Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), bu hafta Mekke Ortak Savunma Anlaşması ve 2027 yılı bütçe görüşmeleri başta olmak üzere yoğun bir gündemle çalışmalarını sürdürecek. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan savunma anlaşmasına ilişkin kanun teklifi Dışişleri Komisyonu’nda ele alınırken, kamu kurumlarının bütçe görüşmeleri de Plan ve Bütçe Komisyonu’nda başlayacak.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla çarşamba ve perşembe günleri Genel Kurul çalışmalarına ara verilecek. Salı günü ise Genel Kurul’da Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine devam edilmesi bekleniyor.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması Dışişleri Komisyonu’nda görüşülecek
TBMM Dışişleri Komisyonu, 27 Ekim Salı günü saat 11.00’de toplanacak. Toplantının gündeminde, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi yer alacak.
7 Ağustos 2026’da imzalanan ve 16 maddeden oluşan anlaşma, üç ülke arasında savunma, güvenlik ve istihbarat alanlarındaki iş birliğinin güçlendirilmesini öngörüyor.
Mekke Anlaşması’nın maddeleri neler?
Anlaşmaya göre taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış kabul edilecek. Böyle bir durumda diğer ülkelerin, karşılıklı yardım imkânlarını kullanarak saldırıya uğrayan tarafa destek vermesi öngörülüyor.
Metinde ayrıca üç ülkenin askeri imkân ve kabiliyetleri de dâhil olmak üzere mevcut kaynakları çerçevesinde iş birliği yapması düzenleniyor.
Anlaşmanın diğer öne çıkan başlıkları ise şöyle:
- Ortak güvenlik tedbirleri: Ülkeler, ulusal güvenliklerini ve hayati çıkarlarını korumak için bireysel ve ortak tedbirler geliştirecek.
- İstihbarat paylaşımı: Taraflar, güvenlik alanındaki koordinasyonu güçlendirmek amacıyla istihbarat paylaşımında bulunacak.
- Karşılıklı yardım: Taraflar, güvenlik tehditlerine karşı birbirlerine destek sağlayacak.
- Anlaşmadan ayrılma süresi: Metne göre taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak.
Mekke Anlaşması’nın amacı ne?
Kanun teklifinin gerekçesinde, anlaşmayla bölge ülkeleri arasında stratejik diyaloğun ve karşılıklı güvene dayalı iş birliğinin güçlendirilmesinin hedeflendiği belirtiliyor.
Orta Doğu ve çevresinde ortak caydırıcılığa dayalı bir güvenlik yaklaşımının geliştirilmesi ve bölgesel sorunlara bölge ülkelerinin öncülüğünde çözümler üretilmesi de anlaşmanın amaçları arasında gösteriliyor.
Gerekçede anlaşmanın savunma odaklı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı ifade ediliyor.
Muhalefetten Mekke Anlaşması’na tepki
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, muhalefet partilerinin de gündeminde. Muhalefet temsilcileri, anlaşmanın Türkiye’yi bölgesel çatışmaların içine çekebileceği ve üç ülkenin tehdit algılarındaki farklılıkların güvenlik açısından risk oluşturabileceği yönünde eleştiriler dile getiriyor.
YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, anlaşmanın Türkiye’yi İran ve Husilerle doğrudan sıcak çatışma ihtimaliyle karşı karşıya bırakabileceğini savundu.
Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan ise İslam dünyasında yeni çatışma hatlarının oluşmasına yol açabilecek adımlara karşı olduklarını belirterek anlaşmaya yönelik eleştirilerini dile getirdi.
CHP Parti Sözcüsü Müslim Sarı da üç ülkenin ortak tehdit algısının yeterince belirgin olmadığı görüşünü savunarak anlaşmanın Türkiye’yi sıcak çatışmaya sürükleme riski taşıdığını ifade etti.
2027 yılı bütçe görüşmeleri başlıyor
TBMM’de bu haftanın bir diğer önemli başlığı, kamu kurumlarının 2027 yılı bütçeleri olacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın geçen hafta yaptığı bütçe sunumunun ardından Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmelere başlanacak.
Komisyonun salı günkü toplantısında 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin geneli ve Sayıştay raporları ele alınacak.
Çarşamba günü ise TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştay’ın bütçe ve kesin hesaplarına ilişkin görüşmeler yapılacak.
Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmeleri sürecek
Genel Kurul’un salı günkü gündeminde Türk Kızılay Kanunu Teklifi de bulunuyor. Teklifin ilk üç maddesinin görüşülmesinin ardından, pay sahiplerine yapılacak ödemeler nedeniyle Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’nin görüşmeleri öne alınmıştı.
Bu hafta Genel Kurul’da Türk Kızılay Kanunu Teklifi üzerindeki görüşmelerin sürdürülmesi bekleniyor.
Siyasi parti grup toplantıları yapılacak
Meclis’te salı ve çarşamba günleri siyasi partilerin grup toplantılarının yapılması da bekleniyor. Grup toplantılarında ülke gündemine ilişkin değerlendirmelerin yanı sıra Mekke Ortak Savunma Anlaşması ve 2027 yılı bütçe sürecinin de gündeme gelmesi öngörülüyor.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nedeniyle çarşamba ve perşembe günleri Genel Kurul çalışmalarına ara verilecek.
