Sebze ve meyve fiyatlarındaki artışı kontrol altına almak, üreticilerin emeğinin karşılığını almasını sağlamak ve tüketicinin daha uygun fiyatlarla ürünlere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla Hal Yasası’nda değişiklik yapılması için çalışmalar devam ediyor. Ticaret, Tarım ve Orman, Hazine ve Maliye ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ortak çalışmasıyla hazırlanan taslakta, tarladan market raflarına uzanan tedarik zincirinin yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.
TGRT Haber’in aktardığı bilgilere göre, düzenleme kapsamında aracı maliyetlerinin azaltılması, üreticilerin kooperatifler aracılığıyla desteklenmesi ve kayıt dışı ticaretin önlenmesi planlanıyor.
Zincir marketlere yerli sebze ve meyve şartı gündemde
Hal Yasası taslağının dikkat çeken başlıklarından biri, zincir marketlerde yerli sebze ve meyvelere daha fazla yer ayrılması. Düzenlemeyle marketlere yerli ürün satışı konusunda belirli yükümlülükler getirilmesi ve uygulamanın vergisel teşviklerle desteklenmesi öngörülüyor.
Öte yandan muz, sarımsak ve limon gibi bazı ürünlerde ithalatı sınırlandırmaya yönelik kota uygulamalarının da gündeme gelebileceği belirtiliyor. Bu adımlarla yerli üreticinin korunması ve iç piyasadaki ürün arzının desteklenmesi amaçlanıyor.
Sebze ve meyve fiyatlarını düşürmek için aracılar azaltılacak
Yeni düzenlemenin temel hedefleri arasında, üreticiden tüketiciye uzanan ticaret zincirindeki maliyetlerin azaltılması bulunuyor. Ürünlerin tarladan market raflarına ulaşana kadar geçtiği aşamaların yeniden ele alınmasıyla gereksiz aracı maliyetlerinin önüne geçilmesi planlanıyor.
Böylece üreticinin ürününü daha iyi fiyatlarla satabilmesi, tüketicinin ise sebze ve meyveye daha uygun fiyatlarla ulaşabilmesi hedefleniyor. Ancak düzenlemenin fiyatlara ne ölçüde yansıyacağı, uygulamanın ayrıntıları ve piyasa koşullarına bağlı olacak.
Tarımsal kooperatiflerin sayısı artırılacak
Taslakta tarımsal üretimde kooperatiflerin daha etkin hale getirilmesi de önemli bir yer tutuyor. Üreticilerin bir araya gelerek ürünlerini daha güçlü bir pazarlama ağıyla tüketiciye ulaştırması ve aracı sayısının azaltılması amaçlanıyor.
Türkiye genelinde 8 bin 933 tarımsal amaçlı kooperatif bulunduğu belirtilirken, bu sayının kısa vadede iki katına çıkarılmasının hedeflendiği aktarılıyor. Kooperatifleşmenin yaygınlaştırılmasıyla üreticilerin pazarlık gücünün artırılması ve ürünlerin pazara daha verimli şekilde ulaştırılması planlanıyor.
Hal sisteminde dijital takip ve denetimler sıkılaşacak
Hal Yasası taslağında toptancı hallerindeki işlemlerin dijital ortamda izlenmesi ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi de yer alıyor. Bu kapsamda hallerde görev yapan idari personelin veri aktarımı, stok takibi ve gıda güvenliği denetimlerine ilişkin yasal sorumluluklarının artırılması öngörülüyor.
Dijital takip sistemleriyle ürünlerin tedarik zinciri boyunca daha yakından izlenmesi, fiyat oluşumunun takip edilmesi ve kayıt dışı işlemlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
