Ticaret Bakanlığı, sanatçı Canan Tolon'un İngiltere'deki sergiye gönderilen eserlerinin Dereköy Gümrük Kapısı'nda denetim sırasında kırıldığı yönündeki iddialara ilişkin yazılı bir basın açıklaması yaptı. Sanatçı Canan Tolon ise sosyal medya hesabından Bakanlığın kendisinden özür dilediğini paylaştı.
Bakanlık: "Öncelikle yaşanan durumdan üzüntü duyuyoruz"
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, kamuoyuna yansıyan haberler üzerine bilgilendirme ihtiyacı doğduğu belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
SANATÇI CANAN TOLON'UN İNGİLTERE'DE DÜZENLENECEK SERGİYE GÖNDERDİĞİ ESERLERLE İLGİLİ KAMUOYUNA YANSIYAN İDDİALARA İLİŞKİN AÇIKLAMAMIZ Öncelikle sanatçımız Canan Tolon ile bizzat görüştüğümü, yaşadığı bu üzücü durumdan duyduğum üzüntüyü kendisine ilettiğimi ifade etmek isterim. Bir sanatsever olarak eserlerinin zarar görmesinden ve sanatçımızın yaşadığı mağduriyetten gerçekten üzüntü duyuyorum. Olayın doğru anlaşılması adına basın bültenimiz ekli medya içeriklerinde mevcuttur. Kısaca özetlemek gerekir ise: 1 Kasım 2026 tarihinde Dereköy Gümrük Kapısı'nda yapılan kontrollerle, sürücü rızası ile kırılarak denetime tabi tutulan, taşıma belgelerinde beyan edilmeyen ve X-Ray taramasında şüpheli yoğunluk veren 3 beton blok; taşıma belgelerinde beyan edilmediği gibi sanat eseri veya heykel niteliğinde olduklarına ilişkin gerekli tanımlama ve belgelendirmeler de evraklarda yer almamaktadır. Dolayısıyla gerçekleştirilen işlem, beyan edilmiş sanat eserlerine değil, beyan dışı eşyanın güvenlik amacıyla kontrolüne yöneliktir. Geçmiş operasyonlarımızda heykel, tablo, mermer blok ve yapı malzemesi görünümündeki eşyaların uyuşturucu kaçakçılığında kullanıldığı çok sayıda olayla karşılaştık. Bu nedenle gümrüklerde yapılan risk analizleri ve fiziki kontroller kamu güvenliği açısından büyük önem taşıyor. Görüşmemizde sanatçımız da gümrük süreçleri ve uluslararası taşıma mevzuatının ayrıntılarına hâkim olmadığını ifade etti. Bu vesileyle sanat galerilerimize, gümrük müşavirlik firmalarımıza ve taşıma şirketlerimize önemli bir hatırlatmada bulunmak istiyoruz: Uluslararası sergilere gönderilen eserlerin niteliği, taşıma bilgileri, gerekli izin ve belgeleri gümrük işlemlerinde eksiksiz şekilde beyan edilmelidir. Dileriz ki yaşanan bu olay hepimiz için önemli bir tecrübe olur ve benzer mağduriyetlerin önüne geçilmesine vesile olur. Sanatımızın dünyayla buluşmasını isterken sanatçılarımızın ve eserlerinin de her aşamada korunmasını istiyoruz. Sanatçımız Canan Tolon'a bir kez daha geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz. 1/2
— Bekir Kaplan 🇹🇷 (@bekir_kaplan) November 4, 2026
"Öncelikle, sanatçımız Canan Tolon'un yaşadığı bu durumdan ve eserlerinde meydana gelen kayıptan üzüntü duyduğumuzu ifade etmek isteriz. Ülkemizi uluslararası platformlarda temsil eden sanatçılarımızın eserlerinin sergilenmek üzere yurt dışına gönderilmesi kültür ve sanat hayatımız açısından son derece kıymetlidir. Ancak kamuoyuna yansıyan haberlerde, gümrük kontrolünün hangi eşya üzerinde, hangi gerekçeyle ve hangi koşullarda gerçekleştirildiğine ilişkin önemli hususların eksik veya yanlış aktarıldığı görülmektedir."
