Tüm Emlak Danışmanları Birliği (TEDB) Genel Başkanı Hakan Akçam, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) hisseli taşınmazlarda önalım (şufa) hakkı bedelinin rayiç değer üzerinden belirlenmesine ilişkin kanun hükmünü iptal etmesinin ardından devam eden davalarda ortaya çıkabilecek hak kayıpları konusunda uyarıda bulundu. Akçam, iptal kararının yürürlüğünün ertelendiği 6 Ağustos 2027 tarihine kadar görülecek dosyalarda mahkemelerin Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 165. maddesi uyarınca "bekletici mesele" uygulamasını değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Anayasa Mahkemesinin 16 Temmuz 2026 tarihli, E.2026/23, K.2026/162 sayılı kararı, 6 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanırken, iptal hükümlerinin yürürlüğe girişi 6 Ağustos 2027 olarak belirlendi. Kararın sadece geleceği değil, halihazırda ilk derece mahkemelerinde süren şufa uyuşmazlıklarını da doğrudan ilgilendirdiğini vurgulayan Akçam, Anayasa'ya aykırılığı tescillenmiş bir kuralın geçiş sürecinde uygulanmasının telafisi imkânsız sonuçlar doğurabileceğini kaydetti.
"Devam eden davalarda vatandaş rayiç bedel baskısıyla karşı karşıya"
Halen mahkemelerde görülen dosyalarda paydaşlardan mahkemece belirlenen güncel rayiç bedeli depo etmelerinin istendiğini hatırlatan Hakan Akçam, bu bedeller için verilen kesin sürelere dikkat çekti. Yükümlülüğün süresi içinde yerine getirilememesi halinde davaların reddedilme riski bulunduğunu aktaran Akçam, tapuda gösterilen resmi satış bedelinin çok üzerindeki rayiç bedeli karşılayamayan paydaşların mülkiyet haklarını yitirme tehlikesiyle karşılaştığını bildirdi.
Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesine de işaret eden Akçam, mahkemelerin bugün rayiç bedel üzerinden hüküm kurması ve kararın kesinleşmesi halinde, 2027'de yürürlüğe girecek iptalin geçmiş uyuşmazlıkları düzeltemeyeceğini, bu durumun ciddi hak ihlallerine kapı aralayacağını dile getirdi.
"Mahkemeler HMK 165 kapsamında bekletici mesele kararı vermeli"
Yargı organlarının somut uyuşmazlıklarda tarafların adil yargılanma ve mülkiyet haklarını birlikte gözetmesi gerektiğini savunan Akçam, usul hukuku araçlarının işletilmesini önerdi. Mahkemelerin Anayasa Mahkemesi kararının yürürlük tarihini ya da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) bu süreçte çıkaracağı yeni yasal düzenlemeyi HMK'nin 165. maddesi çerçevesinde bekletici mesele yapabileceğini kaydetti.
Her davanın kendi dinamikleri içinde ele alınması gerektiğini söyleyen Akçam, hukuki belirsizlik nedeniyle hiçbir vatandaşın hakkını kaybetmemesi gerektiğinin altını çizdi.
"TBMM yasal boşluk oluşmadan harekete geçmeli"
Anayasa Mahkemesi kararının önalım hakkının özünü ortadan kaldırmadığını, yalnızca bedelin mahkemece rayiç değer üzerinden belirlenmesi yöntemini iptal ettiğini hatırlatan TEDB Genel Başkanı Hakan Akçam, TBMM'ye çağrıda bulundu.
Akçam, 6 Ağustos 2027 tarihinin beklenmeden Meclis tarafından yasal boşluğu dolduracak yeni bir düzenlemenin hayata geçirilmesini istedi. Hisseli taşınmazlarda hem paydaşların hem de payı satın alan üçüncü kişilerin mülkiyet haklarını koruyan, adil ve öngörülebilir bir yasal çerçevenin oluşturulmasının şart olduğunu belirten Akçam, Tüm Emlak Danışmanları Birliği olarak yasama ve yargı süreçlerini yakından izlemeyi sürdüreceklerini bildirdi.
