Sağlık Bakanlığı, diyaliz merkezlerinin açılması, ruhsatlandırılması, denetlenmesi ve hastalara sunulan tedavi hizmetlerine ilişkin yeni düzenlemeleri hayata geçirdi. Resmi Gazete'de yayımlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik ile üniversiteler, kamu sağlık kuruluşları ve özel diyaliz merkezlerinin faaliyetlerine ilişkin kurallar yeniden belirlendi.
Yeni yönetmelikte özellikle böbrek nakline yönlendirme süreci, evde hemodiyaliz uygulaması, hasta takibi, diyaliz cihazlarının sayısı ve merkezlerin sorumluluklarıyla ilgili hükümler dikkat çekti.
Diyaliz hastaları 3 ay içinde böbrek nakline yönlendirilecek
Yeni yönetmeliğe göre diyaliz merkezleri, programlı olarak ilk kez diyaliz tedavisine aldıkları hastaları, tedavinin başlamasını takip eden en geç üç ay içinde böbrek nakli açısından değerlendirilmek üzere en yakın kamuya ait organ nakli merkezine yönlendirecek.
Organ nakli merkezlerinde hastalara böbrek nakli süreci, nakil için gerekli şartlar, canlı ve kadavra vericiden nakil seçenekleri ile naklin olası yararları ve riskleri hakkında sözlü ve yazılı bilgilendirme yapılacak.
Böbrek nakline uygun bulunan hastaların ulusal bekleme listesine kaydedilmesi sağlanacak. Hastalara yapılan bilgilendirmeler hem hasta dosyasında hem de Sağlık Bakanlığının dijital kayıt sisteminde muhafaza edilecek.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce diyaliz tedavisine başlamış hastaların böbrek nakline yönlendirilmesine ilişkin işlemlerin de bir yıl içerisinde tamamlanması gerekecek.
Evde diyaliz hizmeti için yeni şartlar getirildi
Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri de evde hemodiyaliz uygulaması oldu.
Yeni yönetmeliğe göre il sağlık müdürlüğünden gerekli izni alan diyaliz merkezleri, hastanın talebi ve yazılı onayı doğrultusunda evde diyaliz hizmeti sunabilecek.
Evde diyaliz uygulamasında her hasta için ayrı bir cihaz tahsis edilecek. Hastaların tıbbi kontrolleri ise hizmeti sunan diyaliz merkezi tarafından gerçekleştirilecek.
Ayrıca diyaliz merkezlerinde uzun süreli hemodiyaliz tedavisi de uygulanabilecek. Ancak bu tedavinin gerçekleştirilebilmesi için hastanın talebi ve yazılı onayı gerekecek. Uzun süreli hemodiyaliz seanslarının süresi ise yedi saatten az olamayacak.
Diyaliz hastalarına ayda en az bir kez uzman muayenesi yapılacak
Yeni düzenlemeyle diyaliz hastalarının düzenli hekim kontrolüne ilişkin esaslar da netleştirildi.
Buna göre diyaliz tedavisi gören her hastanın ayda en az bir kez ilgili uzman hekim tarafından muayene edilmesi zorunlu olacak.
Uzman hekim tarafından gerçekleştirilecek kontrollerde hastaların klinik durumları ve laboratuvar sonuçları değerlendirilecek. Gerekli görülmesi halinde diyaliz tedavisi ve ilaç uygulamalarında düzenlemeye gidilecek.
Diyaliz merkezleri ayrıca hastaların tedavi süreçlerine, uygulanan işlemlere ve tıbbi takiplerine ilişkin kayıtları Sağlık Bakanlığının dijital sistemine düzenli olarak aktaracak.
Yeni açılacak diyaliz merkezlerinde cihaz sayısı 15-25 arasında olacak
Yönetmelikle diyaliz merkezlerinin cihaz kapasitelerine de sınır getirildi.
Buna göre yeni açılacak diyaliz merkezlerinde başlangıçta en az 15, en fazla 25 diyaliz cihazı bulunması gerekecek.
Mevcut diyaliz merkezlerinin cihaz sayılarını artırabilmesi ise Sağlık Bakanlığının planlamasına bağlı olacak. Kapasite artışlarında bir defada en fazla beş yeni cihaz eklenebilecek.
Ayrıca mevcut merkezlerin toplam cihaz kapasitesinin 80'i aşmasına izin verilmeyecek.
Düzenlemede ikinci el diyaliz cihazlarının kullanımına ilişkin yaş sınırı da belirlendi. Buna göre merkezlerde kullanılacak ikinci el diyaliz cihazlarının 10 yaşından büyük olmaması gerekecek.
Diyaliz merkezlerinin kurulacağı bölgeler belirlenirken bölgedeki hasta sayıları ve mevcut cihaz kapasiteleri dikkate alınacak.
Diyaliz hastalarının ulaşımından merkezler sorumlu olacak
Yeni yönetmelikle diyaliz hastalarının tedavi merkezlerine ulaşımı ve tedavi sonrasında evlerine dönüşü konusunda da merkezlere sorumluluk getirildi.
Diyaliz merkezleri, tedavi gören hastaların seans öncesinde merkeze ulaştırılmasını ve seans sonrasında evlerine bırakılmasını sağlamakla yükümlü olacak.
Hasta taşıma hizmeti diyaliz merkezleri tarafından doğrudan sunulabileceği gibi bu hizmet için taşıma şirketlerinden de destek alınabilecek.
Diyaliz merkezlerinde personel ve denetim kuralları yenilendi
Yönetmelikte diyaliz merkezlerinde görev yapacak sağlık personelinin nitelikleri, tedavi seanslarında bulunması gereken asgari personel sayıları, enfeksiyon kontrolü ve denetim süreçlerine ilişkin hükümler de yeniden düzenlendi.
Böylece diyaliz merkezlerinin hizmet sunumundan hasta takibine, personel yeterliliğinden teknik altyapıya kadar birçok alanda uygulanacak kurallar yeniden belirlendi.
Eski diyaliz merkezleri faaliyetlerine devam edebilecek
13 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni yönetmelikle 1 Mart 2019 tarihli Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
Daha önce ruhsatlandırılmış diyaliz merkezlerinin ise mevcut halleriyle faaliyetlerini sürdürmesine imkân tanındı.
Yeni düzenleme; kamu, üniversite ve özel sağlık kuruluşlarına bağlı diyaliz merkezlerinin açılış, ruhsatlandırma, faaliyet ve denetim süreçlerinde uygulanacak esasları yeniden şekillendirdi.
