Türkiye’de “turizm” denince akla ilk gelen yerlerden biri de Çeşme. Hem doğası, hem denizi ile her daim güzellikleri ile bilinen ilçe, rant olarak da Türkiye’nin en önemli arazilerini barındırıyor. Metrekare fiyatı olarak bakıldığında Türkiye’de en pahalı toprakların olduğu yerlerin başında geliyor.
Son dönemde başta CHP Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu ve bazı CHP’lilerin gündeme getirdiği rant iddiaları ile Çeşme gündemde.
İddiaya göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı şirketler ve birimler, (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, TOKİ, GEDAŞ, Emlak GYO, vb.) Malatya’da depremlerin ardından yapılan 187 dükkanı alıp bu dükkanları yapan İŞ-KAYA İnşaat’a Türkiye’nin çeşitli yerlerinden araziler verdi. Bu araziler Ankara-Gölbaşı, Diyarbakır, İzmir-Çeşme ve İzmir-Alaçatı’da bulunuyor. Bu 15 arazi için TOKİ şirketi GEDAŞ tarafından belli bir rayiç bedel belirlendi ve karşılıklı trampa (takas) yapıldı.
Buraya kadar her şey normal. 100 liralık dükkan verip 100 liralık arazi almak kadar doğal bir şey olamaz elbette. Ancak bazı tartışmalı durumlar var. Örneğin; Çeşme Alaçatı’daki arazi tam da villaların olduğu bir bölgede. İddiaya göre takas yapılırken bu arsanın değeri 216 milyon lira olarak hesaplanmış. Ancak CHP’li vekilin yaptırdığı araştırmaya göre 590 milyon lira. Bu tabi CHP’li vekilin iddiası. Kimi buna “siyasiye nasıl güveneyim”, ya da “abartıyor” diyebilirsiniz. Bu da Türkiye şartlarında elbette mümkün. Ancak, CHP’li vekili dikkate almadığımızı varsaysak bile yine kamu verileriyle ortada vahim bir durum var.
Hemen somutlaştıralım. İŞ-KAYA İnşaat, Çeşme’deki bir araziyi metrekaresi 5.500 TL’den hesaplanarak almış. Ancak aynı bölgedeki bir arazi 5 Ağustos tarihinde Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından ihale ile satılmış. Ortaya çıkan metrekare fiyatı ise 11 bin 500 TL. Diyarbakır’dan bir örnek verelim. Şirkete 9 bin TL’den hesap yapılarak arsalar devredilmiş. Aynı mahallede başka araziler yine aynı Bakanlığın kurumları tarafından 17 bin 700 lira bedelle satışa çıkarılmış. Yani bakanlık 9 bin TL’ye verdiği bölgede kendisi 17 bin 700 TL olarak fiyat belirlemiş! Açık artırmada verilen fiyat ise metrekareye 33 bin lira olarak ortaya çıkmış.
Yine Çeşme’den bir örnek. 13 bin metrekare araziye Çevre Bakanlığı 404 milyon bedel biçmiş. Metrekare fiyatı 31 bin liraya denk geliyor. Elbette olabilir. Ancak aynı yerde aynı mahallede benzer bir arazi geçtiğimiz günlerde Özelleştirme İdaresi tarafından satıldı. Özelleştirme İdaresi de aynı Çevre Bakanlığı gibi bir kamu kuruluşu… Bu kamu kuruluşu aynı yerdeki başka araziyi metrekaresi 81 bin liradan sattı. Yani bakanlığın sattığı fiyattan metrekare başına 50 bin TL daha fazlaya. Sanıyorum Özelleştirme İdaresi çalışanları arazi satışı konusunda bakanlıktan daha becerikli…
Basit bir hesaba göre sadece bir araziden 500 milyonu aşan fark ortaya çıkıyor. Çeşme’deki araziler turizm belgeli ve imarlı. Yani oldukça değerli araziler. Bu konuda defalarca basın toplantısı ve açıklama yapılmasına karşın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı somut hiçbir yanıt vermedi. Konu Savcılığa da taşındı. Savcılık adım atar mı, göreceğiz. Ancak ortada milyar lirayı bulan kamu zararı iddiaları var. İŞ-KAYA İnşaat’a yapılan bu “kıyak” doğru mudur, bu arazilerin yeniden değerlendirilmesi mümkün müdür? Bu sorulara acilen yanıt verilmesi şart. Kimdir bu Çeşme’nin “şanslı” insanları, açıklığa kavuşturmak gerek.
