Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya’da düzenlenen açılış programıyla başladı. Türkiye, ilk kez ev sahipliği yaptığı küresel iklim zirvesinde başkanlığı resmen devraldı. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP30 Başkanı Andre Correa do Lago’dan başkanlık tokmağını alarak Türkiye’nin bir yıl sürecek başkanlık dönemini başlattı.
Antalya COP31 Alanı'nda gerçekleştirilen açılış törenine 196 ülke ve Avrupa Birliği'nin temsilcileri ile çok sayıda uluslararası kuruluşun yetkilisi katıldı. COP31 kapsamında Antalya'da 12 gün boyunca iklim değişikliğiyle mücadele, iklim finansmanı, enerji dönüşümü ve küresel iş birliği konuları ele alınacak.
COP31 Başkanlık tokmağı Murat Kurum’a geçti
Mavi Alan'daki Anadolu Salonu'nda düzenlenen Genel Kurul açılışı, COP30 Başkanı Andre Correa do Lago'nun konuşmasıyla başladı. Programda COP31 Başkanı Murat Kurum, başkanlık tokmağını do Lago'dan devraldı.
Açılışa ayrıca COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Başkanı Jim Skea ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell katıldı.
Devir teslim töreniyle birlikte Türkiye'nin COP31 başkanlığı resmen başlamış oldu.
Murat Kurum’dan dünyaya ortak sorumluluk çağrısı
Genel Kurul açılışında konuşan Bakan Murat Kurum, dünyanın savaşlar, ekonomik krizler, jeopolitik gerilimler ve iklim değişikliği gibi çok yönlü sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Küresel ölçekte yaşanan gelişmelerin birbirini etkilediğine dikkat çeken Kurum, iklim krizinin artık yalnızca çevresel bir mesele olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti. İklim değişikliğinin gıda güvenliğinden enerji politikalarına, şehirlerin geleceğinden insan sağlığına kadar pek çok alanı doğrudan etkilediğini ifade etti.
Kurum, iklim politikalarının aynı zamanda kalkınma, enerji, gıda ve şehir politikası olduğunu vurgulayarak, uluslararası toplumun ortak hareket etmesi gerektiğini dile getirdi.
“Bugünün dünyasında artık söz tükendi”
İklim krizinin sınır tanımadığına işaret eden Kurum, bir bölgede yaşanan kuraklığın başka ülkelerde gıda güvenliğini, ekonomiyi ve göç hareketlerini etkileyebildiğini söyledi. Aşırı sıcaklıkların şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda tehdit ettiğini belirten Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede artık somut adımların atılması gerektiğini kaydetti.
Antalya'nın farklı coğrafyaları ortak çözümler etrafında buluşturacak bir platform olmasını hedeflediklerini belirten Kurum, COP31'in bir uygulama zirvesi olarak şekillenmesini istediklerini ifade etti:
"Bir yerde başlayan kuraklığın tarihi, başka bir yerde sofraya yazılıyor. Bir bölgede taşan nehir, binlerce kilometre ötede fabrikaların üretim takvimini değiştiriyor. Bir ülkede azalan su, başka toplumların ekonomisine, göç hareketlerine ve güvenliğine kadar sonuçlar doğuruyor. Aşırı sıcaklar şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda zorluyor. Dünya bize açık bir şey söylüyor: Sıfır noktasındayız. Bu yüzden bugünün dünyasında artık söz tükendi. Bu bilinçle hareket etmek zorundayız. Çünkü iklim politikası aynı zamanda kalkınma politikasıdır. Gıda politikasıdır. Enerji politikasıdır. Şehir politikasıdır ve her şeyden önce, insanın geleceğini koruma politikasıdır.
Tam da bu nedenle Antalya’dayız. Krizlerin birbirini büyüttüğü bir çağda, çözümleri birbirini güçlendirecek şekilde kurmak için buradayız. Coğrafyalarımız farklı olabilir. Şartlarımız, imkanlarımız ve önceliklerimiz farklı olabilir. Fakat dünyanın iklim takvimi ortaklaşıyor. Ortak bir takvim, ortak bir sorumluluk getiriyor. İşte Antalya’nın çağrısı budur, ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğu büyütmek, güvenin sınandığı bir dönemde güveni yeniden kurmak, ihtiyacın büyüdüğü bir dönemde imkanları harekete geçirmek, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafeyi kapatmak. COP31’i bunun için Uygulama COP’u yapmak istiyoruz."
Türkiye’den iklim diplomasisinde köprü rolü mesajı
COP31 Başkanlığı döneminde iklim finansmanına erişimin kolaylaştırılmasının öncelikli hedeflerden biri olacağını belirten Bakan Kurum, ülkeler arasındaki finansman, teknoloji ve direnç kapasitesi farklılıklarına dikkat çekti.
