TÜRK MACAR DOSTLUĞU’NUN YÜZÜNCÜ YILINDA ANKARA SİMİDİ VE TÜRK KAHVESİ EŞLİGİNDE MACARİSTAN ANKARA BÜYÜK ELÇISİ İLE SÖYLEŞİ
Ankara'da Türkçe bilen büyükelçiler başlıklı bir yazı okumuştum. İlk gözüme çarpan Macaristan Ankara Büyükelçisi Viktor Matis’ti, Türkçe bilen bir büyükelçiyle Ankara üzerine söyleşi yapabilirdim. Macaristan ile tarihten gelen dostluğumuzu biliyorum. Hun İmparatoru Attila sevgimizi, Ural Altay Dil ailesi geçmişimizi de. Tabi Büyükelçi Matis’in Ankara sevgisini söyleşimiz sırasında öğrendim. Önce bu söyleşimizin ön hazırlığını aktarayım. Aklımdan Macaristan Ankara Büyükelçisi’yle Ankara üzerine Türk – Macaristan dostluğu ile ilgili bir söyleşi yapmaya karar verdim. Macaristan Elçiliği iletişim telefonundan özel kalemden Ali Kemal Bey’e ulaştım. “Sorularınızı yazılı olarak gönderin” cevabını aldım. Sorularımı yazılı olarak gönderdim. Sorularım şunlardı:
· Türkçe’yi nerede, nasıl, kimden öğrendiniz?
· Ankara’da Gençlerbirliği maçına gidişinizin hikâyesini anlatır mısınız?
· Türk-Macar dostluğunu yüzüncü yılında Ankara-Budapeşte başkentlerini de göz önüne alarak değerlendirir misiniz?
Bu sorular Büyükelçiye ulaştı. Akşam gelen cevapta “Büyükelçi sizinle söyleşi yapacak, Kuğulu Park civarında bir kafede oturup söyleşi yapabilirsiniz” deniliyordu. Macaristan Ankara Büyükelçisi Victor Matis ile Kuğulu Park kafede buluştuk. Türk-Macaristan ilişkilerinin ve dostluğunun 100. yıl söyleşisine Ankara simidi ve çay sonrasında ise Türk Kahvesiyle devam ettik Macaristan Ankara Büyükelçisi Victor Matis konuşmasında şunları söyledi:
“Türkçe’yi Türkiye’de kendi çabamla öğrendim. Ankara’da öncesinde Kültür Ataşesiydim Türkçe’yi özellikle merak ettim. Öğrenmek istedim. Gazeteye ilan verdim. Bir sanat tarihi öğrencisinden Türkçe öğrendim. Bakın ben Türkçe’yi 3 ay gibi kısa bir sürede öğrendim. Bir yakın dil birliğimiz olmasa kısa sürede böyle konuşabilirmiyim” dedi ve ekledi “Geçenlerde Belediye Başkanınız Mansur Yavaş ile birlikte Budapeşte Caddesi’ne yakın bir yerde “İmrek Ormos ” Parkı’nın açılışını yaptık. Ormos Macardır. Mustafa Kemal Atatürk’ün bahçıvanıdır. Unutulmaması bizi sevindirdi. Ankara’da bir Erzurum Oteli vardır. Tarihi bir mekandır. Kubbeli kısmını bir Macar Usta yapmıştır. Yine Etnografya Müzesi’nde Macar işçiliği vardır”. Ankara Simiti ve çayımızı yudumlarken Ankara'da Ankara Üniversitesi içinde Meteoroji Müzesi'nde Macar meteoroloji uzmanı Arteşye ile ilgili eserlerin varlığından bahsetti. Önümüzdeki günlerde Macar meteoroji yetkililerinin Türk yetkililerle bu konularda görüşeceğini söyledi. Türkiye ile diplomatik ilişkilerin bir tarihe dayandığını aktardı. Dostluk anlaşmasını da hatırlatarak “18 Aralık 1923'te imzalandı. Bugün bu antlaşma “yüz yaşında” bunun için mutluyuz. Bizim Türkiye ilişkilerimiz gelişmiş seviyededir. Bu yıl Macar – Türk yılıdır. Türkler bu program çerçevesinde Başkent Budapeşte’de 100 program içerikli bir etkinlik yaptı. Bu yıl Macaristan kültürü ağırlıklı bir program hazırladık. İlkini geçen akşam CSO Ada salonunda izleyiciye sunduk. Bu Türk–Macar dostluğunun büyük ismi Bela Bortok’un 105 tek opoperasıydı. Bunu Fondon Filarmoni Macar Orkestrası sundu” bu sırada Büyükelçi Viktor Matis eliyle Kuğulu Park’ın karşısında bulunan