CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in çeşitli nedenlerle boşalan 7 milletvekilliği için ara seçim yapılması çağrısı siyasetin ana gündem maddelerinden biri oldu. Ara seçimin anayasal bir zorunluluk olduğunu savunan CHP lideri Özel çağrısına destek için muhalefet turuna çıktı.
Özel bir haftada 9 siyasi partiyi ziyaret etti. DEM Parti, İYİ Parti, EMEP, TİP, Gelecek Partisi, DEVA Partisi, Yeniden Refah Partisi, Zafer Partisi ve Sol Parti ziyaretlerinde genel başkanlarla uzun görüşmeler yapan Özel çağrısına destek bulurken başta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşın yarattığı ekonomik sorunlar başta olmak üzere gündemdeki birçok konuyu da liderlerle istişare etme imkanı buldu.
CHP liderine göre anayasa 78’nci maddede düzenlenen ara seçim bir zorunluluk. Boşalan 7-8 milletvekilliği için Meclis kararı alınıp hemen ara seçim yapılması gerekiyor. AK Parti ise aynı maddeyi farklı yorumluyor.
AK Parti’ye göre 367 zorlaması
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ara seçim çağrısına karşı tavrını çok fazla tartışmaya girmeden net olarak koydu, ‘Ara seçim gündemimizde yok’ dedi. AK Parti kurmayları da ara seçim şartlarının oluşmadığı görüşünde.
Ara seçimin temsilde adalet noktasında bir eksiklik durumunu gidermek amacıyla anayasada yer aldığına vurgu yapan AK Partililer bunun da yüzde 5 yani 30 milletvekilliğinin boşalması durumunda mümkün olduğunu savunuyor.
CHP’nin anayasayı yanlış yorumladığını ileri süren AK Partili üst düzey bir yönetici, “CHP’nin bu arayışı parti içinde sorunları nasıl kapatırım arayışıdır. Anayasada “ara seçim yapılır” denilerek genel bir kural konuluyor, ardından bunun koşulları sıralanıyor. Bu koşullar da Meclis üye sayısında yüzde 5 boşalmadır. Ancak ilk cümleye dayanarak yaptıkları yorum zorlama. CHP’de Önder Sav, Sabih Kanadoğlu aklı tekrar devreye girmiş görünüyor. 367 gibi zorlama bir yorum bu” dedi.
Bu yorumda “367” detayı dikkat çekici. Gönderme 2007 Cumhurbaşkanlığı seçimlerine yönelik. O dönem Meclis’te Cumhurbaşkanı seçilmek için gereken 367 oyun aynı zamanda toplantı yeter sayısı olması gerektiği tartışıldı. Eski Yargıtay cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu’nun bir yazısı ile başlayan tartışma Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşındı. AYM de başvuruyu haklı bularak yapılan ilk tur oylamayı iptal etti, erken seçime gidildi.
367 tartışmasını bir yana bırakıp AK Parti’nin tutumuna yeniden dönelim. AK Parti, ara seçim şartı olarak gösterilen 30 koltuğun boşalması için CHP’li 22 milletvekilinin istifa etmesi durumunda da ara seçime direnecek görünüyor. AK Partili yönetici böyle bir durumda da istifadaki niyetin, amacın sorgulanacağına dikkat çekerek buna onay vermeyeceklerinin mesajını şöyle verdi:
“Ara seçimi zorlamak için istifa edilirse bu durumda tüm istifalar amaç ve kapsam yönünden incelenir. İstifa tek taraflı bir işlemdir. İstifayı sunan milletvekilinin kim olduğu, hangi ilden ve neden istifa ettiği tek tek değerlendirilir? Bu istifaların nasıl bir iradi süreçle gerçekleştiğine bakılır. Ona göre de karar verilir” yanıtı verdi.
AK Partililer ara seçimi zorlamak için gerçekleşecek istifaların temsilde adalet değil bir siyasi mühendislik işi olacağı için kabul edilemeyeceğini söylüyor.
AK Parti ve ortağı MHP’nin tutumuna bakılırsa ne mevcut boş olan milletvekillikleri için ne de ara seçimi zorlamak amacıyla sunulacak istifalara geçit verilmeyecek. Ama CHP çağrısını Meclis zemininde de tartıştıracak.
CHP lideri ziyaretlerini tamamladıktan sonra parti yönetim kurullarında bir durum değerlendirmesi yapacak. Ara seçim yapılması için Meclis’e bir kanun teklifi sunulması ya da genel görüşme önergesi ile Meclis kararının zorlanması gibi bir dizi seçenek tartışılacak.
Ara seçimin muhalefete kazandırdıkları
Tüm bu çabaya karşın ara seçim getirilemese de başta CHP olmak üzere tüm muhalefet bu tartışmadan bir dizi kazanım elde etti-edecek görünüyor.
Birincisi CHP’ye ara seçime sıcak bakmayan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın seçimden kaçtığı, korktuğu üzerinden propaganda yapma imkanı doğdu.
İkincisi seçim çağrısı başta iktidar olmak üzere tüm partilerin önemli bir gündem maddesi oldu. İktidar itiraz ederek muhalefet sandık isteyerek bu tartışmaya katılmak zorunda kaldı.
Üçüncüsü uzun süredir ortak bir konuda çalışma yapmayan muhalefet partileri ara seçim çağrısı üzerinden gündemdeki konuları istişare imkanı buldu. 2023 seçim yenilgisinden sonra birbirinden uzaklaşan partiler yeniden ortak sorunlara karşı birlikte mücadele mesajları verdi.
