“Dondu”, “tıkandı” tartışmalarına neden olan “Terörsüz Türkiye” süreci Cumhur İttifakı ortaklarından gelen açıklamalar sonrası yeniden ivme kazanacak görünüyor. Ancak kulislere bakılırsa bu hareketlenmenin arkasında AK Parti ile MHP arasında süreç nedeniyle yaşanan soğuk savaşın etkisi büyük. Öyle ki, “Bir şeyler yapmazsak MHP ile aramız bozulacak” diyenler var.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin gündeme getirdiği yeni yol haritası çok ileri bulunsa da AK Parti’nin Cumhur İttifakı zarar görmeden süreci nihayete erdirecek formül-ler aradığını söyleyebiliriz.
“Terörsüz Türkiye” süreci AK Parti ve MHP’nin tam destek verdiği bir “devlet politikası” olarak nitelendirilse de iki parti arasında sürece dair en azından öncelik sıralaması, beklentiler ve hız açısından dikkat çekici farklar var.
MHP, siyasal gündem açısından önceliğini bu konuya vermiş durumda. Sürecin başladığı günden bu yana da ilerleme kaydedilmesi için sürekli ön alınıyor, itici bir güç olmaya çalışılıyor. MHP’nin Meclis’te komisyon kurulması ve İmralı’ya heyet gönderilmesi sürecinde aldığı tutumlar bu açıdan dikkat çekiciydi. Süreci tıkadığı ileri sürülen meselelerden biri olan “Öcalan’a statü” tartışmasında da MHP lideri Devlet Bahçeli devreye girdi, örgütün tasfiye sürecini hızlandırmak için bunun tartışılmasını istedi. Bahçeli ayrıca Öcalan’a statünün de içinde yer aldığı kapsamlı yeni bir yol haritası sundu.
“Olgunlaşmadan yapılan işler zarar verebilir”
AK Parti kulislerine bakılırsa Bahçeli’nin önermeleri hem partinin planlamaları hem de süreci yürüten devlet organlarının planı ve takvimi ile uyumlu değil. Öneriler de yapılabileceklerin sınırını aşıyor. AK Partili üst düzey bir yönetici Bahçeli’nin önerilerinin “kararlılık” ve “yapılabileceklere işaret etmesi” açısından önem taşıdığını vurgularken sürece kendi pencerelerinden bakışı şöyle dile getiriyor:
“Sayın Bahçeli’nin açıklamaları bizim için çok kıymetli. Her konuşması elbette hem partide hem de devletin yetkili organlarınca değerlendiriliyor. Taraflar uygun bulursa da hayata geçiyor. Biz çok dikkatli gidiyoruz, böyle hareket etmek zorundayız. 2013-2015 çözüm sürecindeki hatalara düşemeyiz. Bazı şeyler olgunlaşmadan yapılırsa fayda yerine zarar da getirebilir. Bahçeli’nin son önerdiği mekanizmalar da yetkili organlarca değerlendirildikten sonra ihtiyaç duyulursa hayata geçebilir. Şu an devletin ilgili kurumları izlemede. Raporlarını iletiyorlar. Çok uzun olmayan bir süreçte bazı adımlar atılabilir.”
Bahçeli’nin avantajları, dezavantajları…
AK Partili bir başka siyasetçinin değerlendirmesine göre de Bahçeli’nin açıklamalarının avantajları kadar dezavantajları da oluyor. Avantajlar, “Bahçeli eli o kadar yüksekten açıyor ki yarattığı tartışma ortamında bize rahat manevra alanı sunuyor. Söyledikleri tam olarak hayata geçmese de bizi her koşulda zorlayacak bir kararı daha kolay alabiliyoruz. Yine kamuoyu tepkisine neden olabilecek bazı zor başlıkların MHP tarafından açılması da bizi rahatlatıyor” şeklinde sıralanıyor. Dezavantajlar ise, “Bazı açıklamaların zamanlaması ve rol biçen görünümü bizi ciddi anlamda zorluyor. Sonuçta devleti biz yönetiyoruz. Bizim de bir planımız, takvimimiz var. Ancak bunu tartışmak Cumhur İttifakı’na zarar verebileceği için ses edemiyoruz” şeklinde özetleniyor.
