Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Cenk Evren, halk arasında kulak çınlaması olarak bilinen "tinnitus"un yalnızca kulak içi rahatsızlıklarla sınırlı kalmadığını, damar yapısındaki sorunlardan diyabete ve tiroit hastalıklarına kadar pek çok sistemik rahatsızlığın habercisi olabileceğini açıkladı. Özellikle tek kulakta meydana gelen çınlamalarda zaman kaybetmeden uzman hekime başvurulması gerektiğini vurgulayan Evren, sigara kullanımından yüksek sese maruz kalmaya kadar pek çok faktörün iç kulak sağlığını tehdit ettiğine dikkati çekti.
Yüksek ses ve gürültü iç kulak sinirlerine zarar veriyor
Hastaneden yapılan açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Prof. Dr. Cenk Evren, kulak çınlamasının dışarıdan herhangi bir ses uyarısı olmaksızın çınlama, uğultu, rüzgar veya motor sesi benzeri algılarla kendini gösterebildiğini ifade etti. Çınlamanın tek başına basit bir belirti olarak görülmemesi ve kaynağının tespiti için kapsamlı muayenelerin yapılması gerektiğini kaydeden Evren, gürültünün işitme sağlığı üzerindeki yıkıcı etkisine şu sözlerle işaret etti:
"Gürültülü ortamlarda bulunmak, yüksek sesle müzik dinlemek ve silah atışları gibi ani, şiddetli sesler iç kulaktaki hücre ve sinirlere zarar verebilir. Endüstriyel gürültü ve uzun süreli yüksek ses maruziyet de çınlama riskini artırabilir. İşitme sağlığını korumak için gürültüden uzak durulması gerekiyor."
Kulak çınlamasının arkasındaki gizli nedenler: Tiroit, diyabet ve ilaçlar
Kulak çınlamasının yalnızca kulak kaynaklı hastalıklarla ilişkili olmadığını belirten Prof. Dr. Evren, altta yatan olası tıbbi nedenleri geniş bir yelpazede sıraladı. Kan akışındaki bozulmalar ve damar yapısındaki farklılıkların yanı sıra stres, enfeksiyonlar, kulak zarında delinme, orta kulakta sıvı birikmesi, otoskleroz, boyun problemleri, tansiyon değişiklikleri ve kulak kirinin çınlamaya yol açabildiğini aktaran Evren; işitme ve denge siniri tümörleri ile diyabet ve tiroit hastalıklarının da önemli nedenler arasında bulunduğunu bildirdi.
Bazı ilaçların yan etkilerinin de çınlamayı tetikleyebildiğini hatırlatan Evren, "Kulak çınlaması yalnızca kulak kaynaklı bir sorun olmayabilir. Altta yatan nedenin belirlenmesi ve kişinin yaşam kalitesini etkileyen şikayetlerin değerlendirilmesi önem taşıyor" diye konuştu.
"Sigara iç kulak sağlığını olumsuz etkiliyor, tek taraflı çınlama ihmal edilmemeli"
Tütün kullanımının işitme sağlığını bozarak çınlamayı şiddetlendirdiğini dile getiren Prof. Dr. Evren, iç kulağın sağlıklı çalışabilmesi için yeterli oksijen ve kan akışına gereksinim duyduğunu, sigaranın ise damar yapısına ve vücudun oksijen seviyesine zarar verdiğini anlattı.
Çınlamanın görülme biçimine göre teşhis sürecinin farklılaştığını aktaran Evren, şu uyarılarda bulundu:
"Her iki kulakta birden ortaya çıkan şikayetler çoğunlukla tansiyon, yaşa bağlı işitme kaybı veya tiroit gibi sistemik nedenlerden kaynaklanabiliyor. Özellikle tek kulakta görülen çınlamalarda iç kulak ve işitme siniri yapılarının ayrıntılı incelenmesi gerekiyor; bu durumdaki hastaların vakit kaybetmeden kulak burun boğaz uzmanına başvurması şart. Değerlendirmede orta ve iç kulağın işitme ölçümlerini içeren odyometrik testlerin yanı sıra tansiyon takibi, kan şekeri, kolesterol, karaciğer fonksiyonları ve tiroit testleri uygulanıyor; gerekli hallerde bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) görüntülemelerine başvuruluyor."
Şikayetleri hafifletmek için neler yapılmalı?
Rahatsızlığın günlük iletişim kurmayı ve kalabalık ortamlarda konuşulanları ayırt etmeyi güçleştirdiğini belirten Evren, "Şikayetler, bazı kişilerde yalnızlık hissi ve psikolojik yük oluşturabilir. Çınlama, yaşam kalitesini belirgin biçimde düşürebiliyor. Bu nedenle belirtilerin kişinin günlük yaşamına etkisinin de değerlendirme sürecinde göz önünde bulundurulması gerekiyor." dedi.
Kulak çınlamasının doğrudan kalıcı işitme kaybı veya hayati tehlike doğuracağı algısıyla paniğe kapılmamak gerektiğini vurgulayan Evren, şikayetlerin hafifletilmesi için yaşam tarzı düzenlemelerini şöyle özetledi:
-
Yüksek ses ve endüstriyel gürültüden uzak durulmalı,
-
Kan basıncı kontrol altında tutulmalı ve tuz tüketimi sınırlandırılmalı,
-
Kahve ve kola gibi sinir sistemini uyaran içecekler azaltılmalı,
-
Hekim kontrolü dışında kesinlikle ağrı kesici kullanılmamalı,
-
Düzenli egzersiz, yeterli dinlenme ve stres yönetimine özen gösterilmeli; rahatsız edici anlarda arka plan seslerinden yararlanılan maskeleme yöntemleri uygulanmalı.
