Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim'de Resmî Gazete'de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Türkiye’den erişim sağlanan yerli ve yabancı tüm sosyal ağ sağlayıcılarını bağlayan yeni düzenlemeye göre, platformlar 15 yaşını doldurmamış çocuklara kesinlikle hizmet sunamayacak. 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar için ise gizlilikten canlı yayına kadar bir dizi kısıtlama uygulanacak.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden "belirteç" ile yapılacak
Yönetmeliğin 7. maddesi uyarınca yeni hesap açılışlarında yaş tespiti doğrudan e-Devlet Kapısı üzerinden yürütülecek. Sistem kapsamında kullanıcının talebi doğrultusunda Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından e-Devlet Kapısı üzerinden bir "yaş doğrulama belirteci" oluşturulacak.
Kullanıcı bu belirteci hesap oluşturmak istediği sosyal medya platformuna yükleyecek; platform ise belgenin e-Devlet üzerinden üretildiğini teyit ederek yaş grubunu tanımlayacak.
Üretilen belirteçte yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisi bulunacak. Sosyal ağ sağlayıcıları bu veriyi sadece yaş doğrulama maksadıyla kullanabilecek.
Mevcut hesaplar için son gün: 31 Mart 2027
Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce açılmış olan ve yaş doğrulaması bu sistemle yapılmamış mevcut hesaplar için sosyal ağ sağlayıcılarına süre tanındı. Platformlar, mevcut tüm hesaplarda doğrulama sürecini 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlamakla yükümlü kılındı.
Yapılan kontroller neticesinde hesap sahibinin 15 yaşını doldurmadığının anlaşılması durumunda ilgili platform, kullanıcıyı bilgilendirerek hesabı kapatacak. Kullanıcılar, yaş tespiti neticesine veya hesaplarının kapatılması işlemine karşı ücretsiz itiraz hakkına sahip olacak. İtiraz incelemesi sonuçlanana dek ise hesaptaki mevcut içerikler ve kişisel veriler silinemeyecek.
15-17 yaş grubuna "varsayılan gizlilik" ve canlı yayın yasağı
Yönetmelik kapsamında 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş çocukların hesapları için özel bir koruma kalkanı getirildi. Bu yaş grubundaki kullanıcılara ilişkin temel sınırlamalar şunlar oldu:
-
Gizli Profil Zorunluluğu: 15-17 yaş grubundaki çocukların profilleri varsayılan olarak gizli kalacak; platformlar bu profilleri herkese açık hale getirme seçeneği dahi sunamayacak.
-
Mesajlaşma ve Takip Kısıtı: Çocuklar yalnızca kendilerinin takip ettiği hesaplardan doğrudan mesaj alabilecek. Üçüncü şahıslar, çocukların takipçi listesini ya da takip ettiği kişileri görüntüleyemeyecek.
-
Canlı Yayın Engeli: Bu yaş grubundaki kullanıcılar sosyal ağlar üzerinden canlı yayın başlatamayacak.
-
Ticari Reklam Koruması: Çocuklara ait kişisel veriler profil çıkarma amacıyla işlenemeyecek ve kişiselleştirilmiş ticari reklamlara konu edilemeyecek.
Ebeveynlere harcama ve süre denetim yetkisi
Yeni düzenleme ailelere de kapsamlı dijital kontrol araçları sağladı. Sosyal ağ platformlarının entegre edeceği ebeveyn denetim sistemleri sayesinde anne ve babalar; çocuklarının sosyal ağlarda geçirdiği süreyi takip edip sınırlayabilecek. Ayrıca platform içi satın alma, kiralama ve ücretli abonelik gibi tüm finansal işlemler ebeveyn onayına bağlanabilecek ve bu işlemler için harcama limitleri tanımlanabilecek.
