Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi Meclis Adalet Komisyonu’nda görüşülerek kabul edildi. Yaklaşık 18 saati bulan görüşmede teklife yönelik çok sayıda itirazda bulunuldu, onlarca değişiklik önergesi verildi. Muhalefetin tüm önergeleri reddedilirken sadece AK Parti, MHP’nin isteğiyle küçük bir değişiklik yapıldı.
12 maddelik teklifin 2. maddesinde "ilk maddeyle uyum" için, “PKK/KCK terör örgütünü ve ‘bağlı bütün’ oluşumları” ifadesi, “PKK/KCK terör örgütünü ve ‘bununla bağlantılı her türlü’ oluşumları şeklinde değiştirildi.
Muhalefetin değişiklik talepleri Meclis Genel Kurulu’nda da devam edecek. İYİ Parti’nin bütününe karşı olduğu yasaya diğer muhalefet partilerinin itirazlarında şu başlıklar dikkat çekti:
DEMİRTAŞ MUAMMASI
Örgüt suçlarına erteleme getiren düzenlemeden HDP’nin önceki genel başkanı Selahattin Demirtaş’ın yararlanıp yararlanmayacağı konusunda bir belirsizlik var. Bu konuda eleştirileri yanıtlayan MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, "İstinaf bozmayla gönderir, yerel mahkemenin kararında faydalanmasına sebep; bitti yani sevk maddesi dikkate alınmaz..." dedi. Bu sözler Demirtaş’ın tutuklu yargılandığı Kobani davasına işaret ediyorsa, İstinafta bulunan bu dava yasanın uygulanmasının ardından bozulabilir. Bu durumda ilk derece mahkemesi yeni durum üzerinden tahliye kararı verebilir.
Aslında Demirtaş’ın tahliyesi için bu yasanın çıkması gerekmiyor. Demirtaş hakkında AİHM ve AYM’nin tahliye kararları var, ancak uygulanmıyor. CHP uygulama için teklife geçici bir madde eklenmesini önerdi. Kanunun yürürlüğe girmesinin ardından haklarında AİHM, AYM’nin hak ihlali kararı bulunanların derhal tahliye edileceğine dair önerge reddedildi.
SÜPER CUMHURBAŞKANLIĞI KURULU!
Teklif yasalaştığında Cumhurbaşkanına bağlı, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında 8 üyeli bir kurul oluşturulacak. Süreçle ilgili denetim, koordinasyon, takip görevi yürütecek kurul kimin siyaset yapabileceğine karar verecek. Yasadan yararlananlarla ilgili yeni soruşturmalarda da Kurul onayı aranacak. Ayrıca Kurulun gerekli görmesi halinde adlî, idarî ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunabilecek. Komisyonda bu yetkiler “Süper Kurul” eleştirilerine yol açtı, “Türkiye siyasetini önümüzdeki dönemde dizayn etme çabası” sözleriyle eleştirildi.
CUMHURBAŞKANI KARARI NEDEN YOK?
Teklife göre yasa Millî Güvenlik Kurulu’nun silah bırakmanın gerçekleştiği ile ilgili kararının ardından uygulanacak. CHP bunun “MGK kararının Cumhurbaşkanı tarafından onaylandığına ilişkin karar" şeklinde değiştirilmesini istedi. Açıklamada, “MGK sadece tavsiye kararı verebilir, buna yönelik değerlendirme Cumhurbaşkanınca yapılmaktadır. Söz konusu kararın icra organı olarak Cumhurbaşkanı tarafından alınması gerek” denildi.
İYİ Parti de bu durumu eleştirdi. Kanunların Cumhurbaşkanı onayladıktan sonra yürürlüğe girdiği hatırlatılarak, “Teklifin fiilen uygulanmaya başlaması MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasına bağlanarak terör örgütü mensupları lehine işletilecek bu istisnai rejimin siyasi ve hukuki sorumluluğu Cumhurbaşkanından uzaklaştırılmaya çalışılmaktadır. Süreci başlatan iradenin MGK kararına yüklenmesi anayasal sorumluluğu dolanma girişimi görünümündedir” değerlendirmesi yapıldı.
MECLİS YETKİSİ DEKOR DÜZEYİNDE
Yasa ile Cumhurbaşkanlığındaki Kurulun yanı sıra TBMM’de de izleme komisyonu kurulacak. Ancak üye sayısı, partilerin temsil oranı, yetkisi ve gizli evraka erişim hakkı belirsiz. Kurulun Meclise düzenli bilgi vereceği söylense de bunun da belirlenmiş takvimi yok. Muhalefet partilerinin temsilcileri bu haliyle Meclis komisyonunun dekordan öteye gitmeyeceği eleştirisi getirdi, süreçteki rolünün kuvvetlendirilmesini istedi. Sürecin bir güvenlik bürokrasisi faaliyetine indirgenemeyeceğini savunan temsilcilere göre Meclis düzenli olarak bilgilendirilmeli, raporlar kamuoyuna açıklanmalı ve denetim yetkisi gerçek anlamda güçlendirilmeli.
CEZA ERTELEMESİ DEĞİL ÖRTÜLÜ AF
Teklifin her ne kadar ceza ertelemesi içerse de sonuçları itibarıyla af niteliği taşıyan bir düzenleme olduğu ifade ediliyor. Bu nedenle anayasal çoğunluk aranan usulle görüşülmesi gerektiği savunuluyor. Ayrıca yasa kendini feshettiğini açıklayan PKK, KCK yapılanmasına özel bir yasa olarak tanımlanıyor. Buna karşın Anayasa Mahkemesine götürülüp genişletilip başka örgütlerin de yararlanabileceği ileri sürülüyor.
MGK TEYİT ÖLÇÜTLERİNE DAİR SORULAR?
Teklife göre örgütün silahları teslim ettiğinin tespit ve teyidi Millî Güvenlik Kurulu kararı ile gerçekleşecek. Bu tespitin hangi somut ölçütlerle yapılacağı, hangi denetime tabi olacağı ve teyidin nasıl yargısal denetime açılacağına dair belirsizlikler de muhalefetin eleştirdiği başlıklar arasında yer alıyor.
