Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), teknoloji ve inovasyon alanındaki yatırımlarıyla Türkiye’nin AR-GE sıralamasında zirvedeki konumunu korudu. Şirket, 2025 yılı verileri üzerinden hazırlanan Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması'nda gerçekleştirdiği 65 milyar 207 milyon 978 bin 740 liralık AR-GE harcamasıyla listenin ilk sırasında yer aldı.
Ekonomi ve iş dünyası portalı Turkishtime tarafından bu yıl 13’üncü kez hazırlanan araştırmada, Türkiye’nin ihracat sıralamasında yer alan ilk 500 şirket ile AR-GE merkezine sahip kuruluşların 2025 yılı faaliyetleri değerlendirildi. Araştırmaya dahil edilen şirketlerin toplam AR-GE yatırımı ise 257 milyar 875 milyon liraya ulaştı.
TUSAŞ’ın AR-GE yatırımı yüzde 26,6 arttı
Araştırmada şirketlerin AR-GE harcamalarının yanı sıra bu alanda çalışan personel sayıları, patent ve faydalı model başvuruları ile tasarım tescili ve marka verileri de dikkate alındı.
TUSAŞ, söz konusu değerlendirmede 65,2 milyar lirayı aşan AR-GE yatırımıyla liderliğini devam ettirdi. Şirketin AR-GE harcamasındaki yıllık artış ise yüzde 26,6 olarak kaydedildi.
Bu sonuç, TUSAŞ’ın havacılık ve uzay teknolojilerinin yanı sıra araştırma, geliştirme ve yenilik çalışmalarına ayırdığı kaynağı artırdığını gösterdi.
Faydalı model tescilinde de ilk sırada
TUSAŞ, araştırmanın fikri ve sınai mülkiyet göstergelerinde de üst sıralarda yer aldı. Şirket, 2025 yılı içinde 43 faydalı model tescili alarak bu kategoride de zirveye çıktı.
Patent sıralamasında ise 66 patentle dördüncü sırada bulunan TUSAŞ, geliştirdiği teknolojilerin ticarileştirilmesi ve korunması konusunda da önemli bir performans sergiledi.
Araştırmada kullanılan farklı göstergeler, şirketlerin yalnızca AR-GE için yaptığı harcamaları değil, bu çalışmaların ortaya çıkardığı fikri ve teknolojik çıktıları da ortaya koydu.
AR-GE ürünleri ihracatında üçüncü oldu
Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması kapsamında bu yıl ilk kez “AR-GE Ürünleriyle En Fazla İhracat Gerçekleştiren İlk 100” listesi de oluşturuldu.
TUSAŞ, 2023-2025 döneminde AR-GE çalışmaları sonucunda geliştirdiği ürünlerden 58 milyar 932 milyon liralık ihracat geliri elde ederek söz konusu sıralamada üçüncü basamakta yer aldı.
Bu kategoride savunma ve havacılık sanayisi şirketlerinin toplam ihracatı 245,1 milyar liraya ulaştı. Sektör, otomotivin ardından AR-GE ürünleriyle en fazla ihracat gerçekleştiren ikinci sektör oldu.
TUSAŞ’ta 5 bin 100 AR-GE personeli görev yapıyor
AR-GE merkezlerinde oluşturulan istihdam da araştırmanın dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı. Özellikle savunma ve havacılık sektöründeki şirketler, AR-GE personeli istihdamında öne çıktı.
TUSAŞ, 5 bin 100 AR-GE çalışanıyla sektördeki en yüksek istihdam oranlarından birine sahip olurken, bu çalışanların 1190’unu kadın personel oluşturdu. Şirket, toplam AR-GE çalışanı sayısı bakımından sektörün ikinci büyük istihdam sağlayıcısı oldu.
TUSAŞ’ın elde ettiği sonuçlar, şirketin teknoloji geliştirme ve inovasyon çalışmalarına yönelik yatırımlarını sürdürdüğünü gösterdi. AR-GE harcamalarındaki artış, patent ve faydalı model tescilleri ile AR-GE ürünlerinden elde edilen ihracat rakamları, şirketin Türkiye’nin teknoloji ekosistemindeki konumunu güçlendiren göstergeler arasında yer aldı.
