İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesinde faaliyet gösteren İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM), Türkiye'deki katılım finans ekosisteminin 2025 yılına ilişkin verilerini içeren raporunu yayımladı. Raporda, katılım finans alanının bankacılığın ötesine geçerek tasarruf finansmanından sigortacılığa, sermaye piyasalarından fintek uygulamalarına kadar farklı alanlarda gelişim gösterdiği belirtildi.
Rapora göre 2025 yılında en yüksek büyüme oranlarından biri tasarruf finansman sektöründe gerçekleşti. Konut ve araç edinmek isteyenlere peşinatsız ve katılım esaslı finansman sunan şirketlerin toplam işlem hacmi yüzde 261,8 artarak 1 trilyon 211 milyar liraya yükseldi.
Tasarruf finansman sektöründe işlem hacmi yüzde 261,8 arttı
Tasarruf finansman şirketlerinin aktif büyüklüğü bir yılda yüzde 251,1 artışla 323 milyar liraya çıktı. Sektörün net kârı 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya yükselirken müşteri sayısı yüzde 117 büyüyerek 1,15 milyonu geçti.
Şirket sayısı 9'a, şube sayısı ise 654'e ulaştı. Bu veriler, tasarruf finansman sektörünün 2025 yılında işlem hacmi ve müşteri sayısı bakımından genişlediğini ortaya koydu.
Katılım bankalarının aktif büyüklüğü 4,3 trilyon liraya ulaştı
Katılım bankalarının toplam aktifleri 2025 yılında yüzde 62,7 artarak 4,3 trilyon liraya yükseldi. Bankaların topladığı fonların büyüklüğü 2,8 trilyon liraya ulaşırken toplam net kârları 85,6 milyar lira olarak kaydedildi.
Buna karşın katılım bankalarının takipteki alacakları aynı dönemde yüzde 155 artışla 42,4 milyar liraya çıktı. Bankaların öz kaynakları yüzde 41,2 büyürken bu artış, aktif büyümesinin altında kaldı.
Dijital bankacılıkta işlem hacmi 7,9 trilyon liraya çıktı
Katılım bankalarında dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilen işlemlerin hacmi yüzde 41 artarak 7,9 trilyon liraya yükseldi. İşlem adedi de yüzde 61 büyümeyle 205 milyona ulaştı.
Bireysel müşterilerin dijital işlem hacmi içindeki payı yüzde 27'den yüzde 43'e çıktı. Bankalar şube ve ATM sayılarını azaltırken sektördeki çalışan sayısı 22 bin 545 olarak kaydedildi. Son 10 yılda Türkiye genelinde yaklaşık 1600 şubenin kapandığı belirtildi.
Borsa İstanbul'da katılım endekslerinin yatırımcı sayısı 4,26 milyona ulaştı
Borsa İstanbul'da işlem gören 591 şirketin 237'si BIST Katılım Tüm Endeksi'nde yer aldı. BIST Katılım 100 ve BIST Katılım 50 endeksleri, yılı karşılık geldikleri genel endekslerin üzerinde tamamladı.
Katılım endekslerindeki yatırımcı sayısı 4,26 milyona yükseldi. Ancak bu yatırımcıların toplam piyasa değerindeki payının, yatırımcı sayısı içindeki paylarının gerisinde kaldığı bildirildi.
Katılım sigortacılığı sektöründe prim üretimi, 2025 yılında yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya ulaştı. Bu oran, yüzde 45,9 büyüyen toplam sigorta sektörünün üzerinde gerçekleşti. Katılım sigortacılığının toplam sigorta pazarındaki payı yüzde 5,73'e çıktı.
Sektördeki üretimin yaklaşık yüzde 96'sı hayat dışı sigorta branşlarında toplandı.
Türkiye'de fintek sayısı 1009'a ulaştı
Türkiye'deki finansal teknoloji şirketlerinin (fintek) sayısı, 2021'den bu yana yüzde 40 artarak 1009'a çıktı. Bununla birlikte yeni kurulan şirket sayısında gerileme görüldü. 2021 yılında 101 olan yeni fintek sayısı, 2025'te 16'ya düştü.
Türkiye, 8,4 milyar dolarlık pazar büyüklüğüyle dünyanın en büyük 7 İslami fintek pazarı arasında yer aldı.
Katılım bankalarının kira sertifikası (sukuk) ihraç hacmi, 2025 yılında yüzde 58 artarak 215,4 milyar liraya yükseldi. 2015 yılından bu yana söz konusu hacim yaklaşık 84 kat büyüdü.
Hazine ve Maliye Bakanlığı da 2025 yılında 34,8 ton altına dayalı sukuk ihracı gerçekleştirdi.
Bireysel emeklilikte katılım esaslı fonlar 745,7 milyar liraya ulaştı
Bireysel emeklilik sistemindeki katılımcıların fon tutarı 1,81 trilyon liraya yükseldi. Bu tutarın 745,7 milyar liralık bölümü katılım esaslı fonlardan oluştu.
Otomatik katılım sistemindeki sertifikaların ise yüzde 76,8'inin sonlandığı bilgisi raporda yer aldı.