İklim diplomasisinin temel görevlerinden birinin bu eşitsizlikleri azaltmak olduğunu söyleyen Kurum, Türkiye'nin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında ortak bir zemin oluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazır olduğunu vurguladı:
"Bakan Kurum, COP31 Başkanlığı’nın, finansa erişimi kolaylaştırmayı hedeflediğini belirterek, finansmana erişenlerle erişemeyenler arasında, teknolojiye sahip olanlarla ona ihtiyaç duyanlar arasında, direnç kapasitesi güçlü ülkelerle kırılgan toplumlar arasında bir mesafe bulunduğunu vurguladı. Kurum, "İklim diplomasisinin büyük görevi, bu mesafeleri azaltmaktır. Türkiye, tarih boyunca bir köprü olmuştur. Şimdi de Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, Kuzey ile Güney’in, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazırdır. Avustralya ile birlikte; Pasifik’in sesini duymaya, kırılgan ülkelerin derdine çözüm bulmaya hazırdır"
İklim krizinde gecikmenin maliyeti büyüyor
İklim değişikliğiyle mücadelede alınan kararların ve verilen taahhütlerin uygulamaya geçirilmesi gerektiğini söyleyen Kurum, geciken yatırımların gelecekte daha büyük afet maliyetlerine yol açabileceğini ifade etti. Özellikle iklim değişikliğine uyum finansmanının zamanında sağlanmasının önemine değinen Kurum, 1,5 derece hedefinin küresel iklim politikalarının temel referanslarından biri olmaya devam ettiğini belirtti.
Antalya'da alınacak kararların yalnızca zirve salonlarında kalmaması gerektiğini vurgulayan Kurum, iklim eyleminin şehirlerin altyapısında, tarımsal üretimde, sanayide ve vatandaşların günlük yaşamında karşılık bulması gerektiğini söyledi:
"Biliyoruz ki, iklim eyleminin en pahalı faturalarından biri gecikmedir. Bugün ertelenen dirençlilik yatırımı, yarının afet maliyetine dönüşebilir. Bugün ulaşmayan uyum finansmanı yarın o insani krizi büyütebilir. Bu yüzden geleceğin maliyetini bugünün kararlarına taşımak zorundayız. 1,5 derece hedefi, yolumuzu göstermeye devam ediyor. Bilimin ortaya koyduğu gerçekleri açıkça konuşacağız. En kırılgan ülkelerin ve toplulukların sesini gündemimizin merkezine taşıyacağız ve Antalya’da aldığımız kararların gerçek ömrü, bu salonlardan çıktıktan sonra başlayacak. Buradan bütün ülkelere, halklara ve gençlere çağrıda bulunuyorum: Gelin, tarihi bir iş birliğini Antalya’da birlikte kuralım. Sözleri sonuçlara dönüştürelim. Kararları yatırıma dönüştürelim. Bilgiyi harekete geçirelim. Bir karar bir şehrin altyapısında yaşamalı. Bir çiftçinin toprağında yaşamalı. Bir fabrikanın üretim hattında yaşamalı. Bir ailenin enerji faturasındaki iyileşmede yaşamalı. Çünkü bir kararın gerçek değeri, insan hayatına dokunduğu anda ortaya çıkar."
COP31’in yol haritası: Diyalog, uzlaşı ve aksiyon
Murat Kurum, Türkiye'nin COP31 başkanlığı yaklaşımının üç temel kavram üzerine kurulacağını açıkladı: Diyalog, uzlaşı ve aksiyon.
Bu yaklaşım kapsamında öncelikle ülkelerin birbirini dinlemesi, ardından ortak bir zeminde buluşması ve son olarak alınan kararların sahada uygulanması hedefleniyor.
Kurum, COP31'in yalnızca yeni kararların alındığı bir organizasyon olmasını değil, mevcut taahhütlerin hayata geçirildiği bir dönüm noktası haline gelmesini istediklerini belirtti.
Sıfır Atık ve yenilenebilir enerji COP31 gündeminde
COP31 Eylem Gündemi'nin önemli başlıklarından birinin Sıfır Atık yaklaşımı olduğunu belirten Bakan Kurum, enerji dönüşümüne yönelik hedefleri de paylaştı. Bu kapsamda 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü ile 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35'e çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması, elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi, enerji depolama kapasitesinin artırılması, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayi dönüşümün temel unsurları arasında gösterildi:
"Yenilenebilir enerji, güçlü şebekeler, depolama kapasitesi, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayi bu dönüşümün birbirini tamamlayan parçaları olarak görüyoruz. İklim görüşmelerinin sonucunu, insanların günlük hayatında yeni iş imkanlarında görmek istiyoruz. Tabii bütün bunlar güçlü bir finansman mimarisi gerektiriyor. Finansmanın yanında başka bir altyapıya daha ihtiyacımız var, güven. Çünkü güven de bir iklim altyapısıdır. Bir ülkenin verdiği sözün karşılığını görmesi, ihtiyaç duyduğu kaynağa erişmesi, taahhüt edilen finansmanın zamanında ulaşması ve alınan kararların hayata geçeceğine inanması. Küresel iş birliğinin görünmeyen altyapısı budur. Bakü’de gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefi üzerinde uzlaşıldı. Kamu ve özel sektör kaynakların yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması için çağrı yapıldı."
