PKK’nın silah bırakma sürecinin hukuki alt yapısını oluşturacak çerçeve yasa çıktıktan sonra gözler Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında oluşturulan 8 kişilik takip ve değerlendirme kuruluna çevrildi.
Yasa onaylandıktan hemen sonra ilk toplantısını yapan kurulun çalışma planı ve takvimi şekillenmeye başladı.
İlk kurul toplantısında oluşturulmasına karar verilen dört alt komisyonun üyelerinin bu ay içinde netleştirilip ekim ayı ile birlikte çalışmaya başlaması bekleniyor. Süreç takvime uygun ilerlerse silah bırakma süreci yıl sonunda tamamlanıp MGK kararı çıkabilir.
AK Partili yetkililerden edinilen bilgiye göre 8 kişilik kurulun yapacağı çalışmaları ve öngörülen takvimi 7 soruda yanıtlayabiliriz.
1-Alt komisyonlarda kimler görev alacak?
Yasa çıktıktan sonra Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz Başkanlığında oluşturulan 8 kişilik üst kurulun ilk toplantısında Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu, İzleme ve Tespit Alt Komisyonu, Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu ile Silahsızlanma Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu kuruldu. Komisyon sayısı ihtiyaca göre artabilecek. İlk etapta alt komisyonların çalışma alanları, bunun usul ve esasları ile üye sayıları belirlenecek. Buna göre bakanlıklardan geçici görevlendirmeler yapılacak. İlk üç komisyondaki görevliler ilgili bakanlıklardan uzman isimler olacak. Örneğin Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu 20’si hakim/infaz hakimi, 10’u savcılar arasından seçilmiş 30 kişiden oluşabilecek. Uyum komisyonunda Aile, Sağlık ve Çalışma Bakanlıklarından uzmanlar görev alacak
2-Komisyon üyelerinin isimleri ve çalışmaları açıklanacak mı?
Alt komisyon üyeleri teknik bir çalışma yürüteceği için üyeleri ve çalışmalarının detayları kamuoyuna açıklanmayacak. Açıklamalar ihtiyaç halinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve bakanların yer aldığı 8 kişilik üst kurul tarafından yapılacak. Bazı detaylar Meclis’te oluşturulacak izleme komisyonu ile paylaşılacak.
3-Silahsızlanma Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu ne yapacak?
Kurulan alt komisyonlar içinde silah bırakma sürecinin teyit-tespiti açısından en önemli görevi Silahsızlanma Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu üstlenecek. Bu komisyonda diğer üç komisyondan farklı olarak konuyla ilgili farklı kişiler de yer alabilecek. MİT, TSK’dan yetkililerin yanı sıra çatışma çözümlerinde dünyada deneyim edinmiş emekli diplomatlar, büyükelçiler, valiler görev yapabilecek. Suriye ve Irak’ı iyi bilen deneyimli eski yönetici isimlerden yararlanılabilecek. Hatta Irak’taki merkezi hükümetten de bu çalışma kapsamında faydalanılacak kişiler olabilecek. Bu komisyonun çalışmaları tamamen mahrem olacak. Komisyonun çalışmaları üst kurul tarafından yakından takip edilecek. Bu çalışmanın sonucu MGK’nın teyit tespit kararına kaynaklık edecek.
4-Öcalan komisyonda yer alacak mı?
PKK’ya ‘silah bırak’ çağrısı yapan PKK hükümlüsü Abdullah Öcalan’ın da Silahsızlanma Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu içinde yer alarak silah bırakma sürecini örgüt nezdinde yöneteceği iddia edildi. Ancak AK Partili yetkililere göre “hükümlü” bir kişiye resmi statü verilmesi söz konusu olamaz. Hükümlü kişi devlet teşkilatı içinde resmi bir görev yapamaz. Ancak ilgili alt komisyon örgüt nezdinde sürecin ilerletilmesi için farklı görevlendirmeler yapabilecek. Bu görevlendirme kapsamında Öcalan’dan da silah bırakma sürecini ilerletmek için katkı alınabilecek. Bu ilişkinin yine MİT tarafından yürütebileceği ifade ediliyor.
5-Alt komisyonlar ne zaman çalışmaya başlayacak?
Kurulan dört komisyonun üye sayıları belli olduktan sonra bakanlıklardan isim önerileri alınacak. Bu çalışmanın eylül ayı içinde tamamlanması, komisyonların ekim ayı ile birlikte çalışmaya başlaması bekleniyor.
6-Yasadan kaç kişinin yararlanması bekleniyor?
Çerçeve kanundan kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçları işleyenler hariç örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan hakkında yakalama, kovuşturma, soruşturma olanlar ve tutuklu/hükümlüler faydalanabilecek. Avrupa ülkelerinden ya da örgüt kamplarından geleceklerin sayısına dair bir veri yok. Ancak bu sayının çok yüksek olmayacağı tahmin ediliyor. Yasanın asıl olarak haklarında soruşturma-kovuşturma bulunan yaklaşık 65 bin dosyayı etkileyeceği ayrıca cezaevlerinde bulunan yaklaşık 4 bin tutuklu ve hükümlünün yaklaşık dörtte üçünün de cezalarının ertelenmesi yoluyla tahliye edilebileceği ifade ediliyor.
7-MGK kararı ne zaman çıkar?
PKK örgütüyle ilgili suçlar kapsamında yargılananların ceza ertelemesinden yararlanması için MGK’nın örgütün silah bıraktığının teyit ve tespit kararını alması gerekiyor. Kurul çalışmasında yer alan Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve 4 bakan aynı zamanda MGK üyesi. Yapılan çalışma hızla MGK’ya sunulmuş olacak. Süreç planlandığı gibi ilerlerse örgütün silah bırakmasının yıl sonunda tamamlanabileceği, MGK kararının da hemen ardından çıkabileceği değerlendiriliyor.