"X-Ray taramasında şüpheli yoğunluk tespit edildi, sürücü rızasıyla kırıldı"
Olayın 1 Kasım 2026 tarihinde Türkiye'den Bulgaristan'a çıkış yapmak üzere Dereköy Gümrük Kapısı'na gelen ticari araçta gerçekleştiği aktarılan açıklamada süreç şöyle detaylandırıldı:
"Araç için düzenlenen Transit Refakat Belgesi'nde taşınan eşya; tamamen el yapımı yağlı boya, karakalem ve pastel resimler, kolajlar ve dekoratif plakalar gibi genel tanımlarla beyan edilmiştir. Ancak X-Ray taraması sonucunda araçta bir adet şüpheli yoğunluk tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen fiziki incelemede, şüpheli yoğunluğun bulunduğu bölgede, araçta taşınan eşyalara ilişkin beyanname ve ekli belgelerde hiçbir şekilde yer almayan, kenar uzunlukları yaklaşık 50 santimetre olan küp şeklinde üç adet beton blok tespit edilmiştir."
Açıklamanın devamında kontrolün gerekçesine ilişkin şu bilgiler verildi:
"Blokların sanat eseri, heykel veya başka bir kültür ve sanat varlığı olduğuna ilişkin herhangi bir ibare ya da belge bulunmadığı gibi, araç sürücüsü tarafından da bu yönde herhangi bir beyanda bulunulmamıştır. Nitekim taşımaya ilişkin beyanname ekinde Kültür ve Turizm Bakanlığından alınmış herhangi bir izin veya belge de yer almamaktadır. Söz konusu beton blokların X-Ray cihazında çok yoğun görüntü vermesi ve içeriklerinin görüntüleme yoluyla tespit edilememesi üzerine detaylı kontrol gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Blokların yapısı nedeniyle içerisindeki olası bir narkotik maddenin tespit edilmesinde güçlük yaşanabileceği değerlendirilmiştir. Nitekim beton blokların içerisinde hava çıkışına imkân veren bir boşluk bulunmaması nedeniyle narkotik dedektör köpeğinin incelemesi de etkili olamamıştır. Araç sürücüsüyle yapılan görüşmede, söz konusu blokların kırılarak kontrol edilmesine herhangi bir itirazda bulunulmamış ve sürücü işlemin kendi rızası doğrultusunda gerçekleştirilmesine onay vermiştir."
Yapılan inceleme sonucunda herhangi bir suç unsuruna rastlanmadığı belirtilerek, "Beton bloklar kırılmış ve gerekli kontroller gerçekleştirilmiştir. Yapılan incelemelerde herhangi bir narkotik maddeye veya suç unsuruna rastlanılmamıştır. Bunun üzerine aracın gümrük işlemleri tamamlanmıştır. Açıkça ifade etmek gerekir ki gerçekleştirilen işlem, beyan edilmiş sanat eserlerine yönelik bir müdahale değil; beyan dışı olduğu tespit edilen, X-Ray taramasında şüpheli yoğunluk veren ve içeriği mevcut kontrol yöntemleriyle belirlenemeyen beton blokların incelenmesine yönelik bir gümrük kontrolüdür." denildi.
Sanatçı Canan Tolon Instagram hesabından yaptığı paylaşımda söz konusu açıklamayı paylaşarak, "Ticaret Bakanlığı özür dilemek için numaramı istedi. Özür dilendi. X'de post'da "üzüldük" dendi. Heykeller "beyan dışı" dendi çünkü listede görememişler. Şüpheli göründü. Parçaladılar. "Geçmiş olsun" dendi. Hikayenin sonu... X'de daha detaylı bilgileri alabilirsiniz" ifadelerini kullandı.
