Dünyanın en büyük iki buz kütlesi olan Grönland ve Antarktika’da son yarım asırda yaşanan buzul kaybının boyutları, ABD’de yayımlanan kapsamlı bir bilimsel araştırmayla gözler önüne serildi. Bilim dergisi "Scientific Data"da yayımlanan çalışmaya göre, 1979 yılından bu yana geçen 47 yılda Grönland ve Antarktika’dan tam 12,5 trilyon ton buz eriyerek okyanuslara karıştı. Erimenin küresel deniz seviyesini tek başına 3,1 santimetre yükselttiğine dikkat çeken bilim insanları, okyanuslardaki her 1 santimetrelik artışın dünya genelinde 2 ila 3 milyon insanı sel ve taşkın felaketleriyle karşı karşıya bıraktığı uyarısında bulundu.
Çalışma, gezegenin iklim krizine verdiği tepkinin boyutlarını belgelemek amacıyla 27 farklı gözlem uydusunun verileri ile 45 bağımsız araştırmanın bulguları bir araya getirilerek hazırlandı. Uzmanlar, eriyen 12,5 trilyon tonluk buz kütlesinin devasa ölçeğini anlatmak için çarpıcı bir kıyaslama yaptı: Bu miktar, tüm ABD yüzölçümünü yaklaşık 1,5 metre kalınlığında bir buz tabakasıyla tamamen kaplamaya yetecek büyüklüğe karşılık geliyor.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise erimenin mekanizmasına ilişkin oldu. Veriler, kaybolan buz kütlesinin 6’da 5’inin doğrudan ısınan havadan değil; okyanus akıntılarıyla buz tabakalarını alttan ve yanlardan kemiren daha sıcak deniz sularından kaynaklandığını kanıtladı.
"Kutup bölgelerini eritiyoruz, kıyılar savunmasız kalacak"
Araştırmanın başyazarlarından California Üniversitesi öğretim üyesi Eric Rignot, buz tabakalarındaki çözülmenin geri dönülmez eşiklere yaklaştığını vurgulayarak süreci şu sözlerle özetledi:
"Buz tabakaları hızla eriyor. Kutup bölgelerini eritiyoruz, deniz seviyesi tüm dünyada yükseliyor ve bu da kıyı bölgelerinin savunmasızlığını daha da artıracak."
Çalışmada yer alan hesaplamalara göre, eriyen trilyonlarca tonluk kütle yaklaşık 3 katrilyon galon (11,3 katrilyon litre) suya dönüşerek okyanuslara tahliye oldu. Bu devasa hacim, diğer iklimsel etkenlerle birlikte 1979’dan bu yana küresel deniz seviyesini tek başına yaklaşık 3,1 santimetre (1 inç) yukarı taşıdı.
Her 1 santimetre milyonlarca kişiyi su altında bırakıyor
Deniz seviyesindeki yükselişin kıyı şeritlerindeki insani faturasına dikkat çeken araştırmacılardan Northumbria Üniversitesi uzmanı Ines Otosaka, birkaç santimetrelik farkların hafife alınmaması gerektiğinin altını çizdi. Otosaka, "Bu rakam kulağa çok fazla gelmeyebilir ancak deniz seviyesindeki her 1 santimetrelik artış, her yıl dünyada 2 ila 3 milyon kişinin seller altında kalması anlamına geliyor" değerlendirmesinde bulundu.
"Isınmayı yarın durdursak bile erime on yıllar boyunca sürecek"
Araştırma ekibinde yer alan Andrew Shephard ise buzulların erime hızındaki tarihsel kırılmaya işaret etti. 1970'ler, 1980'ler ve 1990'larda kutup buzullarının görece stabil bir dengede durduğunu hatırlatan Shephard, kitlesel çözülmenin 2010'lu yıllarda dramatik bir ivme kazandığını kaydetti.
Shephard, tablonun taşıdığı gecikmeli tehlikeyi şu ifadelerle açıkladı:
"Bu son derece endişe verici bir durum; zira bu veriler, buzullardaki söz konusu değişikliklerin küresel ısınmanın on yıllar gerisinde seyrettiğini gösteriyor. Bu da, gezegenin ısınmasını yarın tamamen durdurabilsek bile, bu çözülmenin ve yükselişin on yıllar daha devam etmesini bekleyebileceğimiz anlamına geliyor."
