Orhan GÜRDİL Kanuni Sultan Süleyman hüküm sürdüğü yıllarda bir yandan dünyaya yön verirken diğer taraftan da asırlar sonrasına hitap edecek muhteşem eserlerin yapılması iç...

Orhan GÜRDİL Kanuni Sultan Süleyman hüküm sürdüğü yıllarda bir yandan dünyaya yön verirken diğer taraftan da asırlar sonrasına hitap edecek muhteşem eserlerin yapılması için de İstanbul’un imarı için yakından ilgileniyordu. Bu arada Sultan Süleyman, planlamacı mimar Sinan’a İstanbul’da Ayasofya’yı gölgede bırakacak muhteşem bir cami yaptırmak istediğini söyler. Sinan, ilk önce caminin yapılacağı yerin tespiti ile işe başlar. Çizilen pek çok eksizden ve yapılan maketlerden sonra cami ve külliyenin yeri belirlenir. Cami şehir siluetine katkı sağlayacak şekilde planlanır. İnşaattan önce cami ve külliyenin yapılacağı alandaki evler, bahçe ve medreseler yıkılıp alan temizlenip düzeltilir. 1550 haziranında Sultan Kanuni’nin de bulunduğu temel atma töreninde önce açılışa katılan fakirlere ve fukaralara sadakalar dağıtılır. Duaları alındıktan sonra kurbanlar kesilir. Ulema, devlet adamları ve halkın katıldığı törende Şeyhülislam Ebussuud Efendi de yer almıştı. Okunan kurandan ve yapılan dualardan sonra Kanuni Sultan Süleyman Sinan’a “göster hünerini” der ve tören sona erer. Külliyenin inşaatı yıllarca sürecektir. İmparatorluğun dört bir yanından işçi ve malzeme getirilir. Gemiler arabalar hiç durmadan taş, mermer, tuğla, kum, kereste taşırlar. Taşlar genelde Davutpaşa, haznedar, İzmit ve mihaliçten, beyaz mermerler ise Marmara adasından getirilir. Külliyede kullanılan pek çok malzeme çeşitli bölgelerden elde edilir. Külliyenin çinileri İznik ve İstanbul’da yapılır. Çalışmalar (Cuma ve bayram günleri hariç) yıllarca aralıksız sürer. İnşaatın bir an önce bitmesi için hem Müslüman hem de Hristiyan usta ve işçilerin de büyük yapıda çalıştırılır. Süleymaniye cami ve külliyesi inşaatında Taşçı, kurşuncu, marangozcu, nakkaş, inşaat işçileri, ustalar, hamallar ve lağımcılar da görev almışlardır. İnşaatı acemi oğlanlar Ocağı ve esirler de görev yaptılar. İnşaat bittikleri sonra inşaatta emeği olan tüm esirler de serbest bırakıldı. Devrin en ünlü hattatı Ahmed Karahisar, yardımcısı hattat Hasan Çelebi, kalem işlerinde üstat Kara Memi cam işlerinde Hacı Mehmet, ağaç işlerinde üstat Ahmet bu kutsal yapının inşasında görev alan devrin ünlü ustaları idi. Caminin kapısı Sofi Salih, avlu kapısı Hacı Salih mihrap ise Konyalı Yahya ustalar tarafından yapılmıştı. 16 Ağustos 1556 günü caminin 27-40 metre çapındaki ana kubbesi kapatıldı. Caminin minareleri ise 1558 Aralık ayında bitirildi. Cami ve külliyenin inşaatı tam yedi yıl sürdü. Böyle dev bir yapının inşası için kısa bir zaman olduğu da bilinmektedir. Caminin halıları Mısır ve batı Anadolu’da dokunmuş. Caminin son derece güzel işçiliği olan renkler ve görenlerin hayran kaldıkları çok önemli hattatların yazdığı tekziple kuranı Kerim’ler de konulmuştu. Külliye 59. 760. 180 akçaya mal olmuş. Harcamaların yaklaşık üçte ikisi usta ve işçilere diğer üçte biri ise malzemelere ödenmiştir. 19 Ekim 1557 Cuma günü inşaatın başlamasından 7 yıl 4 ay sonra cami ve külliyenin açılışı için Mimar Sinan caminin anahtarını Kanuni Sultan Süleyman’a vermişti. Kanuni Sultan Süleyman büyük bir jest yaparak Sinan’dan aldığı anahtarı ünlü mimara vererek “böyle muhteşem eseri meydana getirdiğin için açılışı sen yap” der ve anahtarı Mimar Sinan’a verir. Sinan dua okuyup Süleymaniye Cami ve Külliyesini tüm İslam dünyasının hizmetine sunmak için açar. Külliyenin birimlerinin bitimi ise 1559 yılında tamamlanmıştır. SELİMİYE CAMİSİ ÇEVRE DÜZENLEME ÇALIŞMALARI TAMAMLANDI Usta Mimar Sinan’ın ustalık eserim dediği Edirne’deki Selimiye Camisi ve Külliyesinde 2021 Ekim ayından bu yana süren çevre düzenleme çalışmaları tamamlanmıştır. Edirne belediye başkanı Recep Gürkan çalışmalar hakkında yaptığı açıklamada Türkiye’nin em büyük açık alanlarından biri olduğunu, 50 bin metrekarelik bu bölgede ilk olarak sert zemin çalışmalarının yapıldığını 25 bin metrekarelik toprağa çeşitli türde yüzlerce bitki dikildiğini söylemişti. İnsanlığın anıt eserlerinden biri olarak gösterilen minareleri yüzlerce kilometre uzaklıktan görülen dünya mirası bu abide yapı bayramda yeni düzenlemiş şekliyle insanlığın hizmetine kapılarını açacaktır. MUHTEŞEM YAPILARIN İNŞASI UZUN YILLAR SÜRMÜŞ İstanbul’da Mimar Sinan tarafından yapılan Süleymaniye Camisinin 7 yıl 4 ayda bitirilmesi aynı zamanda batılı mimarların ilgi odağı olmuştur. Dünyada bu kadar kısa bir zaman içinde böyle çok görkemli bir kutsal yapının kullanılır hale getirilmesi dünyanın ünlü pek çok mimarinin merakını çekmiştir. İşte uzun yıllarca inşası süren yapılar: Polonya’da Aziz Mary 27 yılda Vatikan’da San Pietro 120 yılda Halya Floransa katedrali 120 yılda, Fransa’da Paris Notre Dame Katedrali 182 yılda (bu katedral 2021 yılında bir kısmı yanmış olup, bugüne kadar toplanan milyonlarca Euro’ya rağmen ünlü yapı topluma kapalıdır) İspanya Salamanca’da Yen Katedral 220 yılda, Almanya’da Köln Katedrali 134 yılda, Portekiz’de Bataiha manastırı 134 yılda, Portekiz’de Jeronimos manastırı 106 yılda, İspanya’da Segovin katedrali 52 yılda bitirilmiştir.