İklim finansmanı için “İklim Uygulama Köprüsü” kurulacak
COP31 kapsamında finansman ihtiyacı bulunan projelerle yatırımcıları, teknolojiye ihtiyaç duyan ülkelerle çözüm geliştiren kurumları bir araya getirmeyi amaçladıklarını belirten Kurum, bu girişimi “İklim Uygulama Köprüsü” olarak adlandırdı.
Küresel ölçekte sermaye, teknoloji, bilgi ve uzmanlığın ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmesinin önemine dikkat çeken Kurum, iklim finansmanının somut yatırımlara dönüşmesi gerektiğini söyledi:
"Şimdi sözün sermayeye, sermayenin yatırıma, yatırımın sonuca dönüşme zamanıdır. Bugün dünyanın ihtiyaç haritasına baktığımızda bir tablo görüyoruz. Sermaye, teknoloji, bilgi ve uzmanlık haritasına baktığımızda başka bir tablo görüyoruz. Biz bu iki haritayı üst üste getirmek istiyoruz. Finansman arayan projeyle yatırımcıyı, teknolojiye ihtiyaç duyan ülkeyle çözüm sahibini, yerel ihtiyaçla küresel kapasiteyi buluşturacağız. Bunun adı İklim Uygulama Köprüsü. Amacı, ihtiyacın olduğu yere imkanı, imkanın olduğu yere sorumluluğu taşıyacağız."
Antalya’dan kalıcı bir iş birliği kültürü hedefleniyor
Antalya'dan yalnızca kararlar listesi değil, ülkeler arasında kalıcı bir çalışma kültürü bırakmak istediklerini belirten Kurum, farklı ülkelerin bilgi, deneyim ve kaynaklarının ortak amaç doğrultusunda birleştirilmesi gerektiğini söyledi. Brezilya'da anlatılan “muçiaro” ruhunun Türk kültüründeki karşılığının imece olduğunu ifade eden Kurum, iklim kriziyle mücadelenin de ortak sorumluluk ve dayanışma anlayışıyla yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Antalya'nın gelecekte hangi konuşmaların yapıldığıyla değil, hangi yatırımların başladığı, hangi teknolojilerin hayata geçirildiği ve hangi şehirlerin iklim değişikliğine karşı daha dirençli hale geldiğiyle hatırlanmasını istediklerini belirtti.
Kurum, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Antalya’dan bir kararlar listesi bırakmak istemiyoruz. Bir çalışma kültürü bırakmak istiyoruz. Birbirini dinleyen ülkeler, birbirine güvenen kurumlar, bilgisini paylaşan bilim insanları, çözüm geliştiren girişimciler, sorumluluk üstlenen şirketler, kaynaklarını harekete geçiren finans kuruluşları. Belém’de Brezilya bize ‘muçiaro’ ruhunu anlattı. Bizim kültürümüzde bunun yüzyıllardır yaşayan güçlü bir karşılığı var: İmece. İmece, bir insanın gücünün yetmediği yerde herkesin elini taşın altına koymasıdır. İmece, yükü paylaşmak kadar umudu da paylaşmaktır. Bugün dünyanın ihtiyacı tam olarak budur. Her ülkenin bilgisine, her toplumun deneyimine, her kuşağın enerjisine, her kurumun kapasitesine ihtiyacımız var. Ve istiyoruz ki yıllar sonra Antalya hatırlandığında burada hangi cümlelerin kurulduğundan önce hangi işlerin başladığı konuşulsun. Hangi yatırımların harekete geçtiği, hangi teknolojilerin sınırları aştığı, hangi şehirlerin direnç kazandığı, hangi çocuğun geleceğe daha güvenle baktığı hatırlansın. Antalya’nın mirası sözlerimizden büyük olsun. Görünmeyen mesafeleri azaltan bir Antalya, ihtiyaçla imkanı buluşturan bir Antalya, gecikmenin yerine harekete geçmeyi koyan bir Antalya, iklim eylemini insanın hayatına ulaştıran bir Antalya. İmece ruhuyla; diyalogdan uzlaşıya, aksiyondan uygulamaya, uygulamadan insanın hayatına dokunan yolu hep birlikte açalım. Çünkü bugün burada vereceğimiz en güçlü mesaj şudur: Dünya ortak bir geleceği paylaşacaksa, o geleceğin sorumluluğunu da birlikte taşıyacaktır."
COP31 açılışına sanat ve spor dünyasından da katılım
Antalya'daki COP31 açılış programında siyaset ve diplomasi temsilcilerinin yanı sıra sanat ve spor dünyasından tanınmış isimler de yer aldı.
Açılışa oyuncular Ozan Akbaba, Sinem Özenç Ünsal, Dilin Döğer, Atakan Özkaya, Şükrü Özyıldız, Zuhal Topal Saygıner, Süreyya Akın Akınözü, Selim Bayraktar, Taner Ölmez, Cengiz Bozkurt ve Burak Yörük katıldı.
İçerik üreticisi Ali Abdüsselam Yılmaz ile serbest dalış dünya rekortmeni milli sporcu Şahika Ercümen de açılışta bulunan isimler arasında yer aldı.
