 37 saniye önce sistem tarafından tespit edilip uyarı gönderildi" dedi. Bu uyarı sayesinde vatandaşların deprem anında birkaç saniyelik kritik önlemler alması mümkün olabiliyor. Sistemin tam anlamıyla devreye girmesiyle, kamu kurumları ve vatandaşların daha etkin bir şekilde depreme karşı önlem alması bekleniyor.
Prof. Dr. Özel, Boğaziçi Üniversitesi’nin Japon araştırmacılarla birlikte Marmara Denizi’nin tabanına kurduğu 9 deniz altı sismometresi ile küçük sarsıntıları ve stres dağılımını yakından izlediklerini söyledi. Bu sistemler, gerçek zamanlı çalışmasa da, geçmişte meydana gelen mikro depremleri analiz etme imkânı tanıyor.
Marmara’da tsunami riski konusunda da açıklamalar yapan Prof. Dr. Özel, Marmara Denizi'nin kapalı bir havza olması nedeniyle büyük dalgaların beklenmediğini belirtti. Ancak, 30 santimetrelik bir su yükselmesinin dahi hasara yol açabileceğini ifade etti. Ayrıca, Tekirdağ kıyılarında tsunami ve su baskını haritaları üzerinde çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Marmara'nın batısındaki Ganos Fayı için de önemli uyarılarda bulunan Özel, "Ganos Fayı, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun en batı ucundaki en kritik segmentlerden biridir. 1912’de büyük bir deprem üretti. Kısa vadede yeniden kırılma potansiyeli düşük görünse de, Şarköy, Mürefte ve Gaziköy gibi bölgeler doğrudan etkilenebilir" dedi.
