Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan ayrı kanun teklifleriyle, belirli çalışma sürelerini tamamlayan meslek mensuplarına hususi damgalı pasaport verilmesi isteniyor. Kamuoyunda yeşil pasaport olarak bilinen belge için hazırlanan öneriler, mesleğe göre 5, 10 veya 15 yıllık kıdem koşulları içeriyor. TBMM kayıtlarında ilgili tekliflerin komisyon aşamasında bulunduğu görülüyor.
YEŞİL PASAPORT TEKLİFLERİ HANGİ MESLEKLERİ KAPSIYOR?
Düzenleme önerileri; pilot, öğretmen, hekim, diş hekimi, veteriner hekim, eczacı, mühendis, mimar, mali müşavir ve muhtarları kapsıyor. Ancak bu mesleklerin tamamı için aynı koşulları belirleyen tek bir düzenleme bulunmuyor; farklı tarihlerde sunulan teklifler, kapsam ve çalışma süresi bakımından ayrılıyor.
Pilotlar için fiilî uçuş hizmeti, öğretmenler için öğretmenlik süresi öne çıkıyor. Sağlık meslekleri ile mühendis ve mimarlara yönelik önerilerde ise mesleki kıdem ve ilgili meslek kuruluşuna kayıt gibi koşullar yer alıyor.
PİLOTLAR İÇİN 5 YILLIK FİİLÎ UÇUŞ HİZMETİ ÖNERİSİ
30 Eylül 2026’da TBMM Başkanlığına sunulan 2/3897 esas numaralı teklif, beş yıl fiilen uçuş hizmeti veren pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesini amaçlıyor. Öneride, pilot lisansının alınmasının ardından tamamlanan uçuş hizmetinin esas alınması öngörülüyor.
TBMM kayıtlarına göre teklif, 1 Ekim 2026’da İçişleri Komisyonuna sevk edildi. Teklifin mevcut durumu “komisyonda” olarak gösteriliyor.
HEKİM, DİŞ HEKİMİ, VETERİNER HEKİM VE ECZACILARA 15 YIL ŞARTI
Sağlık meslek mensuplarını ilgilendiren 13 Ekim 2026 tarihli teklif, kamu veya özel sektör ayrımı yapılmaksızın en az 15 yıllık fiilî mesleki kıdemi bulunan hekim, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılara yeşil pasaport verilmesini hedefliyor. Böylece gerekli koşulları karşılayan özel sektör çalışanlarının da kapsama alınması isteniyor.
Türk Tabipleri Birliğinin açıklamasında, teklifin gerekçeleri arasında uluslararası bilimsel toplantılara, eğitimlere ve araştırmalara katılım sırasında yaşanan vize sorunları gösteriliyor. Düzenleme önerisi, sağlık hizmetinin niteliği üzerinden kamu ve özel sektör çalışanları arasındaki farklılığın giderilmesini amaçlıyor.
MÜHENDİS VE MİMARLAR İÇİN KIDEM KOŞULLARI FARKLILAŞIYOR
Mühendis ve mimarlara yönelik 16 Eylül 2026 tarihli, 2/3848 esas numaralı teklif; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı odalara üyelik ve en az 10 yıllık mesleki kıdem koşulu içeriyor. Bu şartları sağlayan meslek mensuplarına hususi damgalı pasaport verilmesi öneriliyor.
Diğer tekliflerde ise mühendis ve mimarlar için 15 yıllık mesleki deneyim koşulu da gündeme geliyor. Bu nedenle söz konusu meslekler açısından tek ve kesinleşmiş bir kıdem şartından söz edilemiyor.
MUHTARLAR VE MALİ MÜŞAVİRLER İÇİN NE ÖNERİLİYOR?
16 Eylül 2026’da sunulan 2/3836 esas numaralı teklif, muhtarlar ve mali müşavirlerin de belirlenen koşullarla yeşil pasaport alabilmesini amaçlıyor. Teklifte köy ve mahalle muhtarları, yeminli mali müşavirler ve en az 15 yıllık kıdemi bulunan serbest muhasebeci mali müşavirler yer alıyor.
Aynı öneri, en az 15 yıllık mesleki deneyime sahip serbest eczacıları, serbest çalışan doktorları, mühendisleri ve mimarları da kapsıyor. TBMM’nin teklif takip sayfasında düzenlemenin İçişleri Komisyonunda bulunduğu belirtiliyor.
ÖZEL OKUL ÖĞRETMENLERİ İÇİN 10 YILLIK HİZMET ÖNERİSİ
Öğretmenlere ilişkin 2/3971 esas numaralı teklif, 22 Ekim 2026’da Meclis Başkanlığına sunuldu. Metin, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları ile özel öğretim kurumlarında en az 10 yıl öğretmenlik yapan kişilere yeşil pasaport verilmesini öngörüyor.
Teklifin mevcut kapsamıyla yasalaşması durumunda, gerekli hizmet süresini tamamlayan özel okul öğretmenleri de bu haktan yararlanabilecek. Düzenleme önerisi, 26 Ekim 2026’dan bu yana İçişleri Komisyonunda bulunuyor.
YEŞİL PASAPORT DÜZENLEMESİ YASALAŞTI MI, BAŞVURULAR BAŞLADI MI?
7 Kasım 2026 itibarıyla incelenen teklifler henüz yasalaşmış değil. Meclise kanun teklifi sunulması, belirtilen meslek gruplarına doğrudan yeni bir yeşil pasaport başvuru hakkı kazandırmıyor. TBMM kayıtlarında pilotlar, öğretmenler, mühendis ve mimarlar ile muhtar ve mali müşavirleri kapsayan ilgili öneriler komisyon aşamasında görünüyor.
Yeni hakların uygulanabilmesi için yasama sürecinin tamamlanması ve düzenlemenin yürürlüğe girmesi gerekiyor. Bu teklifler kapsamında açıklanmış bir başvuru başlangıç tarihi bulunmuyor; yararlanabilecek kişiler ve kesin koşullar, kabul edilecek kanun metnine göre belirlenecek.
