Milli maç haftasında geçtiğimiz yıllarda ay-yıldızlı formamızı giyen ve umutla parlamasını beklediğimiz gençlerimiz aklımıza geldi… Geriye dönüp şöyle bir baktık ama maalesef o gençlerimizin çoğu bugün nerelerdeler belli değil…
Bir zamanlar milli formayı giyen gençlerimiz, bugün futbolun alt basamaklarında tutunmaya çalışıyor maalesef.
Her yıl altyapılarda yüzlerce genç futbolcu keşfediliyor. U15, U16, U17, U19 kategorilerinde milli takımlara seçiliyor, formalar giyiyor, gelecek vadeden isimler olarak gösteriliyor. Kulüplerinin sosyal medya hesaplarında parlatılıyor, spor kamuoyunda konuşuluyor. Ancak aradan birkaç yıl geçiyor ve o büyük umutların önemli bir bölümünden haber alamıyoruz.
Peki ne oluyor bu çocuklara?
Bir zamanlar Türkiye’nin geleceği olarak gösterilen genç futbolcular, neden birkaç yıl sonra futbolun görünmez isimlerine dönüşüyor?
Önümüzde çarpıcı bir örnek var.
2018 yılında U19 Milli Takımı’nda forma giyen 20 genç futbolcu...
O günlerde her biri Türk futbolunun geleceği olarak görülüyordu. Aradan sekiz yıl geçti. Bugün bu oyuncuların kariyerlerine baktığımızda farklı kulüplerde, farklı liglerde ve farklı futbol seviyelerinde mücadele ettiklerini görüyoruz.
Doğukan İnci, Doğukan Sinik, Güven Yalçın, Muhayer Oktay, Oğuz Kağan Güçtekin, Rahmetullah Berişbek, Umut Güneş, Ahmed Kutucu, İlker Karakaş ve Metehan Güçlü gibi isimler bir dönemin gelecek vadeden futbolcularıydı.
Elbette bu futbolcuların kariyerleri birbirinden farklı. Kimi önemli kulüplerde forma giydi, kimi yurt dışına çıktı, kimi Süper Lig’de kendisine yer buldu. Ancak asıl mesele birkaç futbolcunun başarılı olup olmaması değil. Asıl mesele, o kuşağın tamamından ne kadar verim alabildiğimiz.
Bir başka ifadeyle, o gün milli formayı giyen 20 futbolcunun kaçı istikrarlı bir üst düzey profesyonel kariyere ulaşabildi?
Kaçı Süper Lig’de kalıcı olabildi?
Kaçı alt liglere yöneldi?
Kaçı futbolun rekabetçi ortamında kayboldu?
Bu soruların cevapları, Türk futbolunun altyapı sistemini yeniden sorgulamamızı gerektiriyor.
Kulüpler genç yetenekleri keşfetmekte zaman zaman başarılı oluyor. Ancak onları profesyonel takımın içine yerleştirmek, düzenli forma şansı vermek ve gelişimlerini takip etmek konusunda aynı başarıyı gösteremiyor.
Bir genç futbolcu A takıma yükseliyor ama oynayamıyor. Yedek kulübesinde bekliyor. Sonra kiralık gönderiliyor. Bir kulüpten diğerine dolaşıyor. Her sezon yeni bir teknik direktör, yeni bir sistem ve yeni bir beklentiyle karşılaşıyor.
Bir süre sonra futbolcunun gelişiminden çok, hangi kulüpte kendisine yer bulabileceği konuşulmaya başlanıyor.
Oysa Avrupa’da birçok kulüp genç futbolcusunu uzun vadeli bir gelişim planıyla takip ediyor. Bizde ise zaman zaman bir futbolcunun geleceği, teknik direktörün o sezonki tercihlerine veya kulübün transfer politikasına bırakılıyor.
Böyle bir sistemde kaybeden yalnızca futbolcu değil, Türk futbolunun kendisi oluyor.
Peki çözüm ne?
Öncelikle altyapıdan yetişen futbolcuları yalnızca keşfetmeye değil, onları profesyonel hayata hazırlamaya odaklanmalıyız.
Milli takım seçmeleri bir son değil, başlangıç olmalı.
U15’ten U19’a kadar seçilen her futbolcu için uzun vadeli gelişim dosyası hazırlanmalı.
Genç oyunculara oynama garantisi değil, oynama fırsatı sunulmalı.
Özellikle 18-21 yaş arasındaki futbolcular için düzenli maç ortamı oluşturulmalı.
Antrenör eğitimi yeniden ele alınmalı. Genç futbolcuyu keşfetmek kadar onu eğitmek de uzmanlık ister.
Futbolcuya eğitim ve kariyer danışmanlığı verilmeli. Genç oyuncular sakatlık, kulüp değişikliği, forma bulamama ve psikolojik baskı gibi sorunlarla karşılaştıklarında yalnız bırakılmamalı.
Altyapılarda parlayan çocukları birkaç yıl sonra kaybediyorsak burada yalnızca futbolcunun yeteneğini değil, sistemin yeterliliğini de sorgulamalıyız.
Türk futbolunun sorunu yetenek kıtlığı değil, yeteneği geliştirme ve sürdürebilme sorunudur.
Arda Güler örneğini verelim. Arda eğer Fenerbahçe’de kalsaydı şu an geldiği noktaya ulaşabilecek miydi?
Buradan hareketle çocukları keşfetmekle övünmeyi bırakalım. Onları futbolcu yapabilen bir sistem kurmakla övünelim!