“Bir şeyler yapmazsak aramız bozulacak”
Bahçeli’nin açıklamalarından rahatsızlığı dile getiren ama ittifak zorunluluğu nedeniyle buna ses çıkaramadıklarını söyleyen siyasetçilerden gelen çok daha net yorumlar da var. AK Partili bir siyasetçi çok açık bir şekilde, “Bahçeli’nin son önerilerini kamuoyu önünde tartışmaya açması ne kadar doğru aslında bunu sorguluyoruz ama bir şeyler de yapmak, istendiği gibi olmasa da bazı adımlar atarak süreci bir şekilde sonuca da ulaştırmak zorundayız. Yoksa aramız bozulacak” diyor.
Cumhur İttifakı zarar görmeden süreci tamamlama hesabı
Kulislerde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da “Süreçte son düzlüğe geldik. Cumhur İttifakı'na zarar vermeden bu süreci tamamlamalıyız. Aramıza nifak sokulmasına izin vermeden bu işi MHP ile çözeceğiz” dediği ileri sürülüyor. Yine Erdoğan’ın kurmaylarını da süreçle ilgili “Cumhur İttifakı'na zarar gelmeyecek bir yaklaşım içinde olun” şeklinde uyardığı söyleniyor. Parti Sözcüsü Ömer Çelik’in Bahçeli’nin yeni yol haritası üzerine, “Sayın Bahçeli'nin yaptığı açıklamalar yeni açılımlar getiren son derece kıymetli açıklamalardır. Yol haritasının tabi çeşitli aşamalarda güncellenmesi gerekiyor. Tüm bunları ele alarak yol haritamızı güncelleyerek yolumuza devam edeceğiz” sözleri de bu hassasiyetin göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Meclis kulislerinde AK Parti’nin sürece dair “çok dikkatli” tutumunun arkasında “seçim hesabı” olduğuna dair pek çok yorum yapıldı, yapılıyor. MHP’li bazı yöneticilerin “Bu mesele bana ne getirir ne götürür diye bakılacak bir mesele değil. Süreç başarıyla sonlanırsa zaten getirisi olacak. En büyük kazanç terörü bitiren Cumhurbaşkanı olmak değil mi” sözleri de Cumhur İttifakı ortağından bu seçim hesaplarına itiraz eden bir değerlendirme olarak okunabilir.
“Mesaj alındı!”
Sonuç olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın son grup toplantısındaki “İttifak ortağımızla siyasetin çözüm kapasitesini artıracak yeni yol, yöntem ve hamleleri etraflıca istişare ediyoruz. 'Hayırlı işlerde çabuk olunması gerektiği' inancıyla bir an önce bu meseleyi milletimizin gündeminden çıkarmak istiyoruz” sözleri MHP kulislerinde “Mesaj alındı” şeklinde yorumlandı. Peki ne zaman, nasıl, hangi çerçevede adımlar atılabilir?
Meclis’in 23 Temmuz’da yaz tatiline girmesi planlanıyor. PKK’nın feshi ve silah bırakma süreci kapsamında hazırlanacak yasa teklifinin bu takvime yetişmeyebileceği ama partiler arası istişarelerle çalışmanın başlatılabileceği ifade ediliyor. Öcalan’a statü konusunun ise şimdilik görüşme olanakları genişletilerek sürece yayılması bekleniyor. AK Partili üst düzey bir yönetici, “Öcalan’ın gazetecilerle, kimi STK temsilcileri ile görüşmesi sağlanabilir. Biz bundan yanayız. Sürece de katkısı olur” değerlendirmesi yapıyor.
Bahçeli’nin açıklamaları sonrası AK Parti kanadından gelen “Güncelleme yapacağız”, “İstişare ediyoruz” sözleri ile yeni bir zaman dilimi kazanıldığı ortada. Bu zaman diliminde Bahçeli’nin önerdiği yeni yol haritasındaki mekanizmaların ele alınması, “hayata geçmesi zor” görünen öneriler karşısında yeni formüller geliştirilmesi bekleniyor. Tüm bunların AK Parti ile MHP’nin oluşturduğu Cumhur İttifakı için yeni bir sınav olacağını söyleyebiliriz.