Macaristan Elçilik binasını göstererek “Cumhuriyet’in ilk yıllarında 3 gün kadar bu elçilikte kaldı. Bela Bartok ondan sonra Adnan Saygun ile Anadolu yollarına Macar, Türk ortak ezgilerini derlemeye gittiler” dedi. Ankara’da Kültür Ataşeliği yaptığı dönemde bir gün futbol maçına gitmek istemiş ve arkadaşlarına sormuş: “Ankara’da futbol maçına gitmek için ne yapmalıyım?” Anka takımları olan Ankaragücü ve Gençlerbiriği maçına gidebilirsiniz cevabını almış. Bundan sonrasını şöyle anlattı “2 çocuk ve eşimle Eryaman Stadı’nın yolunu tuttum. İçeri girmek istedim, ‘sizin passoliginiz var mı?’ sorusuyla karşılaştım. Yine bir keresinde yine gideyim dedim. Passoligim yetersizmiş. İyi oldu ailece bir mantı yedik. Dönüşte metroya bindik. Kızılay üzerinden eve geldik. Halbuki dediler ki siz Macaristan Büyükelçisi olduğunuzu hemen söyleseydiniz VİP olarak çabuk girerdiniz...Sevmiyorum. Bir keresinde yine maça gittik çocuklar çok sıkıldılar” dedi. 2 çocuğuyla birlikte Tunalı Caddesi’nde gezmeyi, Kuğulu Park’ta onları salıncaklarda sallamayı çok sevdiğini belirten Büyükelçi Matis, “Bir gün Tunalı Hilmi Caddesi’nde bir İskenderciye girdim. Çok sevdim tadını. Bunu da ilk kez kullandığım sosyal medyada paylaştım. Altına yorumlar geldi. Bursa’ya bekleriz diye. Ama ben Ankara’nınki de lezzetli olarak cevap verdim. Ankara’da Unesco eserlerinin artmasından mutluluk duyuyorum. Gordion Kalesiyle ve Keçiören ilçesinde bulunan ismi bize çok şey hatırlatan Estergon Kalesi ile...Ankara Kalesi muhteşem bir yer. Etnoğrafya Müzesi yine öyle. Rahmi Koç Müzesi çok özel bir yer. Geçenlerde Tulumtaş Mağarası’nı gezdim hayran kaldım. 1500'lü yıllarda Türkiye’ye gelen bir Macar, Zeust Tapınağındaki yazıyı okumuştur. Çankaya Köşkünde, Atatürk Köşk Müzesinde birçok Macar sanatçının eserine rastlarsınız. Bunlar bizim birlikteliğimiz ve dostluğumuzu güçlendirir.” Büyükelci Viktor Matis söyleşimizde Türkiye’nin birçok yerindeki Macar eserlerinden örnekler verirken tarihi kültürel özellikleride aktardı. “Önümüzdeki günlerde Ankara'da ‘Attila Sergisi’ ismiyle 100 yıl Macar Kültür Haftası anısına açılacak bir sergi var. Bu tip etkinlikler devam edecek” dedi. Türk Dili, Macaristan Tarihi ve Macar-Türk ortak değerleri üzerine bilgiler aktaran Büyükelçi Viktor Matis, “Nobel ödülü ve Olimpiyat ödülü alan kisi sayısı oldukça fazladır bizde. Bir gün geziyorum bir yere girdim, baktım içeride Budapeşte sokak tabelaları turistlerin ilgisini çekmek için yapmışlar çok sevindim. Türkiye’yi biz dostluğun, barışın, kardeşliğin yanında görüyoruz. O yüzden hem halkını hem de yöneticilerini seviyoruz. Bir Macar Lokantası Ankara’da olsa çok iyi olur. Sizin Türk yemeklerinden büyük dolmadan yeriz. Bizim yemeklere benzer” diye ekliyor. “Tarihi yerlerden Hattuşaş Boğazkale’yi çok seviyorum, Kapodokyayıda.....Biz Ankara’yı başkent merkezini güvenli buluyoruz. Elçilik binamızın Ankara’da ilk kurulduğu mimari konumuna getirmek için bir inşaat başlattık bitmek üzere. Biz Türkleri kadim bir tarihi paylaştığımız için çok seviyoruz” Türk-Macar dostluğu söyleşisini Türkler’de dostluğun simgesi olan 40 yıl hatırı olan Türk Kahvesi içerek bitirdik. Türk-Macar dostluğu nice nice yüz yıllara ulaşsın Ankara ve Budapeşte dostluğu sonsuza kadar sürsün....
