Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından paylaşılan 2025 yılı sanayi kapasite raporu istatistikleri, Türkiye sanayisinin mevcut yapısına ve teknolojik dönüşümüne ışık tutuyor. 2024 yılında 94 bin 150 olan toplam kapasite raporu sayısı, 2025 yılı sonu itibarıyla yüzde 0,3 oranında sınırlı bir azalışla 93 bin 864’e geriledi.
Sanayi istihdamında büyük firmaların payı yükseldi
Geçen yıl sanayi tesislerinde istihdam edilen toplam kişi sayısı yüzde 3,9 azalışla 3 milyon 850 bin 612 olarak kaydedildi. İşletme ölçeklerine göre bakıldığında, sanayi tesislerinin yüzde 48,18’ini 1-9 çalışanı olan mikro işletmeler oluşturuyor. Ancak istihdamın büyük yükünü dev tesisler sırtlıyor; toplam sanayi çalışanlarının yüzde 38,28’i 250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük ölçekli firmalarda istihdam ediliyor. Veriler, KOBİ ölçeğindeki firmaların istihdam payının yüzde 61,72’ye gerilediğini, büyük firmaların payının ise yüzde 38,28’e yükseldiğini ortaya koyuyor.
En çok istihdam İstanbul’da, en çok mühendis Doğu Marmara’da
Geçerli raporlara göre Türkiye’de sanayi istihdamının lokomotifi olan ilk 5 il şu şekilde sıralandı:
İstanbul: 725 bin 843 çalışan
Bursa: 321 bin 704 çalışan
Kocaeli: 256 bin 954 çalışan
Ankara: 251 bin 520 çalışan
İzmir: 176 bin 380 çalışan
Teknik personel dağılımında ise Doğu Marmara bölgesi 52 bin 626 mühendis ile ilk sırada yer aldı. Sanayi çalışanlarının genel dağılımında yüzde 70,36 ile işçiler en büyük grubu oluştururken, mühendislerin payı yüzde 5,75, teknisyenlerin payı ise yüzde 4,78 oldu.
Sanayide yüksek teknoloji atılımı
2025 yılı verilerinin en dikkat çekici kısmını teknoloji yoğunluğundaki değişim oluşturdu. Yüksek teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı yüzde 2,48’den yüzde 3,42’ye yükselirken, orta-yüksek teknoloji tesislerinin oranı yüzde 26,6’dan yüzde 34,03’e çıkarak önemli bir sıçrama gerçekleştirdi. Düşük teknoloji sınıfındaki tesislerin oranında ise gerileme saptandı.
Faaliyet gruplarına göre en çok kapasite raporu "başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı" alanında düzenlenirken; gıda ürünleri ve fabrikasyon metal ürünleri imalatı diğer yoğun branşlar oldu.
Yabancı sermayeli tesislerde Almanya lider
2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye'de 927 yabancı sermayeli firmanın kapasite raporu bulunuyor. Yabancı sermayeli üretim tesislerinin en yoğun olduğu şehir 287 tesis ile İstanbul olurken, İzmir ve Kocaeli bu ili takip etti. Ülke bazında yapılan sıralamada ise 207 tesis ile Almanya ilk sırada yer aldı. Almanya'yı sırasıyla Hollanda, İtalya, Belçika ve İspanya izledi. Yabancı sermayeli tesislerin en çok ilgi gösterdiği sektör ise "gıda ürünleri imalatı" olarak kayıtlara geçti.
Bölgesel istihdam farklılıkları
Bölgeler bazında sanayi istihdamında en fazla artış yüzde 6,34 ile Orta Anadolu'da görülürken, en keskin düşüş yüzde 16,35 ile Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde yaşandı. Şehir bazında ise Hakkari ve Iğdır istihdam artışında zirveye oynarken; Kilis, Erzincan ve İzmir istihdam kaybının en yoğun hissedildiği iller oldu.
