İstanbul’da 2 çocuğun bıçak ve tekmeli saldırısında hayatını kaybeden 15 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi (15) cinayeti ile birlikte çocuk adalet sistemi tartışmaya açıldı.
Bir yandan Meclis’te suça sürüklenen çocuklar için araştırma komisyonu kuruldu diğer taraftan yeni nesil organize suç örgütlerinin çocukları “tetikçi” olarak kullanması üzerine bu suça karışan çocuklarda ceza indirimini kaldıran düzenleme yapıldı.
Bu adımlar suç işleyen çocuklara yönelik cezalarda artış yapılması gerektiği tartışmasını sonuçlandırmadı. Şimdi de ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda cezanın arttırılması planlanıyor.
Açıklama Adalet Bakanı Akın Gürlek’ten geldi. Son dönemde yaşanan olaylarla kamuoyunda gündem olan ‘suça sürüklenen çocuk' tanımında değişiklik sinyali veren Bakan Gürlek “Özellikle çocukların, adam öldürme ya da diğer suçlarda yetişkinler gibi ağırlaşmış müebbet hapis cezası gerekiyorsa onları almasını sağlayacağız” dedi.
Yasalara göre 15-18 yaş arasındaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 18 yıldan 24 yıla hapis cezası verilebiliyor. Eğer yetişkinler gibi cezalandırma olursa bu cezanın üst sınırı 36 yıla çıkacak.
Bakan Gürlek’in açıklamasına göre söz konusu düzenlemenin 12. Yargı paketinde yer alması ve Meclis kapanmadan önce de yasalaşması mümkün. AK Parti ise o kadar acele etmekten yana değil.
Her şeyden önce Meclis’te çocukların suça sürüklenmesine yol açan nedenleri incelemek amacıyla kurulan araştırma komisyonunun çalışmasını tamamlayıp raporunu Meclis’e sunması gerektiği ifade ediliyor. Çalışmalarını bir ay uzatma kararı alan komisyonun raporunu Mayıs 2026'da Meclis'e sunması bekleniyor.
AK Parti’li üst düzey bir yetkili çocuklarla ilgili çıkarılacak düzenlemelerde Birleşmiş Milletler (BM) Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin varlığına vurgu yapıyor. Yetkili, “Biz yapacağımız düzenlemede çocuk vasfını her halükarda dikkate almak zorundayız. Türkiye BM Çocuk Hakları Sözleşmesine taraf bir ülke. O nedenle yetişkinlerle eşitlemek zor” diyor.
Şu an ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda çocuklara verilen 24 yıl hapis cezasının da az bir süre olmadığına dikkat çeken yetkili, “Suça sürüklenen çocuklar açısından yaş küçüklüğü değerlendirmeye devam etmeliyiz. Belki tasarlayarak, canavarca hisle, alt-üst soya yönelik öldürme cezalarında bir miktar daha artış düşünülebilir ama eşitleme olmaz” dedi.
Yaşanan acı olaylar çocuklara verilen cezaların artırılması tartışmasını beraberinde getirdi ancak uzmanlar asıl çocukları suça iten faktörlere odaklanılması gerektiğini söylüyor. Siyasetçilere düşen asıl görev de buna dair öneri geliştirmek, çare üretmek olmalı. Bu açıdan Meclis’te kurulan komisyonun görevi daha da önemli hale geliyor.
“Çocuğun fiziksel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve sosyal gelişiminin en sağlıklı şekilde sağlanması, korunması ve her türlü kararda (velayet, eğitim, bakım) öncelikli olarak gözetilmesi” anlamına gelen “Çocuğun üstün yararı” ilkesi de bunu gerektiriyor.
Çocuklara sosyal medya yasağı geliyor
Bu arada “çocukları sosyal medyanın zararlı etkilerinden, siber zorbalıktan ve uygunsuz içeriklerden korumak” amacıyla getirildiği açıklanan sosyal medya yasağı da Meclis gündeminde. Düzenlemeye göre 15 yaşın altındaki çocuklar aile onayı olsa dahi sosyal medya platformlarında hesap açamayacak. İlgili şirketler kullanıcıların yaşını doğrulamak için sistemler kurmakla yükümlü olacak. Bunu yapmadıklarında yaptırımla karşı karşıya kalacak. Meclis Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’nda bu hafta görüşülmesi beklenen teklife muhalefet mesafeli. Bazı kısıtlamalar kabul edilse de çocukları yasakla değil, zararlı içeriklerden koruyacak, denetimi artıracak yöntemlerle korumak gerektiği savunuluyor. Görünen o ki geleceğin teminatı çocuklar önümüzdeki günlerin en sıcak tartışmalarından biri olacak.